حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶: خط ۶:
جنگ منطقه‌ای به درگیری گفته می‌شود که در آن صحنه نبرد به دو کشور متخاصم محدود نمی‌ماند و دامنه آن به سرعت به سطح منطقه گسترش می‌یابد. بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، مهم‌ترین مختصات این نوع جنگ عبارت است از: گسترش جغرافیای نبرد به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای همسایه ایران از جمله عراق، کویت، قطر و امارات، چندجبهه‌شدن درگیری با ورود هم‌زمان بازیگران مختلف از جمله گروه‌های همسو با ایران در لبنان، عراق، یمن و فلسطین و تغییر ماهیت جنگ از متقارن و کلاسیک به ناهمتراز که در آن توان موشکی و پهپادی، عمق جغرافیایی و کنترل بر شریان‌های حیاتی انرژی (تنگه هرمز و خلیج فارس) در برابر برتری هوایی و تکنولوژی پیشرفته آمریکا قرار می‌گیرد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم؛] [https://farsnews.ir/Mohammad_Imani/1769943817280017786/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%D8%B9%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87 «جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> به گفته تحلیلگران، حتی در غیاب درگیری نظامی همزمان در چند کشور، همین مختصات جنگ منطقه‌ای، به تنهایی برای سرریزشدن پیامدها به کل محیط پیرامونی کافی است. در این چارچوب، افزایش قیمت نفت، اختلال در مسیرهای تجارت جهانی، جهش هزینۀ بیمه حمل‌ونقل، خروج سرمایه و بی‌ثباتی اقتصادی نه تنها کشورهای درگیر، بلکه تمامی بازیگران منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/135505/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین.]</ref>
جنگ منطقه‌ای به درگیری گفته می‌شود که در آن صحنه نبرد به دو کشور متخاصم محدود نمی‌ماند و دامنه آن به سرعت به سطح منطقه گسترش می‌یابد. بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، مهم‌ترین مختصات این نوع جنگ عبارت است از: گسترش جغرافیای نبرد به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای همسایه ایران از جمله عراق، کویت، قطر و امارات، چندجبهه‌شدن درگیری با ورود هم‌زمان بازیگران مختلف از جمله گروه‌های همسو با ایران در لبنان، عراق، یمن و فلسطین و تغییر ماهیت جنگ از متقارن و کلاسیک به ناهمتراز که در آن توان موشکی و پهپادی، عمق جغرافیایی و کنترل بر شریان‌های حیاتی انرژی (تنگه هرمز و خلیج فارس) در برابر برتری هوایی و تکنولوژی پیشرفته آمریکا قرار می‌گیرد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم؛] [https://farsnews.ir/Mohammad_Imani/1769943817280017786/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%D8%B9%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87 «جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> به گفته تحلیلگران، حتی در غیاب درگیری نظامی همزمان در چند کشور، همین مختصات جنگ منطقه‌ای، به تنهایی برای سرریزشدن پیامدها به کل محیط پیرامونی کافی است. در این چارچوب، افزایش قیمت نفت، اختلال در مسیرهای تجارت جهانی، جهش هزینۀ بیمه حمل‌ونقل، خروج سرمایه و بی‌ثباتی اقتصادی نه تنها کشورهای درگیر، بلکه تمامی بازیگران منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/135505/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین.]</ref>


== زمینه‌های طرح مفهوم جنگ منطقه‌ای ==
== زمینه‌های طرح جنگ منطقه‌ای ==
به گفته تحلیلگران، طرح مفهوم جنگ منطقه‌ای از سوی [[سید علی خامنه‌ای]] رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران در بهمن ۱۴۰۴ش، در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن «همه گزینه‌ها روی میز» صورت گرفته است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> این هشدار در شرایطی مطرح شد که پیش از آن، ایران دو بار پایگاه‌های آمریکایی در عراق (پس از شهادت قاسم سلیمانی در ۱۳۹۸ش) و قطر (پس از جنگ ۱۲ روزه) را هدف قرار داده بود. به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست بازدارندگی ایران و اعلام این واقعیت طراحی شده است که ایران خود را «جزیره‌ای تنها» در جنگ نمی‌بیند، بلکه مرکز شبکه‌ای بالقوه از درگیری‌ها محسوب می‌شود.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
به گفته تحلیلگران، زمینۀ اصلی طرح مفهوم جنگ منطقه‌ای از سوی [[سید علی خامنه‌ای]] در بهمن ۱۴۰۴ش، به ساختار امنیتی منطقه طی دهه‌های گذشته بازمی‌گردد؛ ساختاری که در آن کشورهای منطقه اجازه دادند خاک و زیرساخت‌هایشان به پایگاه‌های نظامی آمریکا و تهدید علیه امنیت ملی ایران تبدیل شود. از منظر آنان، ایران با این مفهوم اعلام کرد که خود را جزیره‌ای تنها در جنگ نمی‌بیند و در صورت درگیری، تمام پایگاه‌های آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ خواهند بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1789663/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت روزنامۀ مشرق.]</ref> این هشدار در واکنش به افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و تهدیدهای مکرر مقامات این کشور مبنی بر قرار گرفتن «همه گزینه‌ها روی میز» صورت گرفت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/945687/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو.]</ref> پیش از آن نیز ایران دو بار پایگاه‌های آمریکایی در عراق (پس از شهادت قاسم سلیمانی در ۱۳۹۸ش) و قطر (پس از جنگ ۱۲ روزه) را هدف قرار داده بود. به باور ناظران، این مفهوم در ادامه سیاست بازدارندگی ایران طراحی شده است.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/13/3507659/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


== وقوع جنگ منطقه‌ای ==
== وقوع جنگ منطقه‌ای ==
خط ۲۷: خط ۲۷:


==منابع==
==منابع==
«آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.


«پیامدهای اقتصادی جنگ منطقه‌ای به روایت آمار و ارقام»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 29 اردیبهشت 1405ش.
* «آمریکا بداند اگر جنگی راه بیندازد، این‌بار جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
 
* «پیامدهای اقتصادی جنگ منطقه‌ای به روایت آمار و ارقام»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 29 اردیبهشت 1405ش.
«تنگه‌ای میان جنگ و دیپلماسی؛ نقش هرمز در موازنه قدرت»، وب‌سایت اکو ایران، تاریخ درج مطلب: 5 اردیبهشت 1405ش.
* «تنگه‌ای میان جنگ و دیپلماسی؛ نقش هرمز در موازنه قدرت»، وب‌سایت اکو ایران، تاریخ درج مطلب: 5 اردیبهشت 1405ش.
 
* «جنگ رمضان، بزرگ‌ترین نبرد منطقه‌ای خاورمیانه»، وب‌سایت رصدخونه، تاریخ درج مطلب: 24 اسفند 1404ش.
«جنگ رمضان، بزرگ‌ترین نبرد منطقه‌ای خاورمیانه»، وب‌سایت رصدخونه، تاریخ درج مطلب: 24 اسفند 1404ش.
* «جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 13 بهمن 1404ش.
 
* «جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
«جنگ منطقه‌ای چیست و چه مختصاتی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 13 بهمن 1404ش.
* «چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت رروزنامۀ مشرق، تاریخ درج مطلب: 11 اسفند 1404ش.
 
* «چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
«جنگ منطقه ای، یعنی چه؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: 14 بهمن 1404ش.
 
«چرا جنگ منطقه‌ای شد؟»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
 
«منظور رهبر انقلاب از جنگ منطقه‌ای چیست؟»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: 14 بهمن 1404ش.