بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
تفکر فازی (Fuzzy Thinking)، نوعی الگوی شناختی و شیوۀ استدلال است که بهجای تقسیمبندی پدیدهها به دو دستۀ مطلقِ درست یا نادرست، آنها را بر روی یک پیوستار درجهبندی میکند. این رویکرد مبتنی بر این پیشفرض یوده که واقعیتهای جهان انسانی، اجتماعی و ادراکی فاقد مرزهای دقیق و صلب بوده و اغلب با درجاتی از ابهام، شدت و ضعف معنا مییابند. | تفکر فازی (Fuzzy Thinking)، نوعی الگوی شناختی و شیوۀ استدلال است که بهجای تقسیمبندی پدیدهها به دو دستۀ مطلقِ درست یا نادرست، آنها را بر روی یک پیوستار درجهبندی میکند. این رویکرد مبتنی بر این پیشفرض یوده که واقعیتهای جهان انسانی، اجتماعی و ادراکی فاقد مرزهای دقیق و صلب بوده و اغلب با درجاتی از ابهام، شدت و ضعف معنا مییابند. | ||
==تعریف تفکر فازی== | ==تعریف تفکر فازی== | ||
واژۀ «فازی» در این | واژۀ «فازی» در این چارچوب بهمعنای فاقد مرز دقیق و چندارزشی است. برخلاف منطق کلاسیک که تنها دو حالت «سیاه یا سفید» و «صفر یا یک» را میپذیرد، تفکر فازی براساس استدلال تقریبی و درجهمند عمل میکند. در این منطق، هر گزاره میتواند دارای درجهای از صدق باشد که بیشتر شامل عددی بین صفر و یک در نظر گرفته میشود.<ref>[https://www.kanoon.ir/Article/53957 «تفکر شما ارسطویی است یا فازی؟»، وبسایت کانون فرهنگی آموزش قلم چی.]</ref> | ||
==مبانی شناختی و تفاوت با منطق دوارزشی== | ==مبانی شناختی و تفاوت با منطق دوارزشی== | ||
تفکر فازی پدیدهها را بهصورت تدریجی، نسبی و طیفی درک میکند. در این نوع تفکر، مفاهیم تنها در دو وضعیت «درست» یا «نادرست» قرار نگرفته بلکه میتوانند درجات متفاوتی از معنا و اعتبار داشته باشند.<ref>[https://andishe.maaref.ac.ir/article-1-1278-fa.html خادمیزارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستمهای فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص83.]</ref> این رویکرد ناظر بر واقعیتهای تجربی و ادراکی است، نه گزارههای انتزاعی صوری؛ زیرا در منطق کلاسیک، گذر از هر مجموعه به مجموعۀ بعدی بهصورت آنی اتفاق میافتد اما در منطق فازی، این گذر بهصورت تدریجی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1182234/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82-%D9%81%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB موسوی و صادقیان، «بررسی منطق فازی و کاربرد آن در مسائل پیچیده»، 1395ش، ص84.]</ref><br> | تفکر فازی پدیدهها را بهصورت تدریجی، نسبی و طیفی درک میکند. در این نوع تفکر، مفاهیم تنها در دو وضعیت «درست» یا «نادرست» قرار نگرفته بلکه میتوانند درجات متفاوتی از معنا و اعتبار داشته باشند.<ref>[https://andishe.maaref.ac.ir/article-1-1278-fa.html خادمیزارع و فخرزاد، «شناسایی و تحلیل کاربرد منطق و سیستمهای فازی در قرآن کریم»، 1391ش، ص83.]</ref> این رویکرد ناظر بر واقعیتهای تجربی و ادراکی است، نه گزارههای انتزاعی صوری؛ زیرا در منطق کلاسیک، گذر از هر مجموعه به مجموعۀ بعدی بهصورت آنی اتفاق میافتد اما در منطق فازی، این گذر بهصورت تدریجی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1182234/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82-%D9%81%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB موسوی و صادقیان، «بررسی منطق فازی و کاربرد آن در مسائل پیچیده»، 1395ش، ص84.]</ref><br> | ||