بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:


== معرفی ==
== معرفی ==
ایران در حال حاضر میزبان بیش از ۲۰ شهر موشکی عملیاتی است که در قالب‌های مختلف زیرزمینی، کوهستانی و ساحلی مستقر شده‌اند. نسل اول شهرهای موشکی شامل تونل‌های نسبتاً ساده با یک خروجی بود،. نسل دوم با چندشاخه‌شدن و افزودن مسیرهای امنیتی تکامل یافت. نسل سوم اما با ویژگی‌هایی مانند سکوهای شلیک داخلی، امکانات پیشرفته زندگی، دیواره‌های چندلایه و مقاوم در برابر انفجار، درب‌های هیدرولیکی سنگین و همچنین سیستم‌های مجزا و ایزوله برای ذخیره سوخت جامد و مایع است.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
ایران در حال حاضر میزبان بیش از ۲۰ شهر موشکی عملیاتی است که در قالب‌های مختلف زیرزمینی، کوهستانی و ساحلی مستقر شده‌اند. نسل اول شهرهای موشکی شامل تونل‌های نسبتاً ساده با یک خروجی بود،. نسل دوم با چندشاخه‌شدن و افزودن مسیرهای امنیتی تکامل یافت. نسل سوم اما با ویژگی‌هایی مانند سکوهای شلیک داخلی، امکانات پیشرفته زندگی، دیواره‌های چندلایه و مقاوم در برابر انفجار، درب‌های هیدرولیکی سنگین و همچنین سیستم‌های مجزا و ایزوله برای ذخیره سوخت جامد و مایع است. از نظر استحکام، این تونل‌ها در اعماق صدها متری کوه‌ها حفر شده‌اند. این طراحی، با بهره‌گیری از لایه‌های عظیم سنگی به‌عنوان یک جذب‌کنندۀ طبیعی امواج انفجار، حتی در برابر اصابت موشک‌های سنگرشکن نیز مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهد.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
 
به گفتۀ شهید امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده سابق هوا و فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


به‌گفتۀ علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل خلیج فارس و دریای عمان استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند. او تأکید کرد که این مناطق به‌طور کامل مسلح هستند و تنها بخش محدودی از آنها برای نمایش بخشی از قدرت نظامی ایران آشکار شده است.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>
به‌گفتۀ علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل خلیج فارس و دریای عمان استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند. او تأکید کرد که این مناطق به‌طور کامل مسلح هستند و تنها بخش محدودی از آنها برای نمایش بخشی از قدرت نظامی ایران آشکار شده است.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>
خط ۲۰: خط ۲۲:
== رونمایی از شهرهای موشکی ایران ==
== رونمایی از شهرهای موشکی ایران ==
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مهرماه ۱۳۹۴ش برای اولین بار از یک شهر موشکی واقع در عمق ۵۰۰ متری زمین رونمایی کرد و اشاره کرد که پایگاه‌های موشکی در تمامی استان‌های کشور مستقر شده‌اند.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref> در سال 1395ش دومین شهرک موشکی ایران نیز با حضور [[علی لاریجانی]] رونمایی شد. در اردیبهشت 1396ش شهید امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده سابق نیروی هواوفضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از احداث کارخانۀ جدید موشک‌های بالستیک زیرزمینی که سومین کارخانه در نوع خود است، خبر داد. در بهمن‌ماه 1397ش محمدعلی جعفری، فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از پایگاه زیرزمینی موشک‌سازی رونمایی کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1203408/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جزئیات و تصاویر سه شهر موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مهرماه ۱۳۹۴ش برای اولین بار از یک شهر موشکی واقع در عمق ۵۰۰ متری زمین رونمایی کرد و اشاره کرد که پایگاه‌های موشکی در تمامی استان‌های کشور مستقر شده‌اند.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref> در سال 1395ش دومین شهرک موشکی ایران نیز با حضور [[علی لاریجانی]] رونمایی شد. در اردیبهشت 1396ش شهید امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده سابق نیروی هواوفضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از احداث کارخانۀ جدید موشک‌های بالستیک زیرزمینی که سومین کارخانه در نوع خود است، خبر داد. در بهمن‌ماه 1397ش محمدعلی جعفری، فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از پایگاه زیرزمینی موشک‌سازی رونمایی کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1203408/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جزئیات و تصاویر سه شهر موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
=== بازتاب بین‌المللی از رونمایی یکی از شهرهای موشکی ایران ===
اسپوتنیک روسیه شهر موشکی ایران را شگفت‌آور نامید. شبکه شانگهای چین تصاویر این شهر موشکی را همراه با اظهارات رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده نیروی هوافضای سپاه پخش کرد. شبکه اسکای نیوز بخشی از سخنان امیرعلی حاجی‌زاده را یادآوری کرد که در ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ش گفته بود: «اگر از امروز هر هفته یک شهر موشکی رونمایی کنیم، تا دو سال این رونمایی‌ها ادامه خواهد داشت.» رسانه‌های انگلیسی تایمز و دیلی‌اکسپرس از این رونمایی عصبانی شده بودند. رسانه‌های هندی رونمایی از شهرهای موشکی را پاسخی به تهدیدات ترامپ و اسرائیل دانستند. بخش عربی یورونیوز این اقدام را نشانه افزایش توان دفاعی سپاه ایران دانست. رسانه‌های صهیونیستی با انتشار ویدیوی شهر موشکی، این حجم از موشک را غافلگیرکننده نامیدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1296168/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بازتاب بین‌المللی از شهر موشکی سپاه پاسداران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>


