سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
ایجاد لینک داخلی در کپشن تصاویر
خط ۴۴: خط ۴۴:


== مبانی دینی همبستگی اجتماعی ==
== مبانی دینی همبستگی اجتماعی ==
[[پرونده:همبستگی اجتماعی۱.jpg|جایگزین=حضور گروه‌های دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه|بندانگشتی|حضور گروه‌های دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه]]
[[پرونده:همبستگی اجتماعی۱.jpg|جایگزین=حضور گروه‌های دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه|بندانگشتی|حضور گروه‌های دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیب‌دیده در [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه]]]]
در دیدگاه قرآنی، همبستگی اجتماعی بر شالوده‌های فطری و تکوینی استوار است و یکی از غایات اصلی تشریع دین، رفع اختلافات بشری است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج۲، ص۱۱۱–۱۱۲.</ref> تمسک به ریسمان الهی،<ref>سوره آل‌عمران، آیه 103.</ref> جامعه‌سازی بر محوریت عقیده و هدف'''،'''<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج4، ص196.</ref> ارائه تفسیر واقعی از [[دنیا]] به‌عنوان محل منازعه،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج ۹، ص۱58-۱60.</ref> تربیت [[روحیه ایثار]]،<ref>سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref> وفای به‌عهد،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج5، ص260-261.</ref> تأکید بر اصول مشترک انسانی در تعاملات فرهنگی و اجتماعی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20140201112234-9718-51.pdf حسامی، «همبستگی اجتماعی در قرآن»، ۱۳۹۰ش، ص۴۶.]</ref> ارائه الگوی '''ن'''ظارت و [[کنترل اجتماعی]]،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن،1390ش، ج۱۲، ص۳۳۳–۳۳۴.</ref> [[عدالت]] و [[عدالت اجتماعی]]،<ref>[http://mieaoi.ir/article-1-717-fa.pdf میری و جانی، «رابطه عدالت با همبستگی اجتماعی...»، ۱۳۹۹ش، ص۲۰۵-۲۰۸.]</ref> التزام به دستورات اخلاقی،<ref>[https://2.189.160.148/file/download/article/659b7dd60c48d-10168-43-2.pdf محصص، «الگوی همبستگی اجتماعی در کلام امام رضا»، ۱۴۰۳ش، ص70.]</ref> پایان‌بخشی به تفرقه جاهلی و عمل به مناسک جمعی دین، برخی از سازوکارهای انسجام‌بخش دین و تقویت [[اخوت اسلامی]] به‌عنوان نوعی همبستگی گروهی در مقابل همبستگی گروهی مبتنی بر طبیعت و منفعت ذکر شده است.<ref>فصیحی، منطق کارکردی و دفاع از دین، 1390ش، ص128-133.</ref>
در دیدگاه قرآنی، همبستگی اجتماعی بر شالوده‌های فطری و تکوینی استوار است و یکی از غایات اصلی تشریع دین، رفع اختلافات بشری است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج۲، ص۱۱۱–۱۱۲.</ref> تمسک به ریسمان الهی،<ref>سوره آل‌عمران، آیه 103.</ref> جامعه‌سازی بر محوریت عقیده و هدف'''،'''<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج4، ص196.</ref> ارائه تفسیر واقعی از [[دنیا]] به‌عنوان محل منازعه،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج ۹، ص۱58-۱60.</ref> تربیت [[روحیه ایثار]]،<ref>سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref> وفای به‌عهد،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج5، ص260-261.</ref> تأکید بر اصول مشترک انسانی در تعاملات فرهنگی و اجتماعی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20140201112234-9718-51.pdf حسامی، «همبستگی اجتماعی در قرآن»، ۱۳۹۰ش، ص۴۶.]</ref> ارائه الگوی '''ن'''ظارت و [[کنترل اجتماعی]]،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن،1390ش، ج۱۲، ص۳۳۳–۳۳۴.</ref> [[عدالت]] و [[عدالت اجتماعی]]،<ref>[http://mieaoi.ir/article-1-717-fa.pdf میری و جانی، «رابطه عدالت با همبستگی اجتماعی...»، ۱۳۹۹ش، ص۲۰۵-۲۰۸.]</ref> التزام به دستورات اخلاقی،<ref>[https://2.189.160.148/file/download/article/659b7dd60c48d-10168-43-2.pdf محصص، «الگوی همبستگی اجتماعی در کلام امام رضا»، ۱۴۰۳ش، ص70.]</ref> پایان‌بخشی به تفرقه جاهلی و عمل به مناسک جمعی دین، برخی از سازوکارهای انسجام‌بخش دین و تقویت [[اخوت اسلامی]] به‌عنوان نوعی همبستگی گروهی در مقابل همبستگی گروهی مبتنی بر طبیعت و منفعت ذکر شده است.<ref>فصیحی، منطق کارکردی و دفاع از دین، 1390ش، ص128-133.</ref>


