بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۲: خط ۲۲:


=== محور فیلم ===
=== محور فیلم ===
علی‌رغم باور منتقدان مبنی بر محوریت موضوعی خیانت در «دوران عاشقی»، رئیسیان تأکید دارد که موضوع اصلی فیلم «خیانت» نیست؛ بلکه بحران و فساد اخلاقی و فساد اقتصادی در جامعه است.<ref>[https://www.isna.ir/news/93111508858/دوران-عاشقی-درباره-خیانت-نیست ««دوران عاشقی» درباره خیانت نیست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> این در حالی‌ست که نویسنده، محور فیلم را فقدان عشق و زوال آن درون خانواده می‌داند که به‌عنوان هسته اولیه جامعه آسیب دیده و منجر به ایجاد بحران‌های متعدد می‌گردد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65194/دفاع-تمام-قد-رئیسیان-از-دوران-عاشقی-محور-اصلی-فیلمنامه-فقدان «دفاع تمام قد رئیسیان از «دوران عاشقی»/ محور اصلی فیلمنامه فقدان و زوال عشق در خانواده‌هاست»، سینما پرس.]</ref> فیلم با تمرکز بر ازدواج موقت پنهانی حمید، مسئله «خطای آشکار در روابط» را طرح می‌کند؛ خطایی که از نظر کارگردان به‌دلیل قانونی و شرعی بودن ازدواج دوم، در زمرهٔ خیانت قرار نمی‌گیرد، اما با اخلاق و عرف اجتماعی در تضاد است.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/234076-گفت-وگویی-با-عوامل-فیلم-دوران «گفت‌وگویی با عوامل فیلم «دوران عاشقی»»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref> کارگردان دوران عاشقی را واجد رویکردی فمینیستی می‌داند؛ بی‌آنکه ضدیت با مردان داشته باشد.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/231160-دوران-عاشقی-اثر-فمینیستی-که ««دوران عاشقی»، اثر فمینیستی که ضدمرد نیست!»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref>
علی‌رغم باور منتقدان مبنی بر محوریت موضوعی خیانت در «دوران عاشقی»، رئیسیان تأکید دارد که موضوع اصلی فیلم «خیانت» نیست؛ بلکه بحران و فساد اخلاقی و اقتصادی در جامعه است.<ref>[https://www.isna.ir/news/93111508858/دوران-عاشقی-درباره-خیانت-نیست ««دوران عاشقی» درباره خیانت نیست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> این در حالی‌ست که نویسنده، محور فیلم را فقدان عشق و زوال آن درون خانواده می‌داند که به‌عنوان هسته اولیه جامعه آسیب دیده و منجر به ایجاد بحران‌های متعدد می‌گردد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65194/دفاع-تمام-قد-رئیسیان-از-دوران-عاشقی-محور-اصلی-فیلمنامه-فقدان «دفاع تمام قد رئیسیان از «دوران عاشقی»/ محور اصلی فیلمنامه فقدان و زوال عشق در خانواده‌هاست»، سینما پرس.]</ref> فیلم با تمرکز بر ازدواج موقت پنهانی حمید، مسئله «خطای آشکار در روابط» را طرح می‌کند؛ خطایی که از نظر کارگردان به‌دلیل قانونی و شرعی بودن ازدواج دوم، در زمرهٔ خیانت قرار نمی‌گیرد، اما با اخلاق و عرف اجتماعی در تضاد است.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/234076-گفت-وگویی-با-عوامل-فیلم-دوران «گفت‌وگویی با عوامل فیلم «دوران عاشقی»»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref> کارگردان دوران عاشقی را واجد رویکردی فمینیستی می‌داند؛ بی‌آنکه ضدیتی با مردان داشته باشد.<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-فرهنگ-هنر-5/231160-دوران-عاشقی-اثر-فمینیستی-که ««دوران عاشقی»، اثر فمینیستی که ضدمرد نیست!»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref>


== جوایز و افتخارات فیلم ==
== جوایز و افتخارات فیلم ==
خط ۳۹: خط ۳۹:


