آسیاب بچرخ: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «جایگزین=المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر |بندانگشتی|المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری {{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازیهای کهن و گروهی رای...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:آسیاب بچرخ.jpg|جایگزین=المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر |بندانگشتی|المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری]] | [[پرونده:آسیاب بچرخ.jpg|جایگزین=المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر |بندانگشتی|المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری]] | ||
{{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران | {{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران. | ||
آسیاب | '''آسیاب بچرخ،''' یک [[بازی]] گروهی است که [[کودک|کودکان]]، اعم از [[دختر]] و پسر، دست یکدیگر را گرفته و به حالت دایرهای میایستند. این بازی محدودیت فضایی نداشته و در فضای بسته و باز قابل اجرا شدن است. برای انجام آن نیز، به هیچ وسیلهٔ خاصی نیاز نیست.<ref>[https://ketabak.org/content/معرفی-بازی-آسیاببچرخ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک.]</ref> | ||
==نحوه اجرای بازی آسیاب بچرخ== | ==نحوه اجرای بازی آسیاب بچرخ== | ||
[[پرونده:آسیاب بچرخ۱.jpg|جایگزین=بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان|بندانگشتی|بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان]] | [[پرونده:آسیاب بچرخ۱.jpg|جایگزین=بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان|بندانگشتی|بازی آسیاب بچرخ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فارسان]] | ||
یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگترها، بهعنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره میایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچهها او را قبول دارند و زرنگتر از بقیه است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> وی، با | یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگترها، بهعنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره میایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچهها او را قبول دارند و زرنگتر از بقیه است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> وی، با جملۀ آسیاب بچرخ، فرمان چرخش کودکان را صادر میکند. در برخی نقاط [[ایران]]، کودکان تنها میچرخند و این کار را اینقدر ادامه میدهند تا بر اثر گیجی سرشان، به زمین بیفتند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۴؛{{سخ}} | ||
ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج2، ۱۳۵۷ش، ص338.</ref> در نوعی دیگر از این بازی، استاد، در حین چرخش کودکان، جهت چرخش را پس از چند دور، عوض میکند. وی، با این کار سعی در گیج کردن بازیکنان دارد. استاد با جملۀ آسیا تندترش کن، دستور افزایش سرعت را میدهد؛ با جملۀ آسیا بشین یا آسیا پاشو نیز، تعادل بازیکنان را برهم زده و در این میان، بازیکنی که دستور را دیر اجرا کند، از بازی حذف میشود.<ref>بیهقی، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، ج1، ۱۳۸۳ش، ص174.</ref> | |||
در | بازیکنان در این بازی، باید علاوه بر انجام دستورات استاد، جواب او را نیز با جملاتی مشخص بدهند؛ برای مثال، در پاسخ به آسیاب پاشو، بازیکنان باید بگویند: پا میشم و همزمان میایستند.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430.</ref> | ||
قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمانهای استاد را بهصورت کامل اجرایی کنند، باید ادای آن را دربیاورند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.</ref> برای مثال، استاد دستور میدهد؛ آسیاب قلیان بکش و بچهها در اینجا باید ادای قلیان کشیدن را دربیاورند یا درجایی استاد دستور [[خواب|خوابیدن]] میدهد و کودکان طوری وانمود میکنند که گویا به خواب رفتهاند. گاهی نیز، در شرایطی که این بازی توسط دختران اجرا شود، دستور آسیاب برقص، توسط استاد داده میشود.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> | |||
قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمانهای استاد را بهصورت کامل اجرایی کنند، باید ادای آن را دربیاورند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.</ref> برای مثال، استاد دستور | |||
امروزه، در این بازی یک شعر مشخص توسط استاد خوانده شده و توسط بازیکنان جواب داده میشود: | امروزه، در این بازی یک شعر مشخص توسط استاد خوانده شده و توسط بازیکنان جواب داده میشود: | ||
آسیاب بچرخ | آسیاب بچرخ *** میچرخم | ||
میچرخم | |||
تندتر بچرخ *** میچرخم | |||
میشینم | آسیاب بشین *** میشینم | ||
که در اینجا، کودکان ادای نشستن را درآورده یا همگی مینشینند. | که در اینجا، کودکان ادای نشستن را درآورده یا همگی مینشینند. | ||
آسیاب پاشو | آسیاب پاشو *** پا نمیشم | ||
پا نمیشم | |||
پا نمیشم | جون بابا جون *** پا نمیشم | ||
جون | جون مامان جون *** پا نمیشم | ||
پا نمیشم | جون خاله جون *** پا نمیشم | ||
جون | جون دایی جون *** پا نمیشم | ||
پا نمیشم | جون چمدون یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد *** پا نمیشم | ||
جون | جون خودتون *** پا نمیشم | ||
پا میشم | جون خدا جون *** پا میشم<ref>[https://gardeshgari724.ir/%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%85%d8%ad%d9%84%db%8c-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%a8-%d8%a8%da%86%d8%b1%d8%ae-%d8%a8%d9%87-%da%86%d9%87-%d8%b5%d9%88%d8%b1%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وبسایت گردشگری724.]</ref> | ||
در این مرحله، بازیکنان میایستند و استاد به دستورات خود ادامه میدهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا | در این مرحله، بازیکنان میایستند و استاد به دستورات خود ادامه میدهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا اینکه حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای بازی و سرگرمی این کار را انجام میدهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان میخواهد که هیجان بیشتری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند. | ||
==فراگیری بازی آسیاب بچرخ== | ==فراگیری بازی آسیاب بچرخ== | ||
| خط ۷۷: | خط ۵۳: | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت بازیکوش، تاریخ بازدید: ۱۲ دی ۱۴۰۰ش. | * «بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت بازیکوش، تاریخ بازدید: ۱۲ دی ۱۴۰۰ش. | ||
* «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وبسایت گردشگری724، تاریخ درج مطلب: 7 اسفند 1403ش. | |||
* بیهقی، محمود، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، سبزوار، آژند، ۱۳۸۳ش. | * بیهقی، محمود، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، سبزوار، آژند، ۱۳۸۳ش. | ||
* شریعتزاده، علیاصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ناشر مؤلف، ۱۳۷۱ش. | * شریعتزاده، علیاصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ناشر مؤلف، ۱۳۷۱ش. | ||
نسخهٔ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۴۸
آسیاب بچرخ؛ از بازیهای کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران.
