بدون خلاصۀ ویرایش |
اصلاح هندسه بحث |
||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
{{درشت|'''پلیس زن؛'''}} مأموران زن در نیروی انتظامی. | {{درشت|'''پلیس زن؛'''}} مأموران زن در نیروی انتظامی. | ||
پلیس زن، امروزه در نیروی انتظامی، همسان پلیس مرد، وظیفهٔ برقراری نظم و امنیت در جامعه و بهویژه امور مربوط به زنان را بر عهده دارد. | پلیس زن، امروزه در نیروی انتظامی، همسان پلیس مرد، وظیفهٔ برقراری نظم و امنیت در جامعه و بهویژه امور مربوط به [[زنان]] را بر عهده دارد. فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد، اما تا پیش از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تعداد آنها اندک بود و بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت. پس از انقلاب، با تصویب قوانینی در سالهای ۱۳۷۴، ۱۳۷۷ و ۱۳۸۲ش، زمینهٔ جذب رسمی زنان بهعنوان افسر و کارمند انتظامی فراهم گردید. امروزه زنان از طریق کنکور سراسری یا گزینش فارغالتحصیلان دانشگاههای دیگر، وارد دانشگاه علوم انتظامی امین میشوند و با [[حجاب|پوشش کامل اسلامی]] و درجاتی مشابه مردان، به انجام وظایفی همچون بازرسی بدنی بانوان، کنترل اجتماعات، [[انگشتنگاری]]، رسیدگی به شکایات زنان، مشاوره، آموزش در مدارس دخترانه و حضور در یگان ویژه برای مقابله با [[اغتشاش|اغتشاشات]] میپردازند. حضور آنان ضمن افزایش [[امنیت]] و جلب رضایت عمومی، با چالشهایی نظیر فشارهای روحی ناشی از مواجهه با صحنههای جنایی و نیز تداخل میان نقش شغلی با مسئولیتهای [[نقش همسری زن|همسری]] و [[مادری]] همراه است که نیازمند ارزیابی دقیق [[تابآوری]] فردی و توانایی تفکیک تنشهای کاری از محیط خانواده است. | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
پیشینهٔ استخدام | پیشینهٔ استخدام پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در آمریکا برمیگردد که بهمنظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان بهعنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن، کم بود و آنها فعالیتهایی مانند ایستادن سر چهارراهها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام میدادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و برخی | فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن، کم بود و آنها فعالیتهایی مانند ایستادن سر چهارراهها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام میدادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و برخی [[موازین شرعی]] در نوع [[حجاب|پوشش]] و آموزش این زنان رعایت نمیشد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نوع پوشش و عرصهٔ فعالیت پلیس زن تغییر کرد و زنان پلیس در مشاغل اداری شروع به فعالیت کردند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> | ||
در سال ۱۳۷۴ش، با تصویب قانون استخدامی نیروی انتظامی، بهکارگیری زنان در مشاغلی که مستلزم حضور آنان بود، در دو قالب کارکنان انتظامی یا کارمند مجاز شناخته شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/92551 "قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/04/1374]</ref> در سال ۱۳۷۷ش با تصویب [[مجلس شورای اسلامی]]، نیروی انتظامی اجازه یافت تا زنان را در جایگاه افسران نظامی و انتظامی به کار گیرد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref><ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> همچنین در سال ۱۳۸۲، با تصویب تبصرهای جدید، به آن دسته از کارکنان زن که در سالهای پیشین وضعیت انتظامی خود را از دست داده و به کارمند تبدیل شده بودند، اجازه داده شد تا در صورت تمایل، به وضعیت نظامی سابق بازگشته و درجات متناسب با سوابق خود را دریافت کنند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> | در سال ۱۳۷۴ش، با تصویب قانون استخدامی نیروی انتظامی، بهکارگیری زنان در مشاغلی که مستلزم حضور آنان بود، در دو قالب کارکنان انتظامی یا کارمند مجاز شناخته شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/92551 "قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/04/1374]</ref> در سال ۱۳۷۷ش با تصویب [[مجلس شورای اسلامی]]، نیروی انتظامی اجازه یافت تا زنان را در جایگاه افسران نظامی و انتظامی به کار گیرد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وبسایت جهان نیوز.]