=== پیامد دوری از سبک زندگی اسلامی ===
=== پیامد دوری از سبک زندگی اسلامی ===
بر پایهٔ دیدگاه برخی منتقدان، فیلم «دوران عاشقی» این پیام را القا می‌کند که دوری از سبک زندگی ایرانی اسلامی، به سستی روابط خانوادگی می‌انجامد. فیلم از طریق مقایسهٔ سبک زندگی غربگرایانهٔ خانوادهٔ اصلی داستان با الگوهای سنتیِ والدینشان، تلاش می‌کند تا جنبه‌های مثبت و منفی هر دو شیوه را به نمایش گذارد و مخاطب را با پیامدهای این انتخاب‌ها آشنا کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوش‌ساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوش‌ساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref>
بر پایهٔ دیدگاه برخی منتقدان، فیلم «دوران عاشقی» این پیام را القا می‌کند که دوری از سبک زندگی ایرانی اسلامی، به سستی روابط خانوادگی می‌انجامد. فیلم از طریق مقایسهٔ سبک زندگی غربگرایانهٔ خانوادهٔ اصلی داستان با الگوهای سنتیِ والدینشان، تلاش می‌کند تا مخاطب را با پیامدهای انتخاب‌ هر نوع سبک زندگی آشنا کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوش‌ساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوش‌ساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref>


=== الگوسازی در رفتار زن ایرانی ===
=== الگوسازی در رفتار زن ایرانی ===
خط ۴۵: خط ۴۵:


=== هشدار نسبت به غفلت از نقش زن در خانواده ===
=== هشدار نسبت به غفلت از نقش زن در خانواده ===
در «دوران عاشقی»، ماجرای خیانت حمید علاوه بر اینکه از منظر عرف جامعه ایرانی مذموم تلقی می‌شود، به‌عنوان هشداری نسبت به عواقب غفلت از نقش کلیدی زنان در خانواده نیز مطرح شده است. این روایت تأکید می‌کند که کوتاهی در توجه به جایگاه و نقش زنان می‌تواند به آسیب‌های عاطفی و اجتماعی در خانواده منجر شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref>
در «دوران عاشقی»، ماجرای خیانت حمید علاوه بر اینکه از منظر عرف جامعه ایرانی مذموم تلقی می‌شود؛ تأکید می‌کند که کوتاهی در توجه به جایگاه و نقش زنان می‌تواند به آسیب‌های عاطفی و اجتماعی در خانواده منجر شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref>


=== بازنمایی تغییرات اجتماعی ===
=== بازنمایی تغییرات اجتماعی ===
فیلم «دوران عاشقی» جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در دهه‌های اخیر با موج گسترده‌ای از تغییرات ناشی از گذار از سنت به مدرنیته مواجه شده است. این روند، بنا به تحلیل منتقدان، به بروز طیفی از معضلات فرهنگی و اجتماعی انجامیده و بخشی از تنش‌های روایت‌شده در فیلم نیز بر همین زمینه استوار است.<ref>[https://akeshavarz.blogsky.com/naghdefilmdoranahsheghi «نقدی بر فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت احمدرضا کشاورز.]</ref>
فیلم «دوران عاشقی» جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که با موج گسترده‌ای از تغییرات ناشی از گذار از سنت به مدرنیته مواجه شده است. این روند، بنا به تحلیل منتقدان، به بروز طیفی از معضلات فرهنگی و اجتماعی انجامیده و بخشی از تنش‌های روایت‌شده در فیلم نیز بر همین زمینه استوار است.<ref>[https://akeshavarz.blogsky.com/naghdefilmdoranahsheghi «نقدی بر فیلم دوران عاشقی»، وب‌سایت احمدرضا کشاورز.]</ref>


=== نمایش ضمنی ارزش‌های اخلاقی ===
=== نمایش ضمنی ارزش‌های اخلاقی ===
به‌گفته منتقدان، «دوران عاشقی» بر مجموعه‌ای از ارزش‌های اخلاقی از جمله پاکدامنی زنان ایرانی، پرهیز از قضاوت عجولانه، ضرورت مشورت در تصمیم‌های مهم، روحیه بخشش و عفو، و دوری از سوءظن و شک تأکید می‌کند. این عناصر اخلاقی در لایه‌های زیرین روایت حضور دارند و بخشی از پیام تربیتی و رفتاری فیلم را شکل می‌دهند.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>
به‌گفته منتقدان، در لایه‌های زیرین روایت «دوران عاشقی»، مجموعه‌ای از ارزش‌های اخلاقی از جمله پاکدامنی زنان ایرانی، پرهیز از قضاوت عجولانه، ضرورت مشورت در تصمیم‌های مهم، روحیه بخشش و عفو، و دوری از سوءظن و شک تأکید شده است.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>


