برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =   
| تصویر            =حشد الشعبی.jpg  
| زیرنویس تصویر    =   
| زیرنویس تصویر    =حشد الشعبی  
| image_alt        =
| image_alt        =حشد الشعبی
| فایل پادکست      =حشد الشعبی.ogg   
| فایل پادکست      =حشد الشعبی.ogg   
| حجم فایلپادکست    =10/5   
| حجم فایلپادکست    =10/5   
خط ۴۰: خط ۴۰:


=== '''تأسیس رسمی''' ===
=== '''تأسیس رسمی''' ===
[[پرونده:حشد الشعبی۱.png|جایگزین=تصویری از آیت‌الله سیستانی-نیروهای حشد الشعبی|بندانگشتی|نیروهای حشد الشعبی، تصویری از آیت‌الله سیستانی را در دست گرفته‌اند.]]
تأسیس رسمی حشد الشعبی در پی حملۀ گستردۀ داعش به عراق در [[۹ ژوئن]] ۲۰۱۴م ([[۲۰ خرداد]] ۱۳۹۳ش) و [[سقوط موصل|سقوط سریع موصل]] در پی فروپاشی بخش‌هایی از ارتش عراق رقم خورد. در واکنش به این بحران، [[سید علی سیستانی]]، [[مرجع تقلید]] شیعیان، فتوای جهاد صادر کرد که با استقبال گستردۀ داوطلبان مواجه شد و به ایجاد حدود ۴۰ گروه مسلح با بیش از ۱۱۸ هزار نیرو انجامید.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/psq/Article/1102860 عباسی، «تأثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبش‌های اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127.]</ref> دو روز پس از این فتوا، دولت عراق به‌منظور جبران ضعف ارتش، دستور تشکیل نهاد حشدالشعبی را برای سازماندهی و تسلیح این نیروها زیر نظر نخست‌وزیر صادر کرد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/showpdf/dc392720-e79f-42dd-bc9a-ba3c2dfb7f76?p=1549196&m=7110 آزاد، «الگوی مطلوب در عراق حشدالشعبی و آسیب‌پذیری‌های آن»، 1394ش، ص94.]</ref> در روند تثبیت این سازمان، [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ایران به فرماندهی [[قاسم سلیمانی]]، پس از درخواست رسمی دولت عراق،<ref>[https://peace-ipsc.org/fa/موافقان-و-مخالفان-حشد-الشعبی-در-عراق-و-آ/ احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وب‌سایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح.]</ref> نقش محوری در سازمان‌دهی، آموزش و پشتیبانی لجستیک نیروهای مردمی ایفا کرد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/showpdf/da68decf-ec1d-4512-ba30-d7513900db81?p=2926677&m=9072 آقایی‌ میبدی، «بررسی تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115؛] [https://jm.um.ac.ir/article_46861_5f4f3336935836e86abd762d9efa4603.pdf افشون، «کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تأکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم پایه»، 1404ش، ص78.]</ref>
تأسیس رسمی حشد الشعبی در پی حملۀ گستردۀ داعش به عراق در [[۹ ژوئن]] ۲۰۱۴م ([[۲۰ خرداد]] ۱۳۹۳ش) و [[سقوط موصل|سقوط سریع موصل]] در پی فروپاشی بخش‌هایی از ارتش عراق رقم خورد. در واکنش به این بحران، [[سید علی سیستانی]]، [[مرجع تقلید]] شیعیان، فتوای جهاد صادر کرد که با استقبال گستردۀ داوطلبان مواجه شد و به ایجاد حدود ۴۰ گروه مسلح با بیش از ۱۱۸ هزار نیرو انجامید.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/psq/Article/1102860 عباسی، «تأثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبش‌های اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127.]</ref> دو روز پس از این فتوا، دولت عراق به‌منظور جبران ضعف ارتش، دستور تشکیل نهاد حشدالشعبی را برای سازماندهی و تسلیح این نیروها زیر نظر نخست‌وزیر صادر کرد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/showpdf/dc392720-e79f-42dd-bc9a-ba3c2dfb7f76?p=1549196&m=7110 آزاد، «الگوی مطلوب در عراق حشدالشعبی و آسیب‌پذیری‌های آن»، 1394ش، ص94.]</ref> در روند تثبیت این سازمان، [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ایران به فرماندهی [[قاسم سلیمانی]]، پس از درخواست رسمی دولت عراق،<ref>[https://peace-ipsc.org/fa/موافقان-و-مخالفان-حشد-الشعبی-در-عراق-و-آ/ احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وب‌سایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح.]</ref> نقش محوری در سازمان‌دهی، آموزش و پشتیبانی لجستیک نیروهای مردمی ایفا کرد.<ref>[https://www.magiran.com/paper/showpdf/da68decf-ec1d-4512-ba30-d7513900db81?p=2926677&m=9072 آقایی‌ میبدی، «بررسی تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115؛] [https://jm.um.ac.ir/article_46861_5f4f3336935836e86abd762d9efa4603.pdf افشون، «کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تأکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم پایه»، 1404ش، ص78.]</ref>