== نحوه پرتاب موشک‌ها از شهرهای موشکی ==
== نحوه پرتاب موشک‌ها از شهرهای موشکی ==
خط ۳۵: خط ۴۰:


== بزرگترین شهر موشکی ایران ==
== بزرگترین شهر موشکی ایران ==
شهر موشکی خلیج فارس یک مجموعه عظیم و پیشرفته زیرزمینی است که نه تنها بزرگترین سازه از این دست در خاورمیانه محسوب می‌شود، بلکه از نظر مقیاس و پیچیدگی، در جهان تنها با نمونه‌های مشابه در دو کشور دیگر چین و کره شمالی قابل قیاس است. این شهرک بخشی از شبکه گسترده تونل‌های موشکی است که در سراسر ایران احداث شده و به‌گونه‌ای طراحی شده که گویی کشور بر بستری از قابلیت‌های دفاعی موشکی بنا شده است. تونل‌های درون این شهر موشکی چنان طویل هستند که در برخی موارد از طول یک باند فرودگاه کامل نیز تجاوز می‌کنند. ابعاد این مجموعه، طولی بیش از ۲۰ کیلومتر را دربر می‌گیرد و شامل بیش از ۶۰ شاخه اصلی و فرعی می‌شود. این شاخه‌ها به فضاهای تخصصی مختلفی از جمله انبارهای نگهداری موشک، سکوهای بارگیری، بخش‌های سوخت‌رسانی، مراکز فرماندهی و کنترل و همچنین مسیرهای تخلیه اضطراری تقسیم می‌شوند. طراحی هر تونل امکان عبور و عملیات‌کردن موشک‌هایی به طول ۱۶ متر را فراهم می‌کند. قابلیت کلیدی این سیستم، توانایی شلیک ده‌ها موشک در کمتر از ده دقیقه است، بدون آنکه امکان شناسایی سکوهای پرتاب توسط دشمن وجود داشته باشد. این شهر موشکی برای پاسخگویی به طیف وسیعی از سناریوهای دفاعی، از مقابله با ناوگان‌های دریایی تا هدف‌گیری پایگاه‌های منطقه‌ای طراحی و آماده شده است. شهر موشکی خلیج فارس نمایانگر نسل سوم از این پروژه‌های راهبردی است.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
شهر موشکی خلیج فارس یک مجموعه عظیم و پیشرفته زیرزمینی است که نه تنها بزرگترین سازه از این دست در خاورمیانه محسوب می‌شود، بلکه از نظر مقیاس و پیچیدگی، در جهان تنها با نمونه‌های مشابه در دو کشور دیگر چین و کره شمالی قابل قیاس است. این شهرک بخشی از شبکه گسترده تونل‌های موشکی است که در سراسر ایران احداث شده و به‌گونه‌ای طراحی شده که گویی کشور بر بستری از قابلیت‌های دفاعی موشکی بنا شده است. تونل‌های درون این شهر موشکی چنان طویل هستند که در برخی موارد از طول یک باند فرودگاه کامل نیز تجاوز می‌کنند. ابعاد این مجموعه، طولی بیش از ۲۰ کیلومتر را دربر می‌گیرد و شامل بیش از ۶۰ شاخه اصلی و فرعی می‌شود. این شاخه‌ها به فضاهای تخصصی مختلفی از جمله انبارهای نگهداری موشک، سکوهای بارگیری، بخش‌های سوخت‌رسانی، مراکز فرماندهی و کنترل و همچنین مسیرهای تخلیه اضطراری تقسیم می‌شوند. طراحی هر تونل امکان عبور و عملیات‌کردن موشک‌هایی به طول ۱۶ متر را فراهم می‌کند. قابلیت کلیدی این سیستم، توانایی شلیک ده‌ها موشک در کمتر از ده دقیقه است، بدون آنکه امکان شناسایی سکوهای پرتاب توسط دشمن وجود داشته باشد. این شهر موشکی برای پاسخگویی به طیف وسیعی از سناریوهای دفاعی، از مقابله با ناوگان‌های دریایی تا هدف‌گیری پایگاه‌های منطقه‌ای طراحی و آماده شده است. شهر موشکی خلیج فارس نمایانگر نسل سوم از این پروژه‌های راهبردی است. سیستم تهویه در این مجموعه به‌گونه‌ای مهندسی شده که قادر است دود و گازهای غلیظ ناشی از شلیک‌های پیاپی را به‌سرعت و به‌طور کامل از محیط تونل تخلیه و از انباشت آنها جلوگیری کند. بر پایۀ برآوردهای کارشناسی و تحلیل‌های بین‌المللی، گنجایش کلی این شهر موشکی و تونل‌های نگهداری آن، ظرفیت استقرار و ذخیره بیش از دو هزار موشک را دارا است.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref> در سال 1399ش از این شهر موشکی با حضور شهید [[حسین سلامی]] به همراه پاشهید [[علیرضا تنگسیری]] رونمایی شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1026608/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «اولین تصاویر شهر موشکی سپاه در خلیج فارس»، خبرگزاری تابناک.]</ref>