=== اولویت دادن به خانواده ===
=== اولویت دادن به خانواده ===
برخی منتقدان معتقدند پیام اصلی فیلم «دوران عاشقی» تأکید بر ناتوانی پول، قدرت و حتی سازوکارهای قانونی در حل مسائل عاطفی و خانوادگی است. فیلم به مثابه هشداری برای کسانی است که کار و موقعیت شغلی را بر زندگی خانوادگی اولویت می‌دهند و با تأکید بر شعار «به کار بگویید خانواده دارم»، بر ضرورت بازشناسی جایگاه خانواده در سبک زندگی امروز تأکید می‌کند.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>
برخی منتقدان معتقدند «دوران عاشقی» به مثابه هشدار برای کسانی است که کار و موقعیت شغلی را بر زندگی خانوادگی اولویت می‌دهند. فیلم با تأکید بر شعار «به کار بگویید خانواده دارم»، بر ضرورت بازشناسی جایگاه خانواده در سبک زندگی امروز تأکید می‌کند.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاع‌رسانی دانا.]</ref>


== دیدگاه‌های منتقدان سینمایی ==
== دیدگاه‌های منتقدان سینمایی ==
=== مضمون تکراری و نامتناسب با جامعه اسلامی ===
=== مضمون تکراری و نامتناسب با جامعه اسلامی ===
برخی از منتقدان، مضمون «خیانت» را موضوعی نامتناسب یا دست‌کم‌تکراری در سینمای ایران توصیف کرده‌اند<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref> و به‌اعتقاد آنان، تکرار چنین موضوعاتی از اعتبار اثر می‌کاهد.<ref>[https://www.rajanews.com/news/198262 ««دوران عاشقی»؛ یک فیلم تاریخ مصرف گذشته»، رجا نیوز.]</ref> همچنین طرح مکرر این نوع مسائل در رسانه‌ها، نوعی گسترش ناهنجاری‌های اجتماعی به سبک غربی و آمریکایی و پرداختی سطحی و فاقد ریشه‌یابی تلقی شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> منتقدان این پرسش را مطرح کردند که مقوله‌ای انسانی مانند خیانت تا چه اندازه می‌تواند در جامعهٔ اسلامی ایران جای پرداخت و مقبولیت داشته باشد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>
برخی از منتقدان، مضمون «خیانت» را موضوعی نامتناسب یا تکراری در سینمای ایران توصیف کرده‌اند<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمی‌گوید...»، فردا نیوز.]</ref> و تکرار چنین موضوعاتی را لطمه به اعتبار اثر می‌دانند.<ref>[https://www.rajanews.com/news/198262 ««دوران عاشقی»؛ یک فیلم تاریخ مصرف گذشته»، رجا نیوز.]</ref> همچنین طرح مکرر این نوع مسائل در رسانه‌ها، نوعی گسترش ناهنجاری‌های اجتماعی به سبک غربی و آمریکایی و پرداختی سطحی و فاقد ریشه‌یابی تلقی شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> منتقدان این پرسش را مطرح کردند که مقوله‌ای انسانی مانند خیانت تا چه اندازه می‌تواند در جامعهٔ اسلامی ایران جای پرداخت و مقبولیت داشته باشد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>


=== ابهام در پایان‌بندی ===
=== ابهام در پایان‌بندی ===
منتقدان پایان‌بندی فیلم «دوران عاشقی» را ضعیف ارزیابی کرده‌اند و معتقدند پایان باز آن که در روایتی شبه‌کلاسیک ارائه شده، نشان‌دهنده ناتوانی نویسنده در رسیدن به جمع‌بندی منطقی است. به باور آنان، فیلم تنها به نمایش نواقص جامعه و خانواده‌ای آسیب‌دیده می‌پردازد و در نهایت، بدون ارائه راه‌حل یا نتیجه‌گیری روشن، مخاطب را در قضاوت دربارهٔ سرنوشت شخصیت‌ها و درک مضمون اصلی اثر، تنها می‌گذارد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> نمای پایانی بسته‌شدن چشم‌های بیتا، به‌دلیل ناتمام ماندن موقعیت مرکزی درام، به‌جای خلق یک پایان معنادار، نوعی انفعال و عقب‌نشینی را القا می‌کند.<ref>[https://www.cinscreen.com/?id=6489 «دوران یا دَوَران؟! یا شاید هم تیر هوایی در کردن؟! نقدی بر فیلم «دوران عاشقی» ساخته علیرضا رئیسیان»، پایگاه تحلیلی پرده سینما.]</ref>
منتقدان پایان‌بندی فیلم «دوران عاشقی» را ضعیف ارزیابی کرده‌اند و معتقدند فیلم تنها به نمایش نواقص جامعه و خانواده‌ای آسیب‌دیده می‌پردازد و در نهایت، بدون ارائه راه‌حل یا نتیجه‌گیری روشن، مخاطب را رها می‌کند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> نمای پایانی بسته‌شدن چشم‌های بیتا، به‌دلیل ناتمام ماندن موقعیت مرکزی درام، به‌جای خلق یک پایان معنادار، نوعی انفعال و عقب‌نشینی را القا می‌کند.<ref>[https://www.cinscreen.com/?id=6489 «دوران یا دَوَران؟! یا شاید هم تیر هوایی در کردن؟! نقدی بر فیلم «دوران عاشقی» ساخته علیرضا رئیسیان»، پایگاه تحلیلی پرده سینما.]</ref>