خط ۴۶: خط ۴۷:


== ترکیب و ساختار نیروها ==
== ترکیب و ساختار نیروها ==
[[پرونده:حشد الشعبی۲.png|جایگزین=هادی العامری و ابومهدی المهندس|بندانگشتی|از راست به چپ: هادی العامری و ابومهدی المهندس از فرماندهان سازمان بدر]]
حشد الشعبی هنگام رسمیت‌یافتن، دارای ۵۰ گروه و بیش از ۱۳۰ هزار نیروی نظامی بود. اگرچه بدنه اصلی این سازمان را [[شیعیان]] تشکیل می‌دهند، اما سایر گروه‌های قومی و مذهبی نظیر [[اهل‌سنت]]، کردها، ترکمن‌ها، [[مسیحیان]] و [[ایزدیان|ایزدی‌ها]] نیز در آن حضور دارند.<ref>[https://frqjournal.csr.ir/article_141149_531632ff1f67b61148e3c49050c4293a.pdf نیاکوئی و پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق (2021 - 2014)»، 1400ش، ص11.]</ref> به‌دنبال فتوای سید علی سیستانی، جریان‌های سیاسی-نظامی برجسته‌ای چون [[سازمان بدر]]، [[سرایا السلام]] (وابسته به جریان صدر)، [[عصائب اهل‌ الحق]] و [[جنبش مقاومت اسلامی نجباء|جنبش نجباء]] به این سازمان پیوستند. گفته شده است که شاخه شیعی، به‌ویژه سپاه بدر و سرایا السلام، از آموزش‌ و قدرت بیشتر در مقایسه با دیگر نیروهای حشدالشعبی برخوردار است.<ref>[https://tssq.atu.ac.ir/article_15731_993c8e0bc8f66dfd05bf430bb67dd624.pdf زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه‌نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص48.]</ref> در کنار آن‌ها، گروه‌های تحت حمایت [[عتبات عالیات]]، شبه‌نظامیان عشایری با هدف تأمین امنیت محلی و یگان‌های مستقل اقلیت‌ها نیز فعالیت می‌کنند.<ref>[https://tssq.atu.ac.ir/article_15731_993c8e0bc8f66dfd05bf430bb67dd624.pdf زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه‌نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص49.]</ref>
حشد الشعبی هنگام رسمیت‌یافتن، دارای ۵۰ گروه و بیش از ۱۳۰ هزار نیروی نظامی بود. اگرچه بدنه اصلی این سازمان را [[شیعیان]] تشکیل می‌دهند، اما سایر گروه‌های قومی و مذهبی نظیر [[اهل‌سنت]]، کردها، ترکمن‌ها، [[مسیحیان]] و [[ایزدیان|ایزدی‌ها]] نیز در آن حضور دارند.<ref>[https://frqjournal.csr.ir/article_141149_531632ff1f67b61148e3c49050c4293a.pdf نیاکوئی و پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق (2021 - 2014)»، 1400ش، ص11.]</ref> به‌دنبال فتوای سید علی سیستانی، جریان‌های سیاسی-نظامی برجسته‌ای چون [[سازمان بدر]]، [[سرایا السلام]] (وابسته به جریان صدر)، [[عصائب اهل‌ الحق]] و [[جنبش مقاومت اسلامی نجباء|جنبش نجباء]] به این سازمان پیوستند. گفته شده است که شاخه شیعی، به‌ویژه سپاه بدر و سرایا السلام، از آموزش‌ و قدرت بیشتر در مقایسه با دیگر نیروهای حشدالشعبی برخوردار است.<ref>[https://tssq.atu.ac.ir/article_15731_993c8e0bc8f66dfd05bf430bb67dd624.pdf زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه‌نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص48.]</ref> در کنار آن‌ها، گروه‌های تحت حمایت [[عتبات عالیات]]، شبه‌نظامیان عشایری با هدف تأمین امنیت محلی و یگان‌های مستقل اقلیت‌ها نیز فعالیت می‌کنند.<ref>[https://tssq.atu.ac.ir/article_15731_993c8e0bc8f66dfd05bf430bb67dd624.pdf زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه‌نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص49.]</ref>


