بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
از نظر مهندسی شهری، ارگ به دو بخش تقسیم میشود:<ref>«[http://noo.rs/GGwje ارگ بم، برگی تازه از تاریخ معاصر ایران»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲-۸۳.]</ref> | از نظر مهندسی شهری، ارگ به دو بخش تقسیم میشود:<ref>«[http://noo.rs/GGwje ارگ بم، برگی تازه از تاریخ معاصر ایران»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲-۸۳.]</ref> | ||
* بخش حاکمنشین: واقع در دامنه کوه و مرتفعترین قسمت قلعه که مرکز فرماندهی و استقرار نیروهای نظامی و شامل عمارت چهارفصل، دژ نظامی، سربازخانه، اصطبل و چاه آب ۴۰ متری است. | * [[پرونده:ارگ بم۱.jpg|جایگزین=حاکمنشین ارگ بم|بندانگشتی|حاکمنشین ارگ بم]]بخش حاکمنشین: واقع در دامنه کوه و مرتفعترین قسمت قلعه که مرکز فرماندهی و استقرار نیروهای نظامی و شامل عمارت چهارفصل، دژ نظامی، سربازخانه، اصطبل و چاه آب ۴۰ متری است. | ||
* بخش عامهنشین: محوطه پاییندست که محل سکونت رعایا، کشاورزان و فعالیتهای تجاری بود. این بخش شامل حدود ۴۰۰ خانه در سه تیپ معماری فرودست، متوسط و اعیانی است. خانههای اشرافی دارای ایوان و فضاهای اختصاصی برای فصول مختلف بودند. از بناهای شاخص این بخش میتوان به [[مسجد جامع]]، [[مدرسه]]، [[بازار]] و خانههای مشهوری چون خانه سیستانیها و خانه یهودیان اشاره کرد. | * بخش عامهنشین: محوطه پاییندست که محل سکونت رعایا، کشاورزان و فعالیتهای تجاری بود. این بخش شامل حدود ۴۰۰ خانه در سه تیپ معماری فرودست، متوسط و اعیانی است. خانههای اشرافی دارای ایوان و فضاهای اختصاصی برای فصول مختلف بودند. از بناهای شاخص این بخش میتوان به [[مسجد جامع]]، [[مدرسه]]، [[بازار]] و خانههای مشهوری چون خانه سیستانیها و خانه یهودیان اشاره کرد. | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
== مرمت و بازسازی == | == مرمت و بازسازی == | ||
[[پرونده:ارگ بم۲.png|جایگزین=تصویری از دوره ارگ بم در دوره قاجار|بندانگشتی|تصویری از دوره ارگ بم در دوره قاجار]] | |||
روند مرمت و بازسازی ارگ بم از اواخر [[ایران در دوران قاجاریه|دوره قاجار]] و پساز درگیریهای [[آقاخان اول|آقاخان محلاتی]] با تعمیرات اضطراری عباسقلیخان جوانشیر آغاز شد، اما این مجموعه پساز پایان کاربری نظامی در [[دوره پهلوی اول]]، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۰ش با تخریبهای گسترده انسانی و فرسایش کالبدی مواجه شد. دور جدید فعالیتهای حفاظتی با مرمت علمی عمارت چهارفصل در سال ۱۳۳۷ش کلید خورد و با ثبت این اثر در فهرست [[آثار ملی ایران]] در سال ۱۳۴۵ش، ارگ بم از سال ۱۳۵۱ش تحتحمایت سازمان ملی حفاظت آثار باستانی قرار گرفت و بودجههای سالانه به آن اختصاص یافت؛ این تلاشها با تبدیل ارگ به یکی از پروژههای بزرگ سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۷۲ش، از اقدامات مقطعی به برنامههای جامع پژوهشی،<ref>[http://noo.rs/Cxey9 مهریار، «سیمای تاریخی ارگ بم»، ۱۳۸۳ش، ص47.]</ref> ساماندهی محیطی و مرمت کالبدی بناهای شاخصی چون مسجد جامع، اصطبل و خانههای تاریخی ارتقا یافت که تا پیشاز زلزله سال ۱۳۸۲ش بهطور مستمر ادامه داشت. در سال ۱۳۸۲ش، زلزلهٔ مهیبی به بزرگی ۶/۳ ریشتر باعث تخریب ۸۰درصد ارگ بم شد.<ref>[http://noo.rs/nvbuL «ارگ بم بزرگترین مجموعه خشتی جهان»، ۱۳۸۴ش، ص۴۹.]</ref> | روند مرمت و بازسازی ارگ بم از اواخر [[ایران در دوران قاجاریه|دوره قاجار]] و پساز درگیریهای [[آقاخان اول|آقاخان محلاتی]] با تعمیرات اضطراری عباسقلیخان جوانشیر آغاز شد، اما این مجموعه پساز پایان کاربری نظامی در [[دوره پهلوی اول]]، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۰ش با تخریبهای گسترده انسانی و فرسایش کالبدی مواجه شد. دور جدید فعالیتهای حفاظتی با مرمت علمی عمارت چهارفصل در سال ۱۳۳۷ش کلید خورد و با ثبت این اثر در فهرست [[آثار ملی ایران]] در سال ۱۳۴۵ش، ارگ بم از سال ۱۳۵۱ش تحتحمایت سازمان ملی حفاظت آثار باستانی قرار گرفت و بودجههای سالانه به آن اختصاص یافت؛ این تلاشها با تبدیل ارگ به یکی از پروژههای بزرگ سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۷۲ش، از اقدامات مقطعی به برنامههای جامع پژوهشی،<ref>[http://noo.rs/Cxey9 مهریار، «سیمای تاریخی ارگ بم»، ۱۳۸۳ش، ص47.]</ref> ساماندهی محیطی و مرمت کالبدی بناهای شاخصی چون مسجد جامع، اصطبل و خانههای تاریخی ارتقا یافت که تا پیشاز زلزله سال ۱۳۸۲ش بهطور مستمر ادامه داشت. در سال ۱۳۸۲ش، زلزلهٔ مهیبی به بزرگی ۶/۳ ریشتر باعث تخریب ۸۰درصد ارگ بم شد.<ref>[http://noo.rs/nvbuL «ارگ بم بزرگترین مجموعه خشتی جهان»، ۱۳۸۴ش، ص۴۹.]</ref> | ||
