صفحهای تازه حاوی «<big>'''تایباد'''</big>؛ شهر و شهرستانی در استان خراسان رضوی.<br> تایباد، از شهرهای کهن ایران است که در منابع تاریخی با نامهای تایاباذ،<ref>سمعانی، الانساب، ۱۳۸۳ق، ج3، ص11؛ <br> ابنعساکر، معجم الشیوخ، ۱۴۲۱ق، ج1، ص146.</ref> طایباذ،<ref>جنید شیرازی، شدالازار...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
واژه تایباد را برخی از ریشه طیبات و بهمعنی جای پاکان و مردان نیکو میدانند.<ref>نوبان، نام مکانهای جغرافیایی در بستر زمان، ۱۳۷۴ش، ص۱۳۹.</ref> برخی دیگر آن را ترکیبی از دو واژه «تای» (بهمعنی 12 ساعت) و «باد» دانستهاند که گویای وزش بادهای 12 ساعته در این منطقه است.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، ۱۳۶۳ش، ص۱۵.</ref> | واژه تایباد را برخی از ریشه طیبات و بهمعنی جای پاکان و مردان نیکو میدانند.<ref>نوبان، نام مکانهای جغرافیایی در بستر زمان، ۱۳۷۴ش، ص۱۳۹.</ref> برخی دیگر آن را ترکیبی از دو واژه «تای» (بهمعنی 12 ساعت) و «باد» دانستهاند که گویای وزش بادهای 12 ساعته در این منطقه است.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، ۱۳۶۳ش، ص۱۵.</ref> | ||
==شهرستان تایباد== | ==شهرستان تایباد== | ||
شهرستان تایباد، با مساحت 5,084 کیلومتر مربع از سمت شمال به شهرستان تربت جام، از شرق به کشور افغانستان، از جنوب و جنوبغرب به شهرستان خواف و از غرب به شهرستان تربت حیدریه میرسد.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | شهرستان تایباد، با مساحت 5,084 کیلومتر مربع از سمت شمال به شهرستان تربت جام، از شرق به کشور افغانستان، از جنوب و جنوبغرب به شهرستان خواف و از غرب به شهرستان [[تربت حیدریه]] میرسد.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | ||
جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج1، ص623-624؛ <br> | جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج1، ص623-624؛ <br> | ||
اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، ۱۳۸۳ش، ص108.</ref> این شهرستان، بهدلیل هممرز بودن با کشور افغانستان در مرز «دوقارون»، از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است.<br> | اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، ۱۳۸۳ش، ص108.</ref> این شهرستان، بهدلیل هممرز بودن با کشور افغانستان در مرز «دوقارون»، از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است.<br> | ||
شهرستان تایباد، تا پیش از 1354ش، جزء شهرستان تربت جام بود اما در این سال، از تربت جام جدا شد.<ref>زنگنه، تاریخ و رجال شهرستان تایباد، 1388ش، ص15.</ref> بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، شهرستان تایباد، از 3 بخش (مرکزی، میانولایت و باخزر)، 6 دهستان، 3 شهر (تایباد، مشهدریزه، کاریز) و 195 آبادی تشکیل شده است.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | شهرستان تایباد، تا پیش از 1354ش، جزء شهرستان [[تربت جام]] بود اما در این سال، از تربت جام جدا شد.<ref>زنگنه، تاریخ و رجال شهرستان تایباد، 1388ش، ص15.</ref> بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، شهرستان تایباد، از 3 بخش (مرکزی، میانولایت و باخزر)، 6 دهستان، 3 شهر (تایباد، مشهدریزه، کاریز) و 195 آبادی تشکیل شده است.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | ||
سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵ش)، ۱۳۷۶ش، پانزده.</ref> | سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵ش)، ۱۳۷۶ش، پانزده.</ref> | ||
شهرستان تایباد، از نظر جغرافیایی به دو بخش جلگهای و کوهستانی تقسیم میشود. در بخش کوهستانی، شامل کوههای سرتخت (با ارتفاع 2,603 متر)، مرغیآب (با ارتفاع 2,026 متر)، گرگاب (با ارتفاع 1,975 متر) و سرپی (با ارتفاع 1,969 متر) است.<ref>فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، ۱۳۷۹ش، ج4، ص93 و 176 و 189.</ref><br> | شهرستان تایباد، از نظر جغرافیایی به دو بخش جلگهای و کوهستانی تقسیم میشود. در بخش کوهستانی، شامل کوههای سرتخت (با ارتفاع 2,603 متر)، مرغیآب (با ارتفاع 2,026 متر)، گرگاب (با ارتفاع 1,975 متر) و سرپی (با ارتفاع 1,969 متر) است.<ref>فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، ۱۳۷۹ش، ج4، ص93 و 176 و 189.</ref><br> | ||