خط ۵۴: خط ۵۶:


== اهداف ==
== اهداف ==
[[پرونده:حشد الشعبی۳.jpg|جایگزین=تأمین امنیت پیاده‌روی اربعین-حشد الشعبی|بندانگشتی|نیروی حشد الشعبی در حال تأمین امنیت پیاده‌روی اربعین در عراق]]
اهداف راهبردی و بلندمدت حشد الشعبی با رویکردهای ایدئولوژیک شیعه هم‌خوانی دارد.<ref>[https://peace-ipsc.org/fa/موافقان-و-مخالفان-حشد-الشعبی-در-عراق-و-آ/ احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، 1397ش.]</ref> در [[مارس]] ۲۰۱۵م، این سازمان اهداف کلان و عملیاتی خود را به شرح زیر اعلام کرد:
اهداف راهبردی و بلندمدت حشد الشعبی با رویکردهای ایدئولوژیک شیعه هم‌خوانی دارد.<ref>[https://peace-ipsc.org/fa/موافقان-و-مخالفان-حشد-الشعبی-در-عراق-و-آ/ احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، 1397ش.]</ref> در [[مارس]] ۲۰۱۵م، این سازمان اهداف کلان و عملیاتی خود را به شرح زیر اعلام کرد:
# [[مبارزه با تروریسم]] و آزادسازی شهروندان عراقی از تهدیدات آن؛
# [[مبارزه با تروریسم]] و آزادسازی شهروندان عراقی از تهدیدات آن؛
خط ۶۲: خط ۶۵:


== فعالیت‌ها ==
== فعالیت‌ها ==
[[پرونده:حشد الشعبی۴.jpg|جایگزین=استقرار نیروهای حشد الشعبی در شرق دیاله|بندانگشتی|استقرار نیروهای حشد الشعبی در شرق استان دیاله با هدف مقابله با عناصر داعش.]]
حشد الشعبی، به‌عنوان یکی از بازیگران مهم در عرصه امنیتی عراق نهادینه شد و در پر کردن بخشی از خلأهای موجود در ساختار نظامی این کشور مورد توجه قرار گرفت.<ref>[https://jm.um.ac.ir/article_46861_5f4f3336935836e86abd762d9efa4603.pdf افشون، «کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تأکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم‌پایه»، 1404ش، ص82.]</ref> مهم‌ترین فعالیت‌های منتسب به حشد الشعبی عبارت است از:
حشد الشعبی، به‌عنوان یکی از بازیگران مهم در عرصه امنیتی عراق نهادینه شد و در پر کردن بخشی از خلأهای موجود در ساختار نظامی این کشور مورد توجه قرار گرفت.<ref>[https://jm.um.ac.ir/article_46861_5f4f3336935836e86abd762d9efa4603.pdf افشون، «کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تأکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم‌پایه»، 1404ش، ص82.]</ref> مهم‌ترین فعالیت‌های منتسب به حشد الشعبی عبارت است از:


