زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۲: خط ۴۲:
دورهٔ صفویه، دوران شکوفایی تولید ابریشم و ابریشم‌دوزی در ایران بود. در این عصر، میزان تولید سالانه ابریشم خام به ۳٬۰۰۰ تن می‌رسید که ۶۰ تا ۷۰ درصد آن در گیلان تأمین می‌شد. ابریشم، اصلی‌ترین کالای استراتژیک و صادراتی ایران در این دوره محسوب می‌شد. کاربرد [[پارچه]]‌های ابریشمی فراتر از [[پوشاک]] بود و برای ثبت رویدادهای درباری، صحنه‌های [[رزم و بزم]] و به‌عنوان هدایای دیپلماتیک به‌کار می‌رفت. مرغوب‌ترین ابریشم‌های تولیدی این دوره بر پایه کیفیت عبارت بودند از: '''ا'''بریشم میلانی، لاجی (خرواری) و لاهیجانی.<ref>[https://sanatafarinan.ir/مسیرصنعت-تولید-ابریشم-درایران/ «مسیر صنعت تولید ابریشم در ایران»، وب‌سایت صنعت‌آفرینان امداد.]</ref>
دورهٔ صفویه، دوران شکوفایی تولید ابریشم و ابریشم‌دوزی در ایران بود. در این عصر، میزان تولید سالانه ابریشم خام به ۳٬۰۰۰ تن می‌رسید که ۶۰ تا ۷۰ درصد آن در گیلان تأمین می‌شد. ابریشم، اصلی‌ترین کالای استراتژیک و صادراتی ایران در این دوره محسوب می‌شد. کاربرد [[پارچه]]‌های ابریشمی فراتر از [[پوشاک]] بود و برای ثبت رویدادهای درباری، صحنه‌های [[رزم و بزم]] و به‌عنوان هدایای دیپلماتیک به‌کار می‌رفت. مرغوب‌ترین ابریشم‌های تولیدی این دوره بر پایه کیفیت عبارت بودند از: '''ا'''بریشم میلانی، لاجی (خرواری) و لاهیجانی.<ref>[https://sanatafarinan.ir/مسیرصنعت-تولید-ابریشم-درایران/ «مسیر صنعت تولید ابریشم در ایران»، وب‌سایت صنعت‌آفرینان امداد.]</ref>


== مواد اولیه و نقوش در ابریشم‌دوزی ==
== مواد اولیه و نقوش ==
ابریشم، رشته‌ای پروتئینی و طبیعی است که از ترشحات [[کرم ابریشم]] به‌دست می‌آید. ویژگی‌های فیزیکی این الیاف، از جمله لطافت و درخشندگی، در ظاهر نهایی آثار ابریشم‌دوزی مؤثر است. این نخ بر روی انواع پارچه از جمله موارد زیر به‌کار می‌رود: [[مخمل]]، [[تافته]]، [[اطلس]]، [[کتان]]، [[چلوار]] و [[ماهوت]].<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> طرح‌های ابریشم‌دوزی شامل طیف گسترده‌ای از نقوش سنتی و هندسی است: [[گل و مرغ]] و گل و بوته، نقوش [[اسلیمی]] و ختایی، [[بته‌جقه]]، تصاویر انسانی، حیوانی و صحنه‌های شکار و بزم.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
ابریشم، رشته‌ای پروتئینی و طبیعی است که از ترشحات [[کرم ابریشم]] به‌دست می‌آید. ویژگی‌های فیزیکی این الیاف، از جمله لطافت و درخشندگی، در ظاهر نهایی آثار ابریشم‌دوزی مؤثر است. این نخ بر روی انواع پارچه از جمله موارد زیر به‌کار می‌رود: [[مخمل]]، [[تافته]]، [[اطلس]]، [[کتان]]، [[چلوار]] و [[ماهوت]].<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> طرح‌های ابریشم‌دوزی شامل طیف گسترده‌ای از نقوش سنتی و هندسی است: [[گل و مرغ]] و گل و بوته، نقوش [[اسلیمی]] و ختایی، [[بته‌جقه]]، تصاویر انسانی، حیوانی و صحنه‌های شکار و بزم.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


== دوخت‌های رایج در ابریشم‌دوزی ==
== دوخت‌های رایج ==
[[پرونده:ابریشم‌دوزی۱.jpg|جایگزین=ساقه‌دوزی|بندانگشتی|نمونه‌ای از ساقه‌دوزی]]
[[پرونده:ابریشم‌دوزی۱.jpg|جایگزین=ساقه‌دوزی|بندانگشتی|نمونه‌ای از ساقه‌دوزی]]
ابریشم‌دوزی با استفاده از تکنیک‌های متنوعی اجرا می‌شود که هر کدام ویژگی‌های بصری متمایزی به اثر می‌بخشند. مهم‌ترین این روش‌ها عبارت‌اند از:
ابریشم‌دوزی با استفاده از تکنیک‌های متنوعی اجرا می‌شود که هر کدام ویژگی‌های بصری متمایزی به اثر می‌بخشند. مهم‌ترین این روش‌ها عبارت‌اند از:
خط ۵۸: خط ۵۸:
در اجرای طرح‌های بزرگ‌تر، جهت حفظ دقت دوخت و استحکام اثر، از [[لایی چسب]] در پشت [[پارچه]] و [[کارگاه گلدوزی]] برای تثبیت کار استفاده می‌شود.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/4ba4bff6274df9ad6d2d46bc17abbaa7 اسمعیلی بریرانی، آسیب‌شناسی مدهای زودگذر جهت بازطراحی پوشاک پایدار (مطالعۀ موردی: ابریشم‌دوزی)، 1399ش، ص97-100.]</ref>
در اجرای طرح‌های بزرگ‌تر، جهت حفظ دقت دوخت و استحکام اثر، از [[لایی چسب]] در پشت [[پارچه]] و [[کارگاه گلدوزی]] برای تثبیت کار استفاده می‌شود.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/4ba4bff6274df9ad6d2d46bc17abbaa7 اسمعیلی بریرانی، آسیب‌شناسی مدهای زودگذر جهت بازطراحی پوشاک پایدار (مطالعۀ موردی: ابریشم‌دوزی)، 1399ش، ص97-100.]</ref>


== کاربردهای امروزی ابریشم‌دوزی ==
== کاربردهای امروزی ==
امروزه از ابریشم‌دوزی در زمینه‌های زیر استفاده می‌شود:
امروزه از ابریشم‌دوزی در زمینه‌های زیر استفاده می‌شود:
* تزیین لباس‌های محلی و مدرن؛
* تزیین لباس‌های محلی و مدرن؛