خرم‌دره: تفاوت میان نسخه‌ها

تپه خالصه خرم‌دره از محوطه‌های باستانی مهم ایران است که به هزاره ششم پیش از میلاد و دوره نوسنگی و مس تعلق دارد. این اثر در حدود یک کیلومتری جنوب شهر خرم‌دره و در میان باغات و تاکستان‌های حاصلخیز واقع شده و از معدود محوطه‌هایی است که بخشی از پیشینه تاریخی و فرهنگی فلات مرکزی و شمال‌غرب ایران را بازتاب می‌دهد. در نخستین مطالعات باستان‌شناسی انجام‌شده در خرم‌دره در سال ۱۳۸۸ش، شواهدی از دوره پارینه‌سنگی (حدود ۲۰۰ هزار سال پیش) نیز در این تپه گزارش شده است. از مهم‌ترین یافته‌های آن می‌توان به ابزارهای سنگی، تدفین انسان در خمره‌های سفالی، ظروف سفالی و بقایای دانه‌های گیاهی اشاره کرد که نشان‌دهنده حاصلخیزی منطقه و رواج فعالیت‌های کشاورزی در میان ساکنان آن است. همچنین کشف کوره سفالگری بیانگر خودکفایی و مهارت ساکنان در تولید و ساخت سفال و حتی صادرات آن در دوره‌های باستانی است. این تپه اطلاعات ارزشمندی درباره سکونت انسان‌ها در حاشیه رودخانه کبیر و شمال‌غرب کشور ارائه می‌دهد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5147893/%D8%AA%D9%BE%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%87-%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%BE%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «تپه خالصه خرمدره از نادر ترین تپه‌های باستانی کشور»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

گرمابه تاریخی یان‌یان خرم‌دره از بناهای دوره قاجار است که در بافت قدیمی شهر و در حاشیه رودخانه کبیر قرار دارد. نام «یان‌یان» در زبان ترکی از مصدر «یانماق» به‌معنای سوختن گرفته شده و به گرمای دائمی و آب گرم حمام اشاره دارد. این حمام با الهام از معماری حمام‌های دوره صفوی اما در ابعاد کوچک‌تر و با وسعت حدود ۲۱۰ مترمربع ساخته شده است. بخش‌های آن شامل هشتی ورودی، سربینه، گرماخانه، نظافت‌خانه، خزینه‌های آب سرد و گرم و گلخن است.<ref>[https://dana.ir/254802/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4-%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87 «گردش سه‌بعدی در حمام یان‌یان خرم‌دره»، وب‌سایت دانا.]</ref> در سال‌های اخیر، حمام تاریخی یان‌یان با حفظ ساختار اصلی، تغییر کاربری داده و به سفره‌خانه سنتی تبدیل شده است.<ref>[https://jazebeha.com/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C/%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86/ «حمام تاریخی یان یان از جاذبه های گردشگری خرمدره»، وب‌سایت جاذبه.] </ref> این اثر تاریخی از جمله آثار ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران است.<ref>[https://nasrnews.ir/detail/14022/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF «حمام یان‌یان خرم‌دره و مسجد روستای نوکیان به فهرست آثار ملی پیوستند»، وب‌سایت آژانس خبری تحلیلی نصر.]</ref>   

سرسبزی و آب‌وهوای مطلوب این منطقه، در کنار مهمان‌نوازی مردم، خرم‌دره را به یکی از برجسته‌ترین مناطق گردشگری در [[ایران]] تبدیل کرده است. از جمله جاذبه‌های گردشگری خرم‌دره می‌توان به باغ‌های وسیع میوه، جاده بین مزارع داسداران، کوچه باغ‌های قدیمی، جنگل‌های شاه باغی، ارتفاعات همجوار با الوند، دریاچۀ کوچک سدهای خلیفه‌لو و شویر، مسجد بهمن حجت کاشانی، غار بهمن حجت کاشانی،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3935719/%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «خرم‌دره، شهری به قدمت تاریخ»، وب‌سایت مهرنیوز.]</ref>  حمام یان یان (گرمابه یان یان) در حاشیۀ رودخانۀ کبیر، روستای [[انجلیین (روستا)|انجلیین]] خرم‌دره<ref>[https://saednews.com/fa/post/khrmdare «معرفی شهر زیبای خرم‌دره»، وب‌سایت ساعد نیوز.]</ref>  تپه خالص، تپه داسداران، تپه آرانج، آینه لر داشی، محوطۀ آخارباخار، قبرستان سوکهریز و تپه نصیرآباد،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3935719/%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «خرم‌دره، شهری به قدمت تاریخ»، وب‌سایت مهرنیوز.]</ref>  اشاره کرد.