خط ۷۱: خط ۷۵:


=== اقدامات در جنگ رمضان ===
=== اقدامات در جنگ رمضان ===
[[پرونده:حشد الشعبی۵.jpg|جایگزین=آتش سوزی سفارت آمریکا در بغداد پس از حمله پهپادی حشد الشعبی|بندانگشتی|بالارفتن دود و شعله در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد پس از حمله پهپادی حشد الشعبی، در تاریخ ۱ فروردین ۱۴۰۵.]]
در پی حمله نظامی اسرائیل و ایالات متحده به ایران در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[فالح الفیاض]]، رئیس حشد الشعبی، در بیانیه‌ای [[ترور سید علی خامنه‌ای]] را اقدامی تروریستی و نقض قوانین بین‌المللی توصیف کرد.<ref name=":1">[https://www.mehrnews.com/news/6762740/حشد-الشعبی-ترور-امام-خامنه-ای-تلاش-مذبوحانه-برای-شکست-اراده «حشد الشعبی: ترور امام خامنه‌ای تلاش مذبوحانه برای شکست اراده ملت‌هاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> در همین چارچوب، گروه‌هایی از حشد الشعبی عملیات‌هایی علیه پایگاه‌ها و مواضع [[ایالات متحده]] در عراق و گروهک‌های تجزیه‌طلب در اقلیم کردستان انجام دادند. این حملات که گاه با نام گروه‌های عضو حشد الشعبی یا عنوان [[مقاومت اسلامی عراق|مقاومت اسلامی در عراق]] اعلام می‌شد،<ref name=":2">[https://www.mehrnews.com/tag/مقاومت+اسلامی+عراق «مقاومت اسلامی عراق»، خبرگزاری مهر.]</ref> با استفاده از [[پهپاد]] و [[موشک]] انجام گرفت و بنا بر گزارش‌ها شماری از نیروهای آمریکایی در آن کشته یا زخمی شدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769478/عملیات-های-پرشمار-مقاومت-عراق-علیه-مواضع-آمریکا «عملیات‌های پرشمار مقاومت عراق علیه مواضع آمریکا»، خبرگزاری مهر.]</ref>
در پی حمله نظامی اسرائیل و ایالات متحده به ایران در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[فالح الفیاض]]، رئیس حشد الشعبی، در بیانیه‌ای [[ترور سید علی خامنه‌ای]] را اقدامی تروریستی و نقض قوانین بین‌المللی توصیف کرد.<ref name=":1">[https://www.mehrnews.com/news/6762740/حشد-الشعبی-ترور-امام-خامنه-ای-تلاش-مذبوحانه-برای-شکست-اراده «حشد الشعبی: ترور امام خامنه‌ای تلاش مذبوحانه برای شکست اراده ملت‌هاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> در همین چارچوب، گروه‌هایی از حشد الشعبی عملیات‌هایی علیه پایگاه‌ها و مواضع [[ایالات متحده]] در عراق و گروهک‌های تجزیه‌طلب در اقلیم کردستان انجام دادند. این حملات که گاه با نام گروه‌های عضو حشد الشعبی یا عنوان [[مقاومت اسلامی عراق|مقاومت اسلامی در عراق]] اعلام می‌شد،<ref name=":2">[https://www.mehrnews.com/tag/مقاومت+اسلامی+عراق «مقاومت اسلامی عراق»، خبرگزاری مهر.]</ref> با استفاده از [[پهپاد]] و [[موشک]] انجام گرفت و بنا بر گزارش‌ها شماری از نیروهای آمریکایی در آن کشته یا زخمی شدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769478/عملیات-های-پرشمار-مقاومت-عراق-علیه-مواضع-آمریکا «عملیات‌های پرشمار مقاومت عراق علیه مواضع آمریکا»، خبرگزاری مهر.]</ref>