ایجاد لینک داخلی
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =اردکان.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =مسجد زیرده اردکان
| image_alt        =
| image_alt        =مسجد زیرده اردکان
| فایل پادکست      =اردکان.ogg
| فایل پادکست      =اردکان.ogg
| حجم فایلپادکست    =۱۰
| حجم فایلپادکست    =۱۰
خط ۳۸: خط ۳۸:


== مشاهیر اردکان ==
== مشاهیر اردکان ==
[[پرونده:اردکان۱.jpg|جایگزین=سید روح‌الله خاتمی|بندانگشتی|سید روح‌الله خاتمی]]
اردکان، خاستگاه دانشمندان بسیاری بوده و برخی آن را یونان کوچک می‌دانند؛ ازجمله: [[رضا داوری اردکانی]]، عضو پیوسته [[فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران]]، استاد نمونه کشوری، استاد ممتاز دانشگاه تهران، [[چهره‌های ماندگار|چهره ماندگار]] کشور، دارنده [[نشان دانش|نشان درجه یک دانش]] و فارابی‌شناس برجسته ایران؛ [[حسین محبوبی اردکانی]]، دانشمند و محقق تاریخ ایران؛ [[حسین ملک‌افضلی]]، احمد اردکانی، گلشن اردکانی و قاضی‌الدین اردکانی.<ref>سپهری اردکانی، تاریخ اردکان، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۱۹۱–۳۱۵.</ref>
اردکان، خاستگاه دانشمندان بسیاری بوده و برخی آن را یونان کوچک می‌دانند؛ ازجمله: [[رضا داوری اردکانی]]، عضو پیوسته [[فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران]]، استاد نمونه کشوری، استاد ممتاز دانشگاه تهران، [[چهره‌های ماندگار|چهره ماندگار]] کشور، دارنده [[نشان دانش|نشان درجه یک دانش]] و فارابی‌شناس برجسته ایران؛ [[حسین محبوبی اردکانی]]، دانشمند و محقق تاریخ ایران؛ [[حسین ملک‌افضلی]]، احمد اردکانی، گلشن اردکانی و قاضی‌الدین اردکانی.<ref>سپهری اردکانی، تاریخ اردکان، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۱۹۱–۳۱۵.</ref>


خط ۴۶: خط ۴۷:


== محصولات و سوغات ==
== محصولات و سوغات ==
[[پرونده:اردکان۲.jpg|جایگزین=زیلوهای بافته شده در اردکان یزد|بندانگشتی|نمونه‌هایی از زیلوهای بافته شده در اردکان یزد]]
اردکان در [[صنایع دستی]]، جایگاه ویژه‌ای در ایران دارد و قالی‌های بافت این شهرستان شهرت جهانی دارند. این شهر، دومین شهر تولیدکنندهٔ فرش در ایران است.<ref>سپهری اردکانی، تاریخ اردکان، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۱۱۹.</ref> [[زیلو]] از دیگر صنایع دستی اردکان است. زیلوهایی که در حاشیهٔ آن‌ها نوشته دارد، از شهرت برخوردارند. از دیگر صنایع دستی این شهر می‌توان به [[کرباس‌بافی]]، [[چادرشب‌بافی]]<ref>قهرمانی، یزد نگین کویر، ۱۳۷۵ش، ص۱۲۰.</ref> و [[خورجین‌بافی]] اشاره کرد.<ref>قهرمانی، یزد نگین کویر، ۱۳۷۵ش، ص۱۸۹.</ref> از [[سوغاتی|سوغات‌های]] معروف اردکان می‌توان به فرآورده‌های کنجدی مانند [[ارده]]، [[حلوا ارده]]، روغن ارده و کرم ارده اشاره کرد. شیرینی‌های معروف یزدی مانند [[قطاب]]، [[باقلوا]] و [[پشمک]] نیز از سوغات‌های شهر اردکان است.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/4/8/191686/ardakan-yazd-iran-pr/ «سوغات اردکان چیست»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