== تلاش قدرت‌های غربی برای پیدا کردن شهرهای موشکی ایران ==
== تلاش قدرت‌های غربی برای پیدا کردن شهرهای موشکی ایران ==
خط ۴۹: خط ۵۴:
== منابع ==
== منابع ==


* «اولین تصاویر شهر موشکی سپاه در خلیج فارس»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 19 دی 1399ش.
* «بازتاب بین‌المللی از شهر موشکی سپاه پاسداران»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1404ش.
* «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید، تاریخ درج مطلب: 15 تیر 1404ش.
* «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید، تاریخ درج مطلب: 15 تیر 1404ش.
* «تصاویر سی ان ان از بازگشایی تونل‌های موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک،تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1405ش.
* «تصاویر سی ان ان از بازگشایی تونل‌های موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک،تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1405ش.
* «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: 8 مهر 1400ش.
* «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: 8 مهر 1400ش.
* «جزئیات و تصاویر سه شهر موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1402ش
* «جزئیات و تصاویر سه شهر موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1402ش.
* «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 1 اردیبهشت 1405ش.
* «سردار نقدی: همه شهر‌های موشکی سالم هستند/ وقوع جنگ پیش‌بینی شده بود/ از عملکرد پزشکیان در زمان جنگ دفاع می‌کنم/ ۵۰ کشور برای اسرائیل جاسوسی می‌کنند/ هیچ‌یک از فرماندهان ما درخواست آتش‌بس نداشتند/ پیروزی ایران در جنگ با اسرائیل قاطع بود»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: 28 مهر 1404ش.
* «سردار نقدی: همه شهر‌های موشکی سالم هستند/ وقوع جنگ پیش‌بینی شده بود/ از عملکرد پزشکیان در زمان جنگ دفاع می‌کنم/ ۵۰ کشور برای اسرائیل جاسوسی می‌کنند/ هیچ‌یک از فرماندهان ما درخواست آتش‌بس نداشتند/ پیروزی ایران در جنگ با اسرائیل قاطع بود»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: 28 مهر 1404ش.
* «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 21 مرداد 1399ش.
* «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 21 مرداد 1399ش.
* «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 31 فروردین 1405ش.
* «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 31 فروردین 1405ش.