| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
محور اجرایی و نهایی: مذاکرات برای توافق نهایی ظرف ۶۰ روز، تشکیل سازوکار نظارت بر اجرا، و تأیید توافق نهایی با قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد. این یادداشت که با امضای نمایندگان ایران، آمریکا و پاکستان (بهعنوان میانجی) همراه است، بهعنوان سندی مقدماتی برای دستیابی به توافقی جامع و دائمی طراحی شده و طرفین را به حفظ وضعیت موجود تا زمان توافق نهایی ملزم میکند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/27/3620158/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «متن یادداشت تفاهم اسلامآباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | محور اجرایی و نهایی: مذاکرات برای توافق نهایی ظرف ۶۰ روز، تشکیل سازوکار نظارت بر اجرا، و تأیید توافق نهایی با قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد. این یادداشت که با امضای نمایندگان ایران، آمریکا و پاکستان (بهعنوان میانجی) همراه است، بهعنوان سندی مقدماتی برای دستیابی به توافقی جامع و دائمی طراحی شده و طرفین را به حفظ وضعیت موجود تا زمان توافق نهایی ملزم میکند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/27/3620158/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «متن یادداشت تفاهم اسلامآباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== ماهیت | == ماهیت و کارکرد == | ||
به نظر تحلیلگران، این تفاهمنامه یک سند غیرالزامآور در حقوق بینالملل است که بهعنوان چارچوبی موقت برای مدیریت دوره پس از آتشبس و ایجاد بستر لازم جهت ورود به مذاکرات جامعتر برای حصول توافق نهایی طراحی شده و موفقیت آن به میزان پایبندی طرفین به تعهدات متقابل در دوره ۶۰ روزه وابسته است. تحلیلگران بر این باورند که منطق حاکم بر این تفاهم، مبتنی بر کنترل متقابل و راستیآزمایی رفتار طرفین است و اعتماد، نقطه شروع یا پیشفرض این مذاکرات قرار نگرفته است. | به نظر تحلیلگران، این تفاهمنامه یک سند غیرالزامآور در حقوق بینالملل است که بهعنوان چارچوبی موقت برای مدیریت دوره پس از آتشبس و ایجاد بستر لازم جهت ورود به مذاکرات جامعتر برای حصول توافق نهایی طراحی شده و موفقیت آن به میزان پایبندی طرفین به تعهدات متقابل در دوره ۶۰ روزه وابسته است. تحلیلگران بر این باورند که منطق حاکم بر این تفاهم، مبتنی بر کنترل متقابل و راستیآزمایی رفتار طرفین است و اعتماد، نقطه شروع یا پیشفرض این مذاکرات قرار نگرفته است. کارکردهای اصلی این تفاهمنامه از دیدگاه تحلیلگران عبارت است از: تثبیت دستاوردهای میدانی و تبدیل نتایج جنگ به ترتیبات سیاسی و حقوقی پایدار، کاهش خطر ازسرگیری درگیریها از طریق ایجاد سازوکارهای نظارتی و راستیآزمایی و فراهمآوردن فرصتی برای گفتوگوهای فنی و تخصصی درباره برنامه هستهای ایران در چارچوبی کنترلشده.<ref>[https://www.irna.ir/news/86187334/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C «یادداشت تفاهم اسلامآباد؛ پلی میان توقف درگیری و توافق نهایی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== بازتابهای رسانهای == | == بازتابهای رسانهای == | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
=== جمهوری اسلامی ایران === | === جمهوری اسلامی ایران === | ||
[[سید مجتبی خامنهای]]، رهبر جمهوری انقلاب ایران، در پیامی به ملت ایران، ضمن اشاره به امضای تفاهمنامه میان روسای جمهور ایران و آمریکا، بر نقش استیصال طرف آمریکایی در روند دستیابی به این توافق تأکید کرد. وی با وجود اظهار نظر متفاوت در اصول، با توجه به تعهد رئیسجمهور و اعضای شورای عالی امنیت ملی مبنی بر پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت و همچنین پذیرش مسئولیت در قبال اجرای آن، با این تفاهمنامه موافقت کرد. سید مجتبی خامنهای بر لزوم نظارت بر تحقق شروط مورد نظر و همچنین عدم پذیرش زیادهخواهی طرف آمریکایی در مذاکرات آتی تصریح کرده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/28/3620842/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «پیام مهم رهبر معظم انقلاب درباره تفاهمنامه روسای جمهور ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
* [[سید مجتبی خامنهای]]، رهبر جمهوری انقلاب ایران، در پیامی به ملت ایران، ضمن اشاره به امضای تفاهمنامه میان روسای جمهور ایران و آمریکا، بر نقش استیصال طرف آمریکایی در روند دستیابی به این توافق تأکید کرد. وی با وجود اظهار نظر متفاوت در اصول، با توجه به تعهد رئیسجمهور و اعضای شورای عالی امنیت ملی مبنی بر پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت و همچنین پذیرش مسئولیت در قبال اجرای آن، با این تفاهمنامه موافقت کرد. سید مجتبی خامنهای بر لزوم نظارت بر تحقق شروط مورد نظر و همچنین عدم پذیرش زیادهخواهی طرف آمریکایی در مذاکرات آتی تصریح کرده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/28/3620842/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «پیام مهم رهبر معظم انقلاب درباره تفاهمنامه روسای جمهور ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
* مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس، این تفاهمنامه را «سندی تاریخی و پیامی از ایران مقتدر» توصیف و تأکید کرد که صلح در سایه احترام متقابل تحقق خواهد یافت و جمهوری اسلامی ایران همواره به صلح جهانی با حفظ عزت و استقلال، پیشرفت و همکاری منطقهای متعهد و پایبند است.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/423420/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «واکنش پزشکیان به امضای تفاهم اسلام آباد: این یک سند تاریخی و پیامی از ایران مقتدر است»، خبرگزاری شهر آرا.]</ref> | |||
* محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز در پیامی اعلام کرد که با مقاومت تاریخی ملت و رشادت نیروهای مسلح، ایران گامی بلند به سوی پیروزی نهایی برداشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1379374/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 «پیام قالیباف پس از اعلام توافق با آمریکا»، وبسایت تباناک.]</ref> | |||
* حسن روحانی، رئیسجمهور پیشین ایران، در یادداشتی این تفاهمنامه را ستود و آن را نتیجه تدابیر شورای عالی امنیت ملی و رهبری نظام دانست و نسبت به حساسیت دو ماه پیشرو برای ادامه مذاکرات هشدار داد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1379947/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «واکنش روحانی به امضای تفاهم نامه ایران و آمریکا/ تمجید از صلابت، درایت و حکمت رهبر معظم انقلاب»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
* سید محمد خاتمی، رئیسجمهور اسبق ایران، نیز در بیانیهای از این تفاهمنامه استقبال و آن را گامی بلند و شجاعانه توصیف کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1379317/%D8%AE%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%EF%BA%97%EF%BB%94%EF%BA%8E%EF%BB%AB%EF%BB%A2-%D8%A7%EF%BB%B3%EF%BA%AE%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%EF%BB%A3%EF%BA%AE%EF%BB%B3%EF%BB%9C%EF%BA%8E «خشنودی سیدمحمد خاتمی از ﺗﻔﺎﻫﻢ اﻳﺮان و آﻣﺮﻳﻜﺎ»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
* سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، پس از حصول این تفاهمنامه با تعدادی از همتایان خود در کشورهای مختلف از جمله ترکیه، عراق، مصر، عربستان سعودی، عمان، ایتالیا و کویت گفتوگو کرد و آنان را در جریان مفاد و آخرین تحولات قرار داد و بر مسئولیت آمریکا در قبال اجرای مفاد تفاهمنامه و ضرورت توقف کامل حملات اسرائیل علیه لبنان تأکیدکرد.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781865872624629039/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF «واکنشهای جهانی به یادداشت تفاهم اسلامآباد»، خبرگزرای فارس.]</ref> | |||
* در آستانه امضای این تفاهمنامه، تجمعاتی شبانه در تهران و برخی شهرها در مخالفت با رویکرد تیم دیپلماسی کشور شکل گرفت که با حمایت برخی چهرههای سیاسی و نمایندگان مجلس همراه شد. این تجمعات از دیدگاه برخی تحلیلگران، نماد مقاومت در برابر باجخواهی آمریکا تلقی شد، در حالی که گروهی دیگر آن را مانور جریانهای تندرو برای تفرقهافکنی و تضعیف تصمیمات کلان نظام ارزیابی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/979591/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پشت پرده تجمعات شبانه تهران»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | |||
=== واکنشهای جهانی === | === واکنشهای جهانی === | ||
| خط ۴۸: | خط ۵۵: | ||
* «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «بازتاب جهانی «تفاهم اسلامآباد» | از استقبال محتاطانه اروپا تا نگرانی تلآویو»، خبرگزاری شهر آرا، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1404ش. | * «بازتاب جهانی «تفاهم اسلامآباد» | از استقبال محتاطانه اروپا تا نگرانی تلآویو»، خبرگزاری شهر آرا، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1404ش. | ||
* «پشت پرده تجمعات شبانه تهران»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 25 خرداد 1405ش. | |||
* «پیام قالیباف پس از اعلام توافق با آمریکا»، وبسایت تباناک، تاریخ درج مطلب: 25 خرداد 1405ش. | |||
* «پیام مهم رهبر معظم انقلاب درباره تفاهمنامه روسای جمهور ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش. | * «پیام مهم رهبر معظم انقلاب درباره تفاهمنامه روسای جمهور ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش. | ||
* «حمایت ۳۹ کشور از توافق ایران و آمریکا و آمادگی برای رفع تحریمها»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش؛ | * «حمایت ۳۹ کشور از توافق ایران و آمریکا و آمادگی برای رفع تحریمها»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش؛ | ||
* «خشنودی سیدمحمد خاتمی از ﺗﻔﺎﻫﻢ اﻳﺮان و آﻣﺮﻳﻜﺎ»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 25 خرداد 1405ش. | |||
* «گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 خرداد 1405ش. | * «گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 خرداد 1405ش. | ||
* «متن یادداشت تفاهم اسلامآباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1405ش. | * «متن یادداشت تفاهم اسلامآباد بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1405ش. | ||
* «واکنش پزشکیان به امضای تفاهم اسلام آباد: این یک سند تاریخی و پیامی از ایران مقتدر است»، خبرگزاری شهر آرا، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش. | |||
* «واکنش روحانی به امضای تفاهم نامه ایران و آمریکا/ تمجید از صلابت، درایت و حکمت رهبر معظم انقلاب»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1405ش. | |||
* «واکنشهای جهانی به یادداشت تفاهم اسلامآباد»، خبرگزرای فارس، تاریخ درج مطلب: 19 ژوئن 2026م. | * «واکنشهای جهانی به یادداشت تفاهم اسلامآباد»، خبرگزرای فارس، تاریخ درج مطلب: 19 ژوئن 2026م. | ||