اردکان در [[صنایع دستی]]، جایگاه ویژه‌ای در ایران دارد و قالی‌های بافت این شهرستان شهرت جهانی دارند. این شهر، دومین شهر تولیدکنندهٔ فرش در ایران است.<ref>سپهری اردکانی، تاریخ اردکان، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۱۱۹.</ref> [[زیلو]] از دیگر صنایع دستی اردکان است. زیلوهایی که در حاشیهٔ آن‌ها نوشته دارد، از شهرت برخوردارند. از دیگر صنایع دستی این شهر می‌توان به [[کرباس‌بافی]]، [[چادرشب‌بافی]]<ref>قهرمانی، یزد نگین کویر، ۱۳۷۵ش، ص۱۲۰.</ref> و [[خورجین‌بافی]] اشاره کرد.<ref>قهرمانی، یزد نگین کویر، ۱۳۷۵ش، ص۱۸۹.</ref> از [[سوغاتی|سوغات‌های]] معروف اردکان می‌توان به فرآورده‌های کنجدی مانند [[ارده]]، [[حلوا ارده]]، روغن ارده و کرم ارده اشاره کرد. شیرینی‌های معروف یزدی مانند [[قطاب]]، [[باقلوا]] و [[پشمک]] نیز از سوغات‌های شهر اردکان است.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/4/8/191686/ardakan-yazd-iran-pr/ «سوغات اردکان چیست»، وب‌سایت کجارو.]</ref>


== جاذبه‌های گردشگری ==
== جاذبه‌های گردشگری ==
[[پرونده:اردکان۳.jpg|جایگزین=زیارتگاه چک‌چک|بندانگشتی|زیارتگاه چک‌چک]]
اردکان دارای آثار متعدد تاریخی، مذهبی و طبیعی است، ازجمله:
اردکان دارای آثار متعدد تاریخی، مذهبی و طبیعی است، ازجمله:
* '''مسجد جامع اردکان''': این بنا به [[ایران در دوران صفویه|دوران صفویه]] تعلق دارد. در این مسجد زیراندازی مربوط به سال ۱۰۱۶ق وجود داشته که اکنون در موزهٔ مردم‌شناسی اردکان نگهداری می‌شود. این بنا در سال ۱۳۷۷ش در فهرست [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسید.
* '''مسجد جامع اردکان''': این بنا به [[ایران در دوران صفویه|دوران صفویه]] تعلق دارد. در این مسجد زیراندازی مربوط به سال ۱۰۱۶ق وجود داشته که اکنون در موزهٔ مردم‌شناسی اردکان نگهداری می‌شود. این بنا در سال ۱۳۷۷ش در فهرست [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسید.
خط ۵۴: خط ۵۷:
* '''پیر سبز هریشت اردکان''': نیایشگاه [[پیر هریشت]] هرساله در روز [[۱۸ فروردین]]، محل تجمع زردشتیان و انجام مناسک آن‌ها است.
* '''پیر سبز هریشت اردکان''': نیایشگاه [[پیر هریشت]] هرساله در روز [[۱۸ فروردین]]، محل تجمع زردشتیان و انجام مناسک آن‌ها است.
* '''مسجد چرخاب''': مسجد حاج محمد سعیدا که به چرخاب معروف است، دارای دو بخش زمستانی و تابستانی است.
* '''مسجد چرخاب''': مسجد حاج محمد سعیدا که به چرخاب معروف است، دارای دو بخش زمستانی و تابستانی است.
* '''خانه تقدیری''': این خانه متعلق به یک تاجر ایرانی با نام تقدیری بوده که در [[ایران در دوران قاجاریه|دوران قاجاریه]] ساخته شده است.
* [[پرونده:اردکان۴.png|جایگزین=خانه تقدیری اردکان|بندانگشتی|خانه تقدیری اردکان]]'''خانه تقدیری''': این خانه متعلق به یک تاجر ایرانی با نام تقدیری بوده که در [[ایران در دوران قاجاریه|دوران قاجاریه]] ساخته شده است.
* '''کاروان‌سرا و برج ارجنان''': این بنا مربوط به دوران قاجاریه است و حاج شیخ آقا بابا هرندی، بانی این مکان بوده است. کاروان‌سرا و برج ارجنان در سال ۱۳۸۴ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
* '''کاروان‌سرا و برج ارجنان''': این بنا مربوط به دوران قاجاریه است و حاج شیخ آقا بابا هرندی، بانی این مکان بوده است. کاروان‌سرا و برج ارجنان در سال ۱۳۸۴ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
* '''کوچه ضیایی''': این کوچه از قدیمی‌ترین کوچه‌های اردکان است. کوچه ضیایی، ساباط‌هایی (کوچه مسقف) دارد که معبری برای آرامش عابران است. در این کوچه خانه ‌های انصاری، ضیائی، مجدالعلما (سروری) و سنائی قرار دارند که در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی کشور]] به ثبت رسیده‌اند.
* '''کوچه ضیایی''': این کوچه از قدیمی‌ترین کوچه‌های اردکان است. کوچه ضیایی، ساباط‌هایی (کوچه مسقف) دارد که معبری برای آرامش عابران است. در این کوچه خانه ‌های انصاری، ضیائی، مجدالعلما (سروری) و سنائی قرار دارند که در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی کشور]] به ثبت رسیده‌اند.
خط ۶۲: خط ۶۵:
* '''موزه فرش اردکان''': این موزه در خانهٔ تاریخی ملک‌افضلی و با هدف معرفی و احیای هنر [[قالی‌بافی]] برپا شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/43300-موزه-فرش-اردکان/ «موزه فرش اردکان (خانه تاریخی ملک افضلی)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''موزه فرش اردکان''': این موزه در خانهٔ تاریخی ملک‌افضلی و با هدف معرفی و احیای هنر [[قالی‌بافی]] برپا شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/43300-موزه-فرش-اردکان/ «موزه فرش اردکان (خانه تاریخی ملک افضلی)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''کویر سیاه‌کوه''': این کویر از بزرگ‌ترین کویرهای استان یزد است و در قسمت شمالی اردکان واقع شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8392-کویر-سیاه-کوه/ دوشیری، «کویر سیاه کوه»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''کویر سیاه‌کوه''': این کویر از بزرگ‌ترین کویرهای استان یزد است و در قسمت شمالی اردکان واقع شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8392-کویر-سیاه-کوه/ دوشیری، «کویر سیاه کوه»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''زیارتگاه پارس‌بانو''': این بنا در روستای زرجوع اردکان واقع شده و از زیارتگاه‌های مقدس زرتشتیان محسوب می‌شود. زرتشیان هرساله از [[۱۳ تیر|۱۳]] تا [[۱۷ تیر]] جهت برگزاری مراسم در این مکان تجمع می‌کنند. پارس‌بانو دختر [[یزدگرد سوم]] بود که هنگام فرار از دست دشمنان به زرجوع رفته و در کوهی غایب شد. قدمت سنگ‌نوشتهٔ ورودی این بنا به [[ایران در دوران صفویه|دوران صفویه]] بازمی‌گردد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8569-زیارتگاه-پارس-بانو/ یوسف‌نژاد، «زیارتگاه پارس بانو»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''زیارتگاه پارس‌بانو''': این بنا در روستای زرجوع اردکان واقع شده و از زیارتگاه‌های مقدس زرتشتیان محسوب می‌شود. زرتشیان هرساله از [[۱۳ تیر|۱۳]] تا [[۱۷ تیر]] جهت برگزاری مراسم در این مکان تجمع می‌کنند. پارس‌بانو دختر [[یزدگرد سوم]] بود که هنگام فرار از دست دشمنان به زرجوع رفته و در کوهی غایب شد. قدمت سنگ‌نوشتهٔ ورودی این بنا به [[ایران در دوران صفویه|دوران صفویه]] بازمی‌گردد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8569-زیارتگاه-پارس-بانو/ یوسف‌نژاد، «زیارتگاه پارس بانو»، وب‌سایت کجارو.]</ref>[[پرونده:اردکان۵.png|جایگزین=هوبر|بندانگشتی|هوبر از گونه‌های جانوری اردکان است.]]
* '''کویر مغستان''': این کویر با نام ریگ زرین نیز شناخته می‌شود. در این کویر انواع گونه‌های جانوری مانند گرگ، شغال و کفتار دیده می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/41984-کویر-ریگ-زرین/ «کویر مغستان (ریگ زرین)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''کویر مغستان''': این کویر با نام ریگ زرین نیز شناخته می‌شود. در این کویر انواع گونه‌های جانوری مانند گرگ، شغال و کفتار دیده می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/41984-کویر-ریگ-زرین/ «کویر مغستان (ریگ زرین)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''موزه مفاخر اردکان''': این موزه در خانهٔ [[سید روح‌الله خاتمی]]، [[امام جمعه]] سابق یزد، قرار دارد و در فهرست [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/43299-موزه-مفاخر-اردکان/ «خانه آیت‌الله خاتمی (موزه مفاخر اردکان)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
* '''موزه مفاخر اردکان''': این موزه در خانهٔ [[سید روح‌الله خاتمی]]، [[امام جمعه]] سابق یزد، قرار دارد و در فهرست [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/43299-موزه-مفاخر-اردکان/ «خانه آیت‌الله خاتمی (موزه مفاخر اردکان)»، وب‌سایت کجارو.]</ref>