تشییع جنازه حسینعلی منتظری

تشیع جنازه حسینعلی منتظری؛ مراسم تشییع حسینعلی منتظری از مراجع تقلید.

تشییع پیکر حسینعلی منتظری در آذر ۱۳۸۸ش، در فضای سیاسی ملتهب آن دوران، در قم برگزار شد. این مراسم پس از اقامه نماز میت توسط سید موسی شبیری زنجانی و تدفین وی در حرم حضرت معصومه، به دلیل حضور جریان‌های مختلف سیاسی و بروز تنش‌های میدانی، با حواشی متعددی همراه بود؛ رویدادی که بازتاب گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای یافت و یکی از وقایع مهم سیاسی-مذهبی سال‌های دهه ۱۳۸۰ش ایران بود.

درگذشت و خاک‌سپاری

حسینعلی منتظری در یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۸۸ش در سن ۸۷ سالگی درگذشت. پزشک معالج او، علت فوت را کهولت سن و مجموعه‌ای از بیماری‌های مزمن زمینه‌ای از جمله سابقه تنگی عروق قلبی، بزرگی پروستات و حساسیت ریوی عنوان کرد و با رد شایعات مطرح‌شده مبنی بر ابتلای او به سرطان، علت نهایی درگذشت را بروز یک عارضه قلبی یا مغزی اعلام نمود.

مراسم تشییع جنازه وی در صبح ۳۰ آذر، از بیت او به سمت حرم حضرت معصومه آغاز شد. پیکر منتظری پس از تشییع بر روی کامیونی پوشیده از پارچه‌های مشکی وارد حرم و نماز میت به امامت سید موسی شبیری زنجانی اقامه شد. پیش از اقامه نماز، پیام تسلیت سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران قرائت شد. در این پیام تسلیت، او به ابتلائات و آزمون‌های دشوار منتظری در اواخر دوران حیات امام خمینی اشاره کرده و برای او طلب رحمت و مغفرت کرد. پیکر او در مسجد بالاسر و در کنار مدفن فرزند شهیدش، محمد منتظری، به خاک سپرده شد.

عدم حضور برخی از مراجع تقلید و علمای برجسته، از جمله لطف‌الله صافی گلپایگانی، ناصر مکارم شیرازی، محمدتقی مصباح یزدی و عبدالله جوادی آملی، در مراسم تشییع و خاک‌سپاری حسینعلی منتظری مورد توجه رسانه‌ها و ناظران قرار گرفت. بنا بر برخی گزارش‌ها، این موضوع با گلایه و دلخوری خانواده منتظری نیز همراه بوده است.

در این مراسم شخصیت‌های دینی ازجمله ابراهیم امینی، یوسف صانعی، سید محمد موسوی بجنوردی و سید جلال‌الدین طاهری اصفهانی حضور داشتند. همچنین چهره‌های سیاسی و فعالان مدنی نظیر میرحسین موسوی، مهدی کروبی، عبدالله نوری، محمدرضا خاتمی و جمعی دیگر از چهره‌های سیاسی کشور در این آیین مشارکت کردند.

حاشیه‌ها و بازتاب‌های سیاسی

تشییع پیکر منتظری با حضور جمعیتی بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر برگزار شد. بخش بزرگی از شرکت‌کنندگان را شهروندان اصفهان و نجف‌آباد تشکیل می‌دادند؛ همچنین گزارش‌ها حاکی از حضور افرادی با نمادهای سبز رنگ در میان جمعیت بود. علیرغم تأکید حسینعلی منتظری در وصیت‌نامه خود بر سیاسی‌نشدن مراسم تشییع جنازه، حضور جریان‌های مختلف سیاسی و اعلام شعارهای سیاسی، از حواشی این مراسم بود. گزارش‌ها نشان می‌دهند که پیش از اقامه نماز میت، برخی افراد با سر دادن شعارهای سیاسی، با نیروهای امنیتی و بخشی از مردم محلی در قم درگیر شدند که منجر به تخریب اموال عمومی در اطراف حرم حضرت معصومه شد.

در حین این حوادث، گزارش‌ها به رفتارهای ساختارشکنانه برخی از حاضران نیز اشاره داشتند؛ ازجمله حضور برخی از حامیان میرحسین موسوی بدون رعایت حجاب در فضای حرم، موجب ناراحتی بخشی از مردم و روحانیون قم شد. همچنین در پی اعتراض مردم به حضور میرحسین موسوی و مهدی کروبی، این دو شخصیت مراسم تشییع جنازه را ترک کردند.

در روزهای بعد، گروه‌هایی از مردم قم در اعتراض به شعارها و رفتارهای رخ‌داده، در مقابل بیت امام خمینی و بیت یوسف صانعی تجمع کرده و خواستار برخورد قانونی با مسببان این تنش‌ها شدند. در روز سوم، معترضان در مقابل منزل حسین نوری همدانی گرد آمدند تا از مواضع او دربارۀ نظام جمهوری اسلامی و ولایت فقیه حمایت کنند. حسین نوