مبعوث شدن مردم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۴: / خط ۴: @@
 == مفهوم‌شناسی ==
-مبعوث‌شدن از مادۀ «بعثت» گرفته شده و بعثت در لغت به‌معنای به معناي ارسال<ref>راغب اصفهانی، المفردات في غريب القرآن، 1404ق، ج۱، ص52<sup>.</sup> </ref> و برانگيختن يا روانهكردن چیزى است<ref>[https://qom.iau.ir/fa/page/843/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84-%D9%85%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B5-#:~:text=%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%20%D9%85%D8%A8%D8%B9%D8%AB,%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%20%D9%87%D8%B1%20%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%D9%85%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF. «ویژه نامه بعثت رسول مکرم اسلام (ص)»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم.]</ref> و در فرهنگ اسلامی نیز به‌معنای برانگیختن و برگزیدن پیامبران از سوی خداوند برای هدایت مردم است که آغاز رسالت هر پیامبر به شمار می‌رود. این واژه در قرآن به معنای عامل برانگیختن و رساندن به مرحله‌ای خاص از تکامل به کار رفته و از همین رو در معنای حشر مردگان نیز استفاده شده است؛<ref>سورۀ یاسین، آیۀ 52.</ref> زیرا هر دو آغازگر تحولی بزرگ و ورود به فضایی جدید است.<ref>راغب اصفهانی، المفردات في غريب القرآن، 1404ف، ج۱، ص۵۲-۵۳<sup>.</sup></ref> اصطلاح «مبعوث‌شدن مردم» تعبیری نوین است که در آن، واژه بعثت برای توصیف برانگیخته شدن یک ملت در مسیر تاریخی خود به کار گرفته شده است. بر اساس برخی دیدگاه‌ها، بعثت در فرهنگ دینی به لحظۀ برانگیخته‌شدن انسان برای مأموریتی بزرگ اشاره دارد، اما در این تعبیر جدید، سخن از بعثت یک ملت مطرح شده است. بر این اساس، ملتی در لحظه‌های سخت از زندگی عادی برمی‌خیزد و به نیرویی تاریخی تبدیل می‌شود. این پدیده در چارچوب سنتی الهی تفسیر شده که گاهی خداوند برای پیشبرد تاریخ به سوی عدالت، ملت‌ها را بیدار می‌کند. از این منظر، مردم برای ایستادگی در برابر ظلم و هموار کردن مسیر تحقق عدل مبعوث می‌شوند..<ref>[https://defapress.ir/fa/news/820726/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ می‌شود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
+مبعوث‌شدن از مادۀ «بعثت» گرفته شده و بعثت در لغت به‌معنای به معناي ارسال<ref>راغب اصفهانی، المفردات في غريب القرآن، 1404ق، ج۱، ص52<sup>.</sup> </ref> و برانگيختن يا روانهكردن چیزى است<ref>[https://qom.iau.ir/fa/page/843/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84-%D9%85%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B5-#:~:text=%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%20%D9%85%D8%A8%D8%B9%D8%AB,%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%20%D9%87%D8%B1%20%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%D9%85%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF. «ویژه نامه بعثت رسول مکرم اسلام (ص)»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم.]</ref> و در فرهنگ اسلامی نیز به‌معنای برانگیختن و برگزیدن پیامبران از سوی خداوند برای هدایت مردم است که آغاز رسالت هر پیامبر به شمار می‌رود. این واژه در قرآن به معنای عامل برانگیختن و رساندن به مرحله‌ای خاص از تکامل به کار رفته و از همین رو در معنای حشر مردگان نیز استفاده شده است؛<ref>سورۀ یاسین، آیۀ 52.</ref> زیرا هر دو آغازگر تحولی بزرگ و ورود به فضایی جدید است.<ref>راغب اصفهانی، المفردات في غريب القرآن، 1404ف، ج۱، ص۵۲-۵۳<sup>.</sup></ref> اصطلاح «مبعوث‌شدن مردم» تعبیری نوین است که در آن، واژه بعثت برای توصیف برانگیخته‌شدن یک ملت در مسیر تاریخی خود به کار گرفته شده است. بر اساس برخی دیدگاه‌ها، بعثت در فرهنگ دینی به لحظۀ برانگیخته‌شدن انسان برای مأموریتی بزرگ اشاره دارد، اما در این تعبیر جدید، سخن از بعثت یک ملت مطرح شده است. همچنین این پدیده در چارچوب سنتی الهی تفسیر شده که گاهی خداوند برای پیشبرد تاریخ به‌سوی عدالت، ملت‌ها را بیدار می‌کند. از این منظر، مردم برای ایستادگی در برابر ظلم و هموار کردن مسیر تحقق عدل مبعوث می‌شوند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/820726/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ می‌شود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
 == مبانی دینی ==
 در قرآن کریم، واژۀ بعث و مشتقات آن در معنای برانگیختن بندگان خدا برای پیکار سخت و نیرومندانه در برابر طغیان و فساد به کار رفته است. چنانکه در آیۀ پنجم سورۀ اسرا آمده است که خداوند هنگام فرا رسیدن وعدۀ فسادانگیزی، بندگانی نیرومند را برمی‌انگیزد تا با قوّت و صلابت در برابر ظلم ایستادگی کنند. بر پایۀ این نگاه، سنت الهی بر آن است که در لحظه‌های سرنوشت‌ساز تاریخی، مردمانی را برای مقابله با فساد و طغیان مبعوث گرداند.<ref>[https://theater.ir/fa/195956 «راز مبعوث شدن ملت ایران چیست؟»، وب‌سایت ایران تئاتر.] </ref> از منظر برخی تحلیلگران، کاربرد واژۀ بعثت برای خیزش مردم، ریشه در همین آیه دارد؛ زیرا در آن، برانگیخته‌شدن برای پیکاری سخت علیه قوم طغیانگر با عبارت «بعثنا» توصیف شده است. افزون بر این، براساس آموزه‌های دینی<ref>سورۀ اسراء، آیۀ 6.</ref> نتایج چنین بعثتی شامل پیروزی، تقویت اقتصادی و افزایش نفرات وعده داده شده است.<ref>[https://theater.ir/fa/195956 «راز مبعوث شدن ملت ایران چیست؟»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> بر این اساس، صاحب‌نظران مبعوث‌شدن مردم ایران در برابر حوادث بزرگ را تحقق وعده الهی و جریانی در چارچوب سنت‌های تاریخی قرآن ارزیابی می‌کنند. همچنین سنت نصرت الهی که در قرآن به صراحت بیاه شده است،<ref>سورۀ محمد، آیۀ 7.</ref> نشان می‌دهد که اگر مردم برای اهداف الهی گام بردارند، امداد الهی شامل حالشان خواهد شد و این وعده به نظر برخی نویسندگان، در ایستادگی و پیروزی مردم ایران در جنگ تحمیلی سوم به‌صورت عینی قابل مشاهده بوده است.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4345119/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AB%D9%85%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA «بعثت مردم در آخرین بیانات رهبر شهید؛ الهامی الهی که به ثمر نشست»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> برخی پژوهشگران، مبعوث‌شدن مردم را در چارچوب نظریه قرآنی «امت» تبیین کرده‌اند. از دیدگاه ایشان، قرآن جامعۀ مؤمنان را افزون بر هویت اعتقادی، دارای فاعلیت اجتماعی و مسئولیت جمعی در قبال تحقق ارزش‌های الهی معرفی می‌کند. در این چارچوب برخی آیات قرآنی<ref>سورۀ آل‌عمران، آیۀ 110؛  سورۀ بقره، آیۀ 143.</ref> بر نقش اجتماعی امت در اصلاح و اقامۀ عدالت دلالت دارد. بر این مبنا، مبعوث‌شدن مردم وضعیتی است که جامعۀ ایمانی با تکیه بر آموزه‌هایی جهاد در راه خدا، از انفعال خارج شده و به کنشگری فعال در تحولات اجتماعی تبدیل می‌شود.<ref>[https://farsnews.ir/Pj_motaleat_eslami/1776354982815375106/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%AA «بعثت علیه طغیان ظالمان؛ سنت الهی»،  خبرگزاری فارس.]</ref>
-== کاربرد اصطلاح توسط رهبران انقلاب اسلامی ==
+== مبعوث‌شدن مردم از منظر رهبران انقلاب اسلامی ==
-این اصطلاح توسط سیدعلی خامنه‌ای، رهبر پیشین انقلاب اسلامی ایران، به کار گرفته شد. ایشان در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی فرمودند: «بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.»
+اصطلاح <big>مبعوث‌شدن مردم</big> توسط سیدعلی خامنه‌ای، رهبر پیشین انقلاب اسلامی ایران، به کار گرفته شد. وی در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی فرمودند: «بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد». همچنین سید روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، نیز سخنانی مشابه در مورد نقش و جایگاه مردم در انقلاب داشتند. ایشان مردم را به عنوان نیروی تعیین‌کننده معرفی می‌کردند و در توصیف رزمندگان جوان، از تعبیر «طفل سیزده ساله‌ای که نارنجک به خود می‌بندد و خود را به زیر تانک دشمن می‌اندازد» استفاده می‌کردند که پژوهشگران آن را نشان‌دهنده باور او به برانگیخته‌شدن مردم در لحظات سرنوشت‌ساز می‌دانند.
-همچنین سید روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، نیز سخنانی مشابه در مورد نقش و جایگاه مردم در انقلاب داشتند. ایشان مردم را به عنوان نیروی تعیین‌کننده معرفی می‌کردند و در توصیف رزمندگان جوان، از تعبیر «طفل سیزده ساله‌ای که نارنجک به خود می‌بندد و خود را به زیر تانک دشمن می‌اندازد» استفاده می‌کردند که نشان‌دهنده باور ایشان به برانگیخته شدن مردم در لحظات سرنوشت‌ساز است.
