یادداشت‌های موشکی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|یادداشت‌های موشکی ایران؛}}''' عبارات و پیام‌های ثبت‌شده بر بدنه برخی موشک‌های ایران در زمان جنگ.

یادداشت‌های موشکی ایران، به‌ویژه در [[جنگ رمضان]] به مجموعه‌ای از نوشته‌ها و شعارهای دست‌نویس یا نمادین اطلاق می‌شود که در تصاویر منتشر شده از برخی موشک‌ها و پهپادهای ایران در جریان زنجیرهٔ عملیات‌های موسوم به [[وعده صادق (عملیات نظامی)|وعده صادق]]، بر بدنهٔ آنها نوشته شده‌اند. این نوشته‌ها پیش از پرتاب ثبت و تصاویر آنها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. این یادداشت‌ها که امروزه ابعادی ایدئولوژیک و شناختی به خود گرفته‌اند، در برخی رسانه‌ها با عنوان خطبه‌های هوابرد شناخته می‌شوند که هدف نهایی آنها پیش از انهدام فیزیکی هدف، تسخیر زمینه‌های ذهنی و ادراکی است.

== پیشینهٔ شکل‌گیری ==

نوشتن پیام و شعار بر روی تسلیحات نظامی پدیده‌ای محدود به دورهٔ معاصر نیست. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که در دوران باستان نیز پیام‌های کوتاه، تحقیرآمیز و طنزآلود یا عبارات نمادین بر روی پرتابه‌هایی مانند گلوله‌های فلاخن ثبت می‌شد. در قرن بیستم میلادی نیز این رویه در جریان جنگ‌های جهانی [[جنگ جهانی اول|اول]] و [[جنگ جهانی دوم|دوم]] ادامه یافت؛ در [[جنگ جهانی دوم]]، سربازان آمریکایی نماد «Kilroy was here» را بر روی تجهیزات و سطوح مختلف ترسیم می‌کردند که علاوه بر ایجاد حس رفاقت و همبستگی میان نیروهای خودی، موجب سردرگمی دستگاه‌های اطلاعاتی آلمان نازی شده بود. علاوه بر آن، گزارش‌هایی از نوشتن پیام یا یادداشت بر روی بمب‌ها توسط نیروهای [[متفقین]] پیش از استفاده در عملیات‌های نظامی منتشر شده است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/12495708/جنگ-کلمات-در-آسمان-چگونه-موشک-ها-و-تسلیحات-نظامی-به-رسانه-تبدیل داودی، «جنگ کلمات در آسمان؛ چگونه موشک‌ها و تسلیحات نظامی به رسانه تبدیل شدند؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref> در جریان [[جنگ روسیه و اوکراین]]، کارزارهایی برای درج پیام‌های عمومی بر روی تسلیحات نظامی گزارش شده که در آن، افراد با پرداخت هزینه، امکان ثبت پیام‌های دلخواه خود را بر روی تجهیزات نظامی پیدا می‌کردند. تصاویر این پیام‌ها اغلب در [[فضای مجازی]] منتشر شده است. کارشناسان، هدف اصلی این رویداد را عملیات روانی، بسیج افکار عمومی جهانی و در نهایت، تأمین مالی ماشین جنگی اعلام کرده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/12495708/جنگ-کلمات-در-آسمان-چگونه-موشک-ها-و-تسلیحات-نظامی-به-رسانه-تبدیل داودی، «جنگ کلمات در آسمان؛ چگونه موشک‌ها و تسلیحات نظامی به رسانه تبدیل شدند؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref>

در [[ایران]] امروزی نیز پیشینهٔ درج پیام و شعار بر بدنه تسلیحات موشکی، به مستندات تصویری از [[حسن تهرانی‌مقدم]] از پایه‌گذاران [[برنامه موشکی ایران|برنامهٔ موشکی ایران]] ارجاع داده می‌شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-عکس-فیلم-70/686008-عکس-شعارنویسی-پدر-موشکی-ایران «عکس: شعارنویسی پدر موشکی ایران روی اولین موشک سپاه»، خبرگزاری فردا نیوز.]</ref> این پدیده در جریان عملیات‌های [[وعده صادق (عملیات نظامی)|وعده صادق]] بازتاب برجسته‌تری یافت؛ به‌گونه‌ای که انتشار گسترده تصاویر موشک‌های منقش به پیام‌های خاص در خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی، به یکی از محورهای اصلی در پوشش رسانه‌ای این عملیات تبدیل شد و به‌عنوان یک کارزار تبلیغاتی-نظامی، مورد توجه و ارزیابی تحلیل‌گران سیاسی و رسانه‌ای قرار گرفت. با این وجود، بسط این رویه و تبدیل آن به یک ابزار رسانه‌ای هدفمند، در جریان [[جنگ رمضان]] شکل گرفت؛ مقطعی که در آن، شعارنویسی بر روی پرتابه‌ها به بخشی از روایت رسمیِ عملیات نظامی بدل شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/موشک-یا-رسانه-وقتی-سلاح-ها-رسانه-می-شوند «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام‌ها پیام می‌شوند»، خبرگزاری مهر.]</ref>