حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== '''مفهومشناسی''' == | == '''مفهومشناسی''' == | ||
ریشۀ لغوی امید، طبق برخی دیدگاهها، به واژه یونانی «Keu» به معنای انحنا بازمیگردد. این دیدگاه، امید را با انتظار انسان برای نقطۀ عطف یا تغییر در وضعیت موجود مرتبط میداند.<ref>[https://farhangshenasi.ir/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/ «امید و نشاط اجتماعی»، وبسایت فرهنگشناسی | ریشۀ لغوی امید، طبق برخی دیدگاهها، به واژه یونانی «Keu» به معنای انحنا بازمیگردد. این دیدگاه، امید را با انتظار انسان برای نقطۀ عطف یا تغییر در وضعیت موجود مرتبط میداند.<ref>[https://farhangshenasi.ir/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/ «امید و نشاط اجتماعی»، وبسایت فرهنگشناسی.]</ref> | ||
امید | امید اجتماعی به معنای ارزیابی جمعی از آینده و باور مشترک افراد یک جامعه به امکان بهبود شرایط و دستیابی به اهداف مطلوب است. این مفهوم بر پایه تجربههای گذشته، ادراک وضعیت حال و تصورات مشترک از آینده شکل میگیرد و به عنوان عاملی مؤثر در تقویت انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و تابآوری جامعه شناخته میشود.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref> | ||
از منظر نظریهپردازان روانشناسی و جامعهشناسی، امید صرفاً یک احساس فردی نیست، بلکه ظرفیتی شناختی و انگیزشی برای یافتن مسیرهایی به سوی اهداف و حفظ انگیزه برای پیمودن آنهاست. چارلز اسنایدر در نظریه امید، آن را توانایی ادراک مسیرهای دستیابی به اهداف و انگیزش برای حرکت در این مسیرها تعریف میکند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/6672bb0c4b379-10694-23-10.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص331.]</ref> | |||
از منظر نظریهپردازان روانشناسی و جامعهشناسی، امید صرفاً یک احساس فردی نیست، بلکه ظرفیتی شناختی و انگیزشی برای یافتن مسیرهایی به سوی اهداف و حفظ انگیزه برای پیمودن آنهاست. چارلز اسنایدر در نظریه امید، آن را توانایی ادراک مسیرهای دستیابی به اهداف | |||
در سطح اجتماعی، امید زمانی شکل میگیرد که افراد یک جامعه اهداف مشترکی برای آینده تصور کنند، تحقق آنها را ممکن بدانند و به تواناییهای فردی و جمعی برای دستیابی به این اهداف باور داشته باشند. به همین دلیل، امید اجتماعی اغلب با عواملی مانند اعتماد به نهادهای اجتماعی، احساس کارآمدی جمعی، مشارکت اجتماعی و انتظار بهبود شرایط اقتصادی و سیاسی مرتبط دانسته میشود. | در سطح اجتماعی، امید زمانی شکل میگیرد که افراد یک جامعه اهداف مشترکی برای آینده تصور کنند، تحقق آنها را ممکن بدانند و به تواناییهای فردی و جمعی برای دستیابی به این اهداف باور داشته باشند. به همین دلیل، امید اجتماعی اغلب با عواملی مانند اعتماد به نهادهای اجتماعی، احساس کارآمدی جمعی، مشارکت اجتماعی و انتظار بهبود شرایط اقتصادی و سیاسی مرتبط دانسته میشود. | ||
در ادبیات علمی، امید اجتماعی گاه در تقابل با «خوشبینی | در ادبیات علمی، امید اجتماعی گاه در تقابل با «خوشبینی کورکورانه» قرار میگیرد. در حالی که خوشبینی ممکن است صرفاً انتظار مثبت بدون برنامه یا ارزیابی واقعبینانه باشد، امید بر شناخت واقعیتها، تعیین اهداف مشخص و جستوجوی مسیرهای عملی برای تحقق آنها تأکید دارد.<ref>[https://www.agaah.ir/news/19964/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C «جامعه ایران در آستانه تغییر روانی»، وبسایت آگاه.]</ref> | ||
برخی پژوهشگران نیز امید اجتماعی را پدیدهای پویا میدانند که تحت تأثیر سیاستها، شرایط اقتصادی، تجربههای تاریخی و عملکرد نهادهای اجتماعی شکل میگیرد و میتواند در طول زمان تقویت یا تضعیف شود. | برخی پژوهشگران نیز امید اجتماعی را پدیدهای پویا میدانند که تحت تأثیر سیاستها، شرایط اقتصادی، تجربههای تاریخی و عملکرد نهادهای اجتماعی شکل میگیرد و میتواند در طول زمان تقویت یا تضعیف شود.<ref>[https://www.agaah.ir/news/19964/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C «جامعه ایران در آستانه تغییر روانی»، وبسایت آگاه.]</ref> | ||
== '''تفاوت امید فردی و امید اجتماعی''' == | == '''تفاوت امید فردی و امید اجتماعی''' == | ||
| خط ۱۵۵: | خط ۱۴۸: | ||
* «امید و نشاط اجتماعی»، وبسایت فرهنگشناسی. تاریخ بازدید ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «امید و نشاط اجتماعی»، وبسایت فرهنگشناسی. تاریخ بازدید ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* حجتپناه، حسین، «پدیدهشناسی امید اجتماعی»، وبسایت جهاد دانشگاهی دفتر مطالعات فرهنگی، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۹ش. | * حجتپناه، حسین، «پدیدهشناسی امید اجتماعی»، وبسایت جهاد دانشگاهی دفتر مطالعات فرهنگی، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۹ش. | ||
* «جامعه ایران در آستانه تغییر روانی»، وبسایت آگاه، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دینداری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، فصلنامه علمی پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۸، تابستان ۱۴۰۲ش. | * طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دینداری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، فصلنامه علمی پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۸، تابستان ۱۴۰۲ش. | ||
* طاهری دمنه، محسن، کاظمی، معصومه، «خوانشی آیندهپژوهانه از پروبلماتیک امید اجتماعی در ایران»، پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی، شماره ۳، مهر ۱۳۹۹ش. | * طاهری دمنه، محسن، کاظمی، معصومه، «خوانشی آیندهپژوهانه از پروبلماتیک امید اجتماعی در ایران»، پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی، شماره ۳، مهر ۱۳۹۹ش. | ||