آسیاب بچرخ، یک بازی گروهی است که کودکان، اعم از دختر و پسر، دست یکدیگر را گرفته و به حالت دایرهای میایستند. این بازی محدودیت فضایی نداشته و در فضای بسته و باز قابل اجرا شدن است. برای انجام آن نیز، به هیچ وسیلهٔ خاصی نیاز نیست.[۱]
نحوه اجرای بازی آسیاب بچرخ
یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگترها، بهعنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره میایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچهها او را قبول دارند و زرنگتر از بقیه است.[۲] وی، با جملۀ آسیاب بچرخ، فرمان چرخش کودکان را صادر میکند. در برخی نقاط ایران، کودکان تنها میچرخند و این کار را اینقدر ادامه میدهند تا بر اثر گیجی سرشان، به زمین بیفتند.[۳] در نوعی دیگر از این بازی، استاد، در حین چرخش کودکان، جهت چرخش را پس از چند دور، عوض میکند. وی، با این کار سعی در گیج کردن بازیکنان دارد. استاد با جملۀ آسیا تندترش کن، دستور افزایش سرعت را میدهد؛ با جملۀ آسیا بشین یا آسیا پاشو نیز، تعادل بازیکنان را برهم زده و در این میان، بازیکنی که دستور را دیر اجرا کند، از بازی حذف میشود.[۴]
بازیکنان در این بازی، باید علاوه بر انجام دستورات استاد، جواب او را نیز با جملاتی مشخص بدهند؛ برای مثال، در پاسخ به آسیاب پاشو، بازیکنان باید بگویند: پا میشم و همزمان میایستند.[۵]
قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمانهای استاد را بهصورت کامل اجرایی کنند، باید ادای آن را دربیاورند.[۶] برای مثال، استاد دستور میدهد؛ آسیاب قلیان بکش و بچهها در اینجا باید ادای قلیان کشیدن را دربیاورند یا درجایی استاد دستور خوابیدن میدهد و کودکان طوری وانمود میکنند که گویا به خواب رفتهاند. گاهی نیز، در شرایطی که این بازی توسط دختران اجرا شود، دستور آسیاب برقص، توسط استاد داده میشود.[۷]
امروزه، در این بازی یک شعر مشخص توسط استاد خوانده شده و توسط بازیکنان جواب داده میشود:
آسیاب بچرخ *** میچرخم
تندتر بچرخ *** میچرخم
آسیاب بشین *** میشینم
که در اینجا، کودکان ادای نشستن را درآورده یا همگی مینشینند.
آسیاب پاشو *** پا نمیشم
جون بابا جون *** پا نمیشم
جون مامان جون *** پا نمیشم
جون خاله جون *** پا نمیشم
جون دایی جون *** پا نمیشم
جون چمدون یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد *** پا نمیشم
جون خودتون *** پا نمیشم
جون خدا جون *** پا میشم[۸]
در این مرحله، بازیکنان میایستند و استاد به دستورات خود ادامه میدهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا اینکه حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای بازی و سرگرمی این کار را انجام میدهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان میخواهد که هیجان بیشتری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند.
فراگیری بازی آسیاب بچرخ
این بازی برای کودکان کمتوان جسمی و عقلی نیز قابل اجرا شدن است. گاهی حتی کودکان با صندلی چرخدار نیز در این بازیها سهیم میشوند.[۹]
مهارتهای بازی آسیاب بچرخ
برخی معتقدند که کودکان با انجام این بازی به مهارتهایی همچون هماهنگی ریتمیک و توانایی همخوانی، هماهنگی در حرکات گروهی، تعامل و حس یگانگی تیمی دست مییابند.[۱۰]
پانویس
- ↑ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک.
- ↑ شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.
- ↑ قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۴؛
ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج2، ۱۳۵۷ش، ص338. - ↑ بیهقی، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، ج1، ۱۳۸۳ش، ص174.
- ↑ شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430.
- ↑ قزل ایاغ، راهنمای بازیهای ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.
- ↑ شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.
- ↑ «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وبسایت گردشگری724.
- ↑ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک.
- ↑ «بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت بازیکوش.
منابع
- «بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت بازیکوش، تاریخ بازدید: ۱۲ دی ۱۴۰۰ش.
- «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وبسایت گردشگری724، تاریخ درج مطلب: 7 اسفند 1403ش.
- بیهقی، محمود، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، سبزوار، آژند، ۱۳۸۳ش.
- شریعتزاده، علیاصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ناشر مؤلف، ۱۳۷۱ش.
- قزل ایاغ، ثریا و افتخاری، شهلا، راهنمای بازیهای ایران، تهران، کمیسیون ملی یونسکو، ۱۳۷۹ش.
- ماسه، هانری، معتقدات و آداب ایرانی، ترجمهٔ مهدی روشنضمیر، تبریز، آگاه، ۱۳۵۷ش.
- «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وبسایت کتابک، تاریخ بازدید: ۱۲ دی ۱۴۰۰ش.