شهرهای موشکی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

شهرهای موشکی به مجتمع‌های نظامی گسترده‌ای گفته می‌شود که شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و تمامی زیرساخت‌های پشتیبانی لازم است. این شهرهای موشکی تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان توان بازدارندگی دفاعی ایران عمل می‌کنند. کارکرد اصلی آنها، تمرکز بر فرآیندهای تولید، نگه‌داری و عملیات پرتاب برای موشک‌های بالستیک و کروز است که امکان واکنش سریع و قاطع را در برابر تهدیدات فراهم می‌سازد. طراحی این مجموعه‌ها بر پایۀ پنهان‌کاری و استتار پیشرفته است تا امکان عملیات مخفیانه و مقاومت در برابر حملات هوایی و سایبری را فراهم آورد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مورد استناد منابع غربی، ایران شهرهای موشکی خود را در عمق حدود ۵۰۰ متری کوه‌ها احداث کرده که از طریق شبکه‌های ریلی داخلی به‌هم متصل هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> به اذعان فرماندهان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارای صدها شهر موشکی در اقصی نقاط کشور است<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/131785/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F/ «شهرهای موشکی چگونه به بخشی از راهبرد دفاعی ایران تبدیل شدند؟»، وب‌سایت ایران جیب.]</ref> که تاکنون فقط بخش کوچکی از آن رونمایی شده؛با توجه به ملاحظات امنیتی، تنها بخش محدودی از این ساختار زیرزمینی به رسانه‌ها معرفی شده است. قسمت‌های گسترده‌ای برای اسکان پرسنل، آماده‌سازی، بازرسی و نگه‌داری محموله‌های موشکی در این مجموعه‌ها وجود دارد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1462569/%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C «از موشک، پهپاد و قایق‌های تندرو تا «شهر زیرزمینی» فانتوم‌های ارتقاء یافته ایرانی/ جنگنده‌های ارتش از دل «عقاب ۴۴» به شکار از راه دور می‌روند +عکس»، مشرق‌نیوز.]</ref>

 

ایدۀ اولیه و اجرای شهرهای موشکی در جمهوری اسلامی ایران از سوی [[امیرعلی حاجی‌زاده]] پایه‌گذاری شد. حاجی‌زاده نخستین کسی بود که با گردآوردن گروهی از جوانان و با امکانات اولیه و بودجه‌ای محدود، کار را با ساخت تونل‌ها و زاغه‌ها آغاز کرد و به‌تدریج زیرساخت‌های گستردۀ شهرک‌های موشکی را شکل داد. یکی از محورهای نوآوری‌ها طراحی و ساخت سیلوهای پرتاب موشک است. این ایده پس از مشاهده‌ای ابتدایی توسط حاجی‌زاده در طی سفر به کره‌شمالی به کشور منتقل شد؛ در حالی که هیچ سند، کتاب یا تصویر مشخصی از جزئیات فنی آن در دسترس نبود. حاجی‌زاده با همت گروهی از متخصصان جوان، این ایده را به مرحلۀ اجرا رساند. اجرای این طرح در ایران، بدون دسترسی به دانش یا سابقۀ خارجی، با چالش‌های فنی و ایمنی زیادی همراه بود که با رهبری حاجی‌زاده و با همراهی فرماندهانی چون [[حسن طهرانی‌مقدم]] و [[محمدباقر قالیباف]]، آزمایش با موفقیت انجام شد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-102/249750-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «تصاویر؛ ایده ساخت شهرهای موشکی ایران متعلق به کیست»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

در سال 1395ش دومین شهرک موشکی ایران نیز با حضور [[علی لاریجانی]]، رئیس مجلس وقت رونمایی شد. در اردیبهشت 1396ش [[امیرعلی حاجی‌زاده]]، از احداث کارخانۀ جدید موشک‌های بالستیک زیرزمینی که سومین کارخانه در نوع خود است، خبر داد. در بهمن‌ماه 1397ش [[محمدعلی جعفری]]، فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از پایگاه زیرزمینی موشک‌سازی رونمایی کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1203408/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جزئیات و تصاویر سه شهر موشکی ایران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>

در بهمن 1404ش، از یک تونل موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در زیر دریا رونمایی شد که صدها موشک کروز با بردهای مختلف در آن وجود دارد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2174342/%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C «ببینید | رونمایی نیروی دریایی سپاه از تونل موشکی زیر دریا برای مقابله با ناوهای امریکایی»، خبرآنلاین.]</ref>

== میزان مقاومت و تخریب‌پذیری ==

طراحی این شهرهای موشکی با بهره‌گیری از لایه‌های عظیم سنگی به‌عنوان یک جذب‌کنندۀ طبیعی امواج انفجار،<ref name=":0" /> قرار گرفتن این پایگاه‌ها در عمق چندصد متری زمین، همراه با لایه‌های بتن مسلح محافظ<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/131785/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F/ «شهرهای موشکی چگونه به بخشی از راهبرد دفاعی ایران تبدیل شدند؟»، وب‌سایت ایران جیب.]</ref> که به گزارش متخصصان مهندسی رزمی، در برابر بمب‌های سنگرشکن پیشرفته<ref>[https://farsnews.ir/M_r7726/1748943562800500152/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF راستگو، «شهرهای نامرئی سپاه کجا هستند»، خبرگزاری فارس.]</ref> و بمب اتم<ref>[https://www.aparat.com/v/PQU14 «مستند در اعماق ؛ گزارش تفصیلی درباره شهرهای موشکی ایران»، وب‌سایت آپارات.]</ref> <ref group="دیدگاه">این سنخ مطالب را به درستی راستی آزمایی کنید. قطعا در ذهن مخاطب شما این سؤال پیش میاد که اگر این حرفها درسته پس این همه بمباران شهرهای موشکی و محبوس شدن رزمندگان در برخی از اماکن چیه؟ ادعاهای ترامپ چیه؟ ممکنه گزارش شما درست و دقیق باشه اما پشتوانه خوب باید داشته باشد از منابع رسمی و نظامی و همینطور باید برای شبهه و ذهن مخاطب مطلبی بیاورید که این گمانه ها رو کنار بزنه. </ref>نیز از بین نمی‌روند.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref> حتی اگر بخشی از تأسیسات سطحی این پایگاه‌ها یا دیگر مراکز نظامی در یک حمله تخریب شود، موشک‌های مستقر در زیرزمین همچنان قابلیت عملیاتی خود را حفظ خواهند کرد و بخش اصلی توان دفاعی و پاسخ ایران دست‌نخورده باقی می‌ماند.<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/131785/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F/ «شهرهای موشکی چگونه به بخشی از راهبرد دفاعی ایران تبدیل شدند؟»، وب‌سایت ایران جیب.]</ref>