آغوش مادر: تفاوت میان نسخه‌ها

نیازمندی فرزند به آغوش مادر در دوران نوزادی و کودکی، به‌دلیل شدت کنش و واکنش عاطفی، بیشتر از سایر دوران‌های زندگی است.<ref>منصور و دادستان، روان‌شناسی ژنتیک، 1374ش، ج2، ص 122 و ص 121.</ref> بر اساس مطالعات پزشکی و روان‌شناختی، مراقبت آغوشی و تماس فیزیکی مادر و کودک، دارای پیامدهای اثبات‌شده‌ای است که در سه محور کلی طبقه‌بندی می‌شود:

=== زیستی و درمانی ===

* افزایش سلامت فیزیولوژیکی و زیستی کودک؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص32.]</ref>

* تسریع روند تکامل و وزن‌گیری (به‌ویژه در نوزادان نارس)؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص29.]</ref>

* عملکرد به‌عنوان مسکن طبیعی (ترشح هورمون‌ها از طریق تحریک گیرنده‌های پوستی) جهت کاهش درد در روندهای درمانی.<ref>[https://article.tebyan.net/67627/آرامش-در-آغوش-مادر «آرامش در آغوش مادر»، وب‌سایت تبیان.]</ref>

=== عاطفی و روانی ===

* تأمین امنیت روانی کودک؛<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص29.]</ref>

* تقویت پیوند عاطفی مادر و فرزند؛

* بهبود جو روانی خانواده.<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html . فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص32.]</ref>

 

=== رشد و توسعهٔ شناختی ===

 

* افزایش اعتمادبه‌نفس؛<ref>[https://saednews.com/fa/post/tasire-agushe-madar-bar-salamate-jesmi-va-ravaniye-nozad «تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روانی نوزاد»، وب‌سایت ساعد نیوز.]</ref>

* تقویت رشد شناختی و عاطفی؛<ref>[https://farzandportal.ir/9946/او-را-در-آغوش-بگیرید/ «او را در آغوش بگیرید»، وب‌سایت فرزند پرتال.]</ref>

* زمینه‌سازی برای استقلال رفتاری<ref>[https://www.ofoghclinic.ir/blog/آغوش-مادر-و-استقلال-کودکان «آغوش مادر و استقلال کودکان»، وب‌سایت مرکز کاردرمانی افق.]</ref> و مسئولیت‌پذیری فرد در خردسالی و بزرگسالی.<ref>منصور و دادستان، روان‌شناسی ژنتیک، 1374ش، ج2، ص 122.</ref>

مراقبت آغوشی علاوه بر تأثیرات مثبت بر نوزاد، نقش بسزایی در ارتقای سلامت جسمی و روانی مادر ایفا می‌کند. از منظر روان‌شناختی، برقراری این ارتباط فیزیکی و عاطفی مانع از شکل‌گیری احساس بی‌کفایتی، بیگانگی و اضطراب شده<ref>[http://ijnr.ir/article-1-1304-fa.html فرامرزی و همکاران، «اثربخشی شیوه مراقبت آغوشی مادرانه (KMC (نوزادان با وزن کم بر میزان سازگاری مادران»، 1392ش، ص31.]</ref> و به‌ویژه در موارد [[زایمان زودرس]]، به کاهش احساس گناه و پیشگیری از بروز افسردگی پس از زایمان کمک شایانی می‌کند.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/chick/maternal2-care-arms.html «آغوش مادر بهترین مکان برای نوزاد نارس»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> افزون بر این، از حیث فیزیولوژیک، در آغوش گرفتن کودک موجب ترشح هورمون اکسی‌توسین در بدن مادر می‌شود که این فرایند زیستی به‌طور مستقیم در تسهیل و تداوم تولید شیر مؤثر است.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/chick/maternal2-care-arms.html «آغوش مادر بهترین مکان برای نوزاد نارس»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>

مراقبت‌های مادرانه در دوره‌های بارداری و شیردهی، نقش بنیادینی در روند پرورش، [[تربیت]] و سلامت فرزند ایفا می‌کند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1038483/بهترین-تربیت-در-آغوش-پرمهر-مادر-است «بهترین تربیت در آغوش پرمهر مادر است»، جوان آنلاین.]</ref> برقراری این ارتباط نزدیک فیزیکی، علاوه بر ایجاد پیوند عمیق عاطفی و روانی میان مادر و نوزاد، از طریق محرک‌های حسی نظیر شنیدن صدای قلب مادر، موجب القای حس آرامش و امنیت زیستی در کودک می‌شود.<ref>قائمی، نقش مادر در تربیت، 1370ش، ص71.</ref> افزون بر کارکردهای فیزیولوژیک و روانی، این تعاملات مستمر عاطفی در بستر آغوش مادر، پایه‌ای برای شکل‌گیری نخستین الگوهای تربیتی محسوب شده و فضای مناسبی را جهت انتقال هنجارها، درونی‌سازی ارزش‌های اخلاقی و پرورش شالوده‌های هویتی و شناختی کودک فراهم می‌سازد.<ref>امینی، اسلام و تعلیم و تربیت، 1391ش، ص320.</ref>

محرومیت کودک از ارتباط فیزیکی و آغوش مادر، خواه به دلیل تغییرات سبک زندگی نظیر اشتغال مادران و سپردن کودکان به مراکز نگهداری موقت،<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص101.</ref> و خواه بر اثر رویکردهای محدودکنندهٔ پرورشی ازجمله پیشگیری از وابستگی و بغلی‌شدن نوزاد،<ref>[https://saednews.com/fa/post/tasire-agushe-madar-bar-salamate-jesmi-va-ravaniye-nozad «تأثیر آغوش مادر بر سلامت جسمی و روانی نوزاد»، وب‌سایت ساعد نیوز.]</ref> پیامدهای نامطلوب گسترده‌ای بر روند رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی فرزند به همراه دارد. از منظر روان‌شناختی، این خلأ عاطفی موجب تشدید اضطراب جدایی (به‌ویژه در سنین ۶ تا ۱۸ ماهگی)،<ref>[https://www.ofoghclinic.ir/blog/آغوش-مادر-و-استقلال-کودکان «آغوش مادر و استقلال کودکان»، وب‌سایت مرکز کاردرمانی افق.]</ref> اختلالات خواب، ترس‌های مرضی (فوبیا)،<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص107.</ref> بروز رفتارهای تهاجمی و ناهنجاری‌های رفتاری می‌شود.<ref>[https://ijn.iums.ac.ir/article-1-1179-fa.pdf روحانی و همکاران، «بررسی درجۀ اضطراب جدایی مادری در زنان شاغلی که اولین فرزند خود را به مهدهای کودک وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران می‌سپارند، سال 1372»، 1374ش، ص48.]</ref> افزون بر این، کاهش سطح ارتباط جسمانی با مادر، به شکل‌گیری احساس بی‌اعتمادی نسبت به محیط پیرامون می‌انجامد. در بلندمدت، این محرومیت‌ها علاوه بر ایجاد چالش در انتقال هنجارها و ارزش‌های تربیتی خانواده،<ref>بشیری، اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان، 1386ش، ج2، ص101.</ref> در دوران نوجوانی و بزرگسالی به صورت ناتوانی در ابراز صحیح عواطف، اختلال در برقراری روابط اجتماعی و خانوادگی، و بروز پیامدهای روانی و جسمانی نمود پیدا می‌کند.<ref>[https://www.kanoon.ir/Article/103128 «آغوش گرم مادر برای فرزندان معجزه می‌کند»، وب‌سایت kanoon.]</ref>