</ref><ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> همچنین در سال ۱۳۸۲، با تصویب تبصرهای جدید، به آن دسته از کارکنان زن که در سالهای پیشین وضعیت انتظامی خود را از دست داده و به کارمند تبدیل شده بودند، اجازه داده شد تا در صورت تمایل، به وضعیت نظامی سابق بازگشته و درجات متناسب با سوابق خود را دریافت کنند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
== پوشش و درجه == | == پوشش و درجه == | ||
[[پرونده:جشن_دانش_آموختگي_پليس_زن.jpg|بندانگشتی|مراسم سومین دورهٔ جشن دانشآموختگی پلیس زن|alt=جشن دانشآموختگی پلیس زن]] | [[پرونده:جشن_دانش_آموختگي_پليس_زن.jpg|بندانگشتی|مراسم سومین دورهٔ جشن دانشآموختگی پلیس زن|alt=جشن دانشآموختگی پلیس زن]] | ||
بانوان پلیس با | بانوان پلیس با پوشش کامل اسلامی در جامعه و محل کار خود حاضر میشوند. لباس فرم و [[چادر]]، پوشش رسمی پلیس زن در ایران است. لباس فرم بانوان پلیس، متشکل از [[مانتو]] و [[مقنعه|مقنعهٔ]] سبزرنگ است و درجهٔ آنها بر روی آستین مانتو قرار دارد. برخی بانوان [[یگانهای ویژه فراجا|یگان ویژه]] از کلاههای محافظتی نیز استفاده میکنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445743/روایتی-از-یک-روز-فعالیت-یگان-ویژه-زنان «روایتی از یک روز فعالیت یگان ویژه زنان»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> | ||
اعطای درجه به پلیس مرد و زن به یک صورت انجام میشود. آنها با گذراندن دوران تحصیل، درجهٔ ستوان سه برای مدرک کاردانی و درجهٔ ستوان دو برای کارشناسی دریافت میکنند. پس از آن هر چهار سال یکبار درجه میگیرند و تا درجهٔ سرهنگی پیش میروند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل دادهاند؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | اعطای درجه به پلیس مرد و زن به یک صورت انجام میشود. آنها با گذراندن دوران تحصیل، درجهٔ ستوان سه برای مدرک کاردانی و درجهٔ ستوان دو برای کارشناسی دریافت میکنند. پس از آن هر چهار سال یکبار درجه میگیرند و تا درجهٔ سرهنگی پیش میروند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل دادهاند؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | ||
== وظایف == | == وظایف == | ||
[[زن در جمهوری اسلامی ایران]] دارای [[کرامت]] و [[حرمت]] است. به همین دلیل هنگام مواجههٔ پلیس با آنان، از نیروی پلیس زن استفاده میشود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445767/سهم-زنان-از-امنیت-عمومی-جامعه «سهم زنان از امنیت عمومی جامعه»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> آنها با لحن زنانه و با خلقوخوی آرامی که دارند، با آرام کردن معترضین و مجرمین به صحبتکردن با آنها میپردازند تا التهابهای اجتماعی را کاهش دهند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445743/روایتی-از-یک-روز-فعالیت-یگان-ویژه-زنان «روایتی از یک روز فعالیت یگان ویژه زنان»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> وظایف زنان پلیس عبارتاند از: | [[زن در جمهوری اسلامی ایران]] دارای [[کرامت زن|کرامت]] و [[حرمت]] است. به همین دلیل هنگام مواجههٔ پلیس با آنان، از نیروی پلیس زن استفاده میشود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445767/سهم-زنان-از-امنیت-عمومی-جامعه «سهم زنان از امنیت عمومی جامعه»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> آنها با لحن زنانه و با خلقوخوی آرامی که دارند، با آرام کردن معترضین و مجرمین به صحبتکردن با آنها میپردازند تا التهابهای اجتماعی را کاهش دهند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1445743/روایتی-از-یک-روز-فعالیت-یگان-ویژه-زنان «روایتی از یک روز فعالیت یگان ویژه زنان»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> وظایف زنان پلیس عبارتاند از: | ||
# کمک به برقراری نظم و [[امنیت عمومی]] در جامعه؛ | # کمک به برقراری نظم و [[امنیت عمومی]] در جامعه؛ | ||
# بازرسی بدنی بانوان مجرم؛ | # بازرسی بدنی بانوان مجرم؛ | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
ارتباط مستقیم پلیس زن با ناهنجاریهای اجتماعی و حضور در برخی مأموریتها مانند کشف [[مواد مخدر]] و [[قاچاق]]، بررسی صحنهٔ قتل و جسد مقتول و بررسی آمار [[خودکشی زنان]]، ازجمله وظایف این گروه است که در بسیاری موارد با روحیات حساس بانوان سازگار نیست. تداوم این امر، آسیبهای متعدد روحی و روانی، خستگی، [[استرس]] و فرسودگی شغلی را برای آنها بهدنبال دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1137295/fa شایگان و همکاران، «چالشهای فردی و خانوادگی بهکارگیری پلیس زن»، 1402ش، ص3-5.]</ref> همچنین در برخی موارد آنها هنگام مواجهه با مجرمین مورد حمله و ضربوشتم مجرمان قرار میگیرند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1942087/ببÛÙÛد-ÙÛÙÙ
-برخÙرد-خبرساز-Ù
اÙ
ÙراÙ-زÙ-گشت-Ø «فیلم برخورد خبرساز مأموران زن گشت ارشاد با دو دختر جوان»، خبرآنلاین.]</ref> | ارتباط مستقیم پلیس زن با ناهنجاریهای اجتماعی و حضور در برخی مأموریتها مانند کشف [[مواد مخدر]] و [[قاچاق]]، بررسی صحنهٔ قتل و جسد مقتول و بررسی آمار [[خودکشی زنان]]، ازجمله وظایف این گروه است که در بسیاری موارد با روحیات حساس بانوان سازگار نیست. تداوم این امر، آسیبهای متعدد روحی و روانی، خستگی، [[استرس]] و فرسودگی شغلی را برای آنها بهدنبال دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1137295/fa شایگان و همکاران، «چالشهای فردی و خانوادگی بهکارگیری پلیس زن»، 1402ش، ص3-5.]</ref> همچنین در برخی موارد آنها هنگام مواجهه با مجرمین مورد حمله و ضربوشتم مجرمان قرار میگیرند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1942087/ببÛÙÛد-ÙÛÙÙ
-برخÙرد-خبرساز-Ù
اÙ
ÙراÙ-زÙ-گشت-Ø «فیلم برخورد خبرساز مأموران زن گشت ارشاد با دو دختر جوان»، خبرآنلاین.]</ref> | ||
=== نقش همسری و | === نقش همسری و مادری === | ||
سختیهای شغل پلیسی گاهی سبب تداخل میان نقش [[مادری]] و [[نقش همسری زن|همسری]] با نقش پلیسیِ زن میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقتهای افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> شیفتی بودن این شغل، یکی از محدودیتهای شغل پلیسی برای زنان است و گاهی سبب ایجاد اختلال و کاهش عملکرد آنها در نقشآفرینی در محیط [[خانه]] و [[خانواده]] در جایگاه همسری، مادری، [[فرزندآوری]] و [[فرزندپروری|نگهداری از فرزند]] و رسیدگی به امور منزل میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1137295/fa شایگان و همکاران، «چالشهای فردی و خانوادگی بهکارگیری پلیس زن»، 1402ش، ص3-5.]</ref> از طرفی، حضور آنها در برخی مأموریتهای حساس مانند صحنههای قتل و مواد مخدر علاوهبر تحمیل استرس و اضطراب کاری توسط فرد، سبب ایجاد نگرانی برای خانوادههای آنها میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقتهای افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> برخی بر این باورند که روحیات و زمینههای شخصیتی افراد، نقشی تعیینکننده در موفقیت همزمان در حرفه پلیسی و ایفای نقشهای خانوادگی دارد. بر این اساس، ورود زنان به مشاغل انتظامی نیازمند ارزیابی [[تابآوری]] و تطابق روحیات فرد با شرایط ویژه این عرصه است. بر اساس این دیدگاه، موفقیت زنان در این شغل مستلزم توانایی تفکیک کامل تنشهای کاری از محیط خانه است، تا فرد بتواند پس از پایان ساعات کاری، نقشهای عاطفی و خانوادگی خود را به دور از فشارهای شغلی ایفا کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4863444/پلیس-بودن-با-مادر-بودن-تناقضی-ندارد «پلیس بودن با مادر بودن تناقضی ندارد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