=== پرداختن به خرده‌پیرنگ‌های نامرتبط ===
=== پرداختن به خرده‌پیرنگ‌های نامرتبط ===
یکی از انتقادات وارد بر فیلم «دوران عاشقی»، وجود خرده‌پیرنگ‌ها و حاشیه‌های غیرضروری در فیلمنامه است. مواردی مانند پرونده‌های موکلان بیتا ــ از جمله موضوعات تغییر جنسیت و سرقت خودرو ــ با وجود پرداختن به مسائل اجتماعی، به دلیل عدم پیوند مؤثر با خط اصلی روایت، موجب تضعیف ساختار داستانی و کاهش تمرکز بر بار معنایی مورد نظر فیلمساز شده‌اند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>
یکی از انتقادات وارد بر فیلم «دوران عاشقی»، وجود حاشیه‌های غیرضروری در فیلمنامه است. مواردی مانند پرونده‌های موکلان بیتا ــ از جمله موضوعات تغییر جنسیت و سرقت خودرو ــ با وجود پرداختن به مسائل اجتماعی، به دلیل عدم پیوند مؤثر با خط اصلی روایت، موجب تضعیف ساختار داستانی و کاهش تمرکز بر بار معنایی مورد نظر فیلمساز شده‌اند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانه‌ای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref>


=== تصویرسازی نادرست از مردان ===
=== تصویرسازی نادرست از مردان ===
در فیلم «دوران عاشقی»، شیوهٔ روایت و پرداخت به شخصیت‌های مردانه از نگاه برخی منتقدان، تصویری نادرست و نامتعارف از مردان جامعه ارائه می‌دهد. در این اثر، بسیاری از مردان شخصیت‌هایی نمایش داده می‌شوند که برای زندگی شخصی و روابط خانوادگی خود ارزش چندانی قائل نیستند. به باور این تحلیل، هنگام بازنمایی یک گروه یا شخصیت خاص در آثار نمایشی، باید دقت شود که فراوانی و برجستگی آن‌ها بیش از حد واقعی جلوه نکند، زیرا این امر می‌تواند به القای تصویری کلی و نادرست بینجامد. همچنین، اگر پرداختن به ناهنجاری‌های اجتماعی بدون ملاحظات اخلاقی و هنری انجام گیرد و از حدود متعارف فراتر رود، نه تنها اثر هشداردهنده و اصلاح‌گر خود را از دست می‌دهد، بلکه ممکن است به عادی‌سازی آن ناهنجاری‌ها منجر شود و زشتی‌شان در دید مخاطب کمرنگ گردد.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/2051938/ «از هر دری سخنی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>
در فیلم «دوران عاشقی»، بسیاری از مردان برای زندگی شخصی و روابط خانوادگی خود ارزش چندانی قائل نیستند. به باور منتقدان، هنگام بازنمایی یک گروه یا شخصیت خاص در آثار نمایشی، باید دقت شود که فراوانی و برجستگی آن‌ها بیش از حد واقعی جلوه نکند، زیرا این امر می‌تواند به القای تصویری نادرست بینجامد. همچنین، اگر پرداختن به ناهنجاری‌های اجتماعی از حدود متعارف فراتر رود، نه تنها اثر اصلاح‌گر خود را از دست می‌دهد، بلکه ممکن است به عادی‌سازی آن ناهنجاری‌ها منجر شود و زشتی‌شان در دید مخاطب کمرنگ گردد.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/2051938/ «از هر دری سخنی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==