+این اصطلاح در بستر تاریخی و سیاسی خاصی مطرح شد که کشور ایران با تهدیدها و حوادث گوناگونی مواجه بود. به‌گفتۀ برخی تحلیلگران، کاربرد واژۀ بعثت برای خیزش مردم بی‌سابقه ارزیابی شده است. این سخن در شرایطی بیان شد که پیش از آن، کشور  اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دی 1404ش را پشت سر گذاشته بود؛ رویدادی که به تعبیر برخی مقامات، ماهیت آمریکایی و اسراییلی داشت و در آن آشوبگران با حمایت خارجی به مراکز حساس نظامی، انتظامی و دولتی حمله کردند. همچنین این عبارت در فاصلۀ زمانی کوتاهی پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم  و [[ترور سید علی خامنه‌ای]] بیان شده است. از این رو برخی تحلیلگران، حادثۀ مورد نظر را شامل جنگ تمام‌عیار، تهدیدهای همه‌جانبه علیه نظام اسلامی و لزوم نقش‌آفرینی استثنایی مردم ارزیابی کرده‌اند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1803256/%D9%85%D8%A8%D8%B9%D9%88%D8%AB-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%87%DB%8C%D9%85%D9%86%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA «مبعوث‌شدن مردم هیمنه پوشالی دشمن را شکست»، وب‌سایت مشرق.]</ref>
-== بستر سیاسی-اجتماعی کاربرد اصطلاح ==
+به نظر تحلیلگران هدف اصلی از به کارگیری این اصطلاح، تبیین جایگاه استثنایی مردم در نظام معنایی جمهوری اسلامی ایران و نقش تعیین‌کنندۀ آنان در سرنوشت کشور است. بر این اساس، مردم ایران تنها یک جمعیت معمولی نیست، بلکه مردمی است که در لحظه‌های سخت از دل زندگی عادی برمی‌خیزد و به نیرویی تاریخی تبدیل می‌شود. همچنین این تعبیر بر این نکته تأکید دارد که قدرت حقیقی یک کشور نه در تجهیزات و محاسبات سیاسی، بلکه در مردمی است که در هنگام حوادث، خدا آنان را مبعوث می‌کند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/820726/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ می‌شود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
-این اصطلاح در بستر تاریخی خاصی مطرح شد که کشور ایران با تهدیدها و حوادث گوناگونی مواجه بود. به گفته برخی تحلیلگران، کاربرد واژه بعثت برای خیزش مردم بی‌سابقه ارزیابی شده و نشان‌دهنده وقوع حادثه‌ای بزرگ‌تر از حوادث پیشین است. در این نگاه، حادثه مورد نظر شامل ترور رهبر، جنگ مستقیم با دشمنان خارجی و تهدیدهای همه‌جانبه علیه نظام جمهوری اسلامی بوده است.
-== هدف و مقصود اصلی از استفاده از اصطلاح ==
-هدف اصلی از به کارگیری این اصطلاح، تبیین جایگاه استثنایی مردم در نظام معنایی جمهوری اسلامی ایران و نقش تعیین‌کننده آنان در سرنوشت کشور است. بر این اساس، ملت ایران صرفاً یک جمعیت معمولی نیست، بلکه ملتی است که در لحظه‌های سخت از دل زندگی عادی برمی‌خیزد و به نیرویی تاریخی تبدیل می‌شود. همچنین این تعبیر بر این نکته تأکید دارد که قدرت حقیقی یک کشور نه در تجهیزات و محاسبات سیاسی، بلکه در مردمی است که در هنگام حوادث، خدا آنان را مبعوث می‌کند.
 == جایگاه مردم در نظام معنایی جمهوری اسلامی ایران ==
@@ خط ۲۸: / خط ۲۴: @@
 در سال‌های نخست انقلاب، مردم در برابر انفجار نماز جمعه و تهدید به بمباران راهپیمایی تهران، با لباس کفن‌پوش در صحنه حاضر شدند.
-در فتنه ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، مردم به صورت خودجوش و میلیونی در خیابان‌ها حضور یافتند و علیه فتنه‌گران شعار دادند و آتش فتنه را خاموش کردند.
+در فتنه ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، مردم به صورت خودجوش و میلیونی در خیابان‌ها حضور یافتند و علیه فتنه‌گران شعار دادند و آتش فتنه را خاموش کردند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86114439/%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 بنایی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
 در جنگ تحمیلی سوم (موسوم به جنگ رمضان)، مردم چهل شبانه‌روز زیر بمباران و هجوم پهپادها و تهدیدهای امنیتی و نظامی، استوار و منسجم پای کار بودند.
@@ خط ۴۸: / خط ۴۴: @@
 «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ می‌شود»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش.
+بنایی، علی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 10 فروردین 1405ش.
 «راز مبعوث شدن ملت ایران چیست؟»، وب‌سایت ایران تئاتر، تاریخ درج مطلب: 28 فرودین 1404ش.
 راغب‌ اصفهانی‌، حسین‌، ''المفردات‌ فی‌ غریب‌ القرآن‌،'' به‌ كوشش‌ محمد سید كیلانی‌، بیروت‌، دارالمعرفه‌، 1404ق.
+«مبعوث‌شدن مردم هیمنه پوشالی دشمن را شکست»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 22 فرودین 1405ش.
 «ویژه نامه بعثت رسول مکرم اسلام (ص)»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم، تاریخ بازدید: 1 شهریور 1405ش.