حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۳۸: خط ۳۸:


== ابعاد تشییع جنازه قاسم سلیمانی از نگاه کارشناسان و تحلیلگران ==
== ابعاد تشییع جنازه قاسم سلیمانی از نگاه کارشناسان و تحلیلگران ==
سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگ‌ترین بدرقه جهان» توصیف کرد و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در دنیای اسلام و شکست استکبار در دو سطح زمان حیات و پس از شهادت سلیمانی دانست. به باور وی، این تشییع، ژنرال‌های جنگ نرم آمریکا را متحیّر کرد و سیلی سخت‌تر از ضربات نظامی، همان غلبه نرم‌افزاری بر هیمنه استکبار بود که در این مراسم به نمایش درآمد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای|ف=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref>
سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگ‌ترین بدرقه جهان» توصیف کرد و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در دنیای اسلام و شکست استکبار در دو سطح زمان حیات و پس از شهادت سلیمانی دانست. به باور وی، این تشییع، ژنرال‌های جنگ نرم آمریکا را متحیّر کرد و سیلی سخت‌تر از ضربات نظامی، همان غلبۀ نرم‌افزاری بر هیمنه استکبار بود که در این مراسم به نمایش درآمد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای|ف=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref>


تحلیلگران با دسته‌بندی ابعاد این رویداد، آن را از جنبه‌های گوناگون بررسی کرده‌اند:
برخی تحلیلگران با دسته‌بندی ابعاد این رویداد، آن را از جنبه‌های گوناگون بررسی کرده‌اند:


بُعد اسطوره‌شناسی: قاسم در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به اسطوره‌ای ماندگار تبدیل شد. در سطح ملی، وی تلفیقی از اسطوره‌های ملی و مذهبی را در خود جای داد؛ در سطح منطقه‌ای، به عنوان مدافع مظلومان و حامی آرمان فلسطین شناخته شد؛ و در سطح بین‌المللی، به نماد مبارزه با امپریالیسم و استکبار جهانی مبدل گردید.
* بُعد اسطوره‌شناسی: قاسم سلیمانی در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به عنوان چهره‌ای اسطوره‌ای مطرح شد. در سطح ملی، وی ترکیبی از نمادهای ملی و مذهبی را در خود جمع کرد؛ در سطح منطقه‌ای، به عنوان مدافع گروه‌های تحت فشار و حامی آرمان فلسطین شناخته شد و در سطح بین‌المللی، به نماد مبارزه با سیاست‌های امپریالیستی و سلطه‌گری جهانی تبدیل گردید.
 
* بُعد جامعه‌شناختی: تشییع میلیونی نشان داد که با وجود نارضایتی‌هایی نسبت به عملکرد کارگزاران، اعتماد به نظام سیاسی همچنان پابرجا است و ترور سلیمانی، به ترمیم شکاف‌های اجتماعی و بازآفرینی همبستگی ملی انجامید.
بُعد جامعه‌شناختی: تشییع میلیونی نشان داد که با وجود نارضایتی‌هایی نسبت به عملکرد کارگزاران، اعتماد مردم به نظام اسلامی ی همچنان پابرجا است و شهادت سلیمانی، زمینه‌ساز ترمیم شکاف‌های اجتماعی و بازآفرینی همبستگی ملی گردید.
* بُعد گفتمانی: سلیمانی محصول گفتمان انقلاب اسلامی معرفی شد؛ گفتمانی که به باور برخی، ظرفیت تولید چهره‌های مشابه را دارد. او به عنوان «انسان تراز انقلاب اسلامی» و «نماد عقلانیت دولتی تشیع» شناخته شد که سه تصویر حکومتی، دینی و ایدئولوژیک از انقلاب را در منطقه بازنمایی کرد.
 
* بُعد راهبردی: به اعتقاد تحلیلگران، ترور سلیمانی در این مقطع بر پایهٔ سه ارزیابی صورت گرفت: وضعیت عراق، رویکرد ایران و فشارهای داخلی آمریکا. اما پیامدهای آن شامل همبستگی ملی، تشییع گسترده و تصویب طرح خروج آمریکا از عراق بود که به عنوان نقطهٔ آغاز افول نفوذ آمریکا در منطقه تلقی شد.
بُعد گفتمانی: سلیمانی محصول گفتمان انقلاب اسلامی بود؛ گفتمانی که می‌تواند هزاران همچون او بیافریند. او «انسان تراز انقلاب اسلامی» و «سمبل عقلانیت دولتی تشیع» شناخته شد که سه تصویرِ حکومتی، دینی و ایدئولوژیک از انقلاب را در منطقه بازنمایی کرد.
* بُعد هویتی: این تشییع، به بازتعریف هویت ایرانی در تقابل با دیگری آمریکایی انجامید و به تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران کمک کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=وب‌سایت دیگران|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref>
 
بُعد رسانه‌ای: رسانه‌های غربی از جمله بی‌بی‌سی، سی‌ان‌ان و واشنگتن‌پست، با وجود کلیشه‌های رایج، ناچار به اعتراف به حضور بی‌سابقهٔ مردم شدند و این رویداد را دومین مراسم پس از تشییع امام خمینی ارزیابی کردند. برخی کارشناسان، حضور مردم را «قیامت» و «رستاخیز» نامیدند.
 
بُعد راهبردی: به اعتقاد تحلیلگران، ترور سلیمانی در این مقطع بر پایهٔ سه تحلیل غلط آمریکا صورت گرفت: اوضاع عراق، انفعال ایران و فشارهای داخلی ترامپ. اما نتیجه، همبستگی ملی، تشییع ۲۵ میلیونی و تصویب طرح اخراج آمریکا از عراق بود که نقطهٔ آغاز افول هژمونی آمریکا در منطقه ارزیابی شد.
 
بُعد هویتی: این تشییع، هویت ایرانی را در مقابل دیگری آمریکایی مفصل‌بندی و قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران را تقویت کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=وب‌سایت دیگران|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref>


== بازتاب رویداد در آثار پژوهشی ==
== بازتاب رویداد در آثار پژوهشی ==