بدا در ظهور امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

بداء بر وزن سماء، مصدر مادهٔ بدو و به معنای آشکار شدن است.<ref>{{پک|ابن منظور|۱۳۶۳|ک=لسان العرب|ص=۶۶|ج=۱۴}}</ref><ref>{{پک|راغب اصفهانی|۱۴۱۲|ک=المفردات|ص=۱۱۳|ج=}}</ref> در اصطلاح کلامی امامیه، بداء به معنای تغییر مقدّرات در قضای مشروط الهی از سوی خداوند بر اساس برخی حوادث و تحت شرایط و عوامل ویژه است که با مفهوم قرآنی «لوح محو و اثبات» بر اساس آیهٔ ۳۹ سورهٔ رعد تبیین می‌شود.<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۴|ک=مرآة العقول|ص=۱۳۲|ج=۲}}</ref> این تعریف، بداء را به ارادهٔ الهی و نیز زمینه‌های وقوعیِ آن پیوند می‌زند و از تعاریف ناقصی که صرفاً به ظهور امر متفاوت از پیش‌بینی بسنده می‌کنند، متمایز است.<ref>{{پک|دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|۱۳۸۱|ک=|ص=۵۰۳|ج=۱۱}}</ref><ref>{{پک|مولایی‌نیا|۱۳۹۹|ک=پژوهش‌نامه مذاهب اسلامی|ف=«بررسی مسئله «بداء» از دیدگاه فریقین در قرآن و سنّت»|ص=۵۴}}</ref> بداء در ظهور امام مهدی عبارت است از امکان تغییر در زمان ظهور یا نشانه‌های غیرقطعی آن، مشروط بر اینکه این تغییرات در چارچوب قضای مشروط الهی و با حفظ حتمیت اصل ظهور و نشانه‌های حتمی رقم بخورد.<ref>{{پک|واعظی و رضایی و فقیه‌زاده|۱۴۰۲|ک=فلسفه و کلام اسلامی|ف=جستاری تطبیقی در مفهوم بداء از منظر متکلمان مسلمان و کتاب مقدس|ص=۸۲}}</ref> جوهر مشترک بداء مانند امر بین الأمرین،<ref>{{پک|طالعی|۱۳۹۵|ک=مطالعات قرآن و حدیث سفینه|ف=تعلیقات علی بن محمد عاملی بر احادیث ابواب عدل|ص=۱۶۵}}</ref> مشیت جدید الهی و تغییرپذیری قضای غیرحتمی در زمان ظهور امام مهدی نیز جاری است، اما دامنه‌اش به زمان مشروط و نشانه‌های غیرقطعی محدود می‌شود.<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحارالانوار|ص=۱۹۲-۱۸۸|ج=۵۲}}</ref> این جوهر در سه حوزهٔ کاربست متفاوت دارد:

== بداء در اصل ظهور<ref group="دیدگاه">از عنوان مدخل پیداست که عدم بدا در اصل ظهور مسلم انگاشته شده است. بنابراین بنابراین با افزودن تعبیر وقوع نشدن بدا در اصل ظهور در تعریف اول دیگر این عنوان و مطالب ذیل آن ضرورت ندارد</ref> ==

در منابع اسلامی<ref group="دیدگاه">مقصود شما از منابع اسلامی شامل منابع اهل سنت هم میشود. در حالیکه دیدگاه اهل سنت در مورد بدا با شعیان متفاوت است. </ref>،<ref>{{پک|صدوق|۱۳۷۸|ک=عیون اخبار الرضا (ع)|ص=۵۹|ج=۲}}</ref><ref>{{پک|طوسی|۱۴۱۱|ک=الغیبة|ص=۱۸۲|ج=}}</ref><ref>{{پک|ترمذی|۱۴۰۳|ک=سنن ترمذی|ص=۵۰۵|ج=۴}}</ref><ref>{{پک|ابن شهر آشوب|۱۳۷۹|ک=مناقب آل ابی‌طالب|ص=۲۲۷|ج=۲}}</ref><ref group="دیدگاه">درج چندین منبع در صورتی که همه یک مطلب را بیان می کند ضرورت ندارد. در اینگونه موارد منبع اصلی ذکر شود کافی است</ref> قیام امام مهدی از وعده‌های قطعی و تخلف‌ناپذیر الهی شمرده می‌شود<ref>{{پک|گودرزی|۱۳۹۸|ک=مشرق موعود|ف=تعیین وقت برای ظهور (توقیت)|ص=۶۱–۶۲}}</ref> و به اعتقاد متکلمان امامیه، این پدیده تحت هیچ شرایطی مشمول بداء نخواهد بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۸۸|ک=انتظار موعود|ف=ارتباط بداء با ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف|ص=۹۶–۹۷}}</ref>