خط ۱۰۳: خط ۱۰۳:


== دیدگاه اندیشمندان مسلمان ==
== دیدگاه اندیشمندان مسلمان ==
  [[پرونده:همبستگی اجتماعی۳.png|جایگزین=سید محمدحسین طباطبایی|بندانگشتی|سید محمدحسین طباطبایی فیلسوف اجتماعی معاصر شیع]]
  [[پرونده:همبستگی اجتماعی۳.png|جایگزین=سید محمدحسین طباطبایی|بندانگشتی|[[سید محمدحسین طباطبایی]] فیلسوف اجتماعی معاصر شیعه]]
* [[ابن‌خلدون]] از مفهوم [[عصبیت]] برای تبیین همبستگی استفاده می‌کند. عصبیت در ابتدا بر [[پیوند خویشاوندی|پیوندهای خویشاوندی]] استوار است، اما در پیوند با [[دین]]، قدرت نفوذ آن دوچندان شده و منجر به تشکیل [[تمدن]] و [[دولت]] می‌شود. [[تجمل‌گرایی]] و [[تن‌پروری]] نیز منجر به تضعیف پیوندهای انسانی می‌شود.<ref>ابن‌خلدون، مقدمه ابن‌خلدون، 1390ش، ج1، ص294 و 301-302.</ref>
* [[ابن‌خلدون]] از مفهوم [[عصبیت]] برای تبیین همبستگی استفاده می‌کند. عصبیت در ابتدا بر [[پیوند خویشاوندی|پیوندهای خویشاوندی]] استوار است، اما در پیوند با [[دین]]، قدرت نفوذ آن دوچندان شده و منجر به تشکیل [[تمدن]] و [[دولت]] می‌شود. [[تجمل‌گرایی]] و [[تن‌پروری]] نیز منجر به تضعیف پیوندهای انسانی می‌شود.<ref>ابن‌خلدون، مقدمه ابن‌خلدون، 1390ش، ج1، ص294 و 301-302.</ref>
* [[فارابی]]، محبت را عامل اصلی همبستگی اجتماعی می‌داند. در [[مدینه فاضله]]، افراد در پرتو [[محبت]] ناشی از اشتراک در [[فضیلت]]، [[منفعت]] و [[لذت]]، برای کسب [[سعادت]] تلاش می‌کنند.<ref>رستمی کیسمی، «عرصه‌های مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص۷۵–۷۶.</ref> [[خواجه نصیرالدین طوسی]] نیز دو گونه محبت طبیعی و ارادی را عامل همبستگی اجتماعی می‌داند.<ref>طوسی، اخلاق ناصری، 1391ش، ص258-260.</ref>
* [[فارابی]]، محبت را عامل اصلی همبستگی اجتماعی می‌داند. در [[مدینه فاضله]]، افراد در پرتو [[محبت]] ناشی از اشتراک در [[فضیلت]]، [[منفعت]] و [[لذت]]، برای کسب [[سعادت]] تلاش می‌کنند.<ref>رستمی کیسمی، «عرصه‌های مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص۷۵–۷۶.</ref> [[خواجه نصیرالدین طوسی]] نیز دو گونه محبت طبیعی و ارادی را عامل همبستگی اجتماعی می‌داند.<ref>طوسی، اخلاق ناصری، 1391ش، ص258-260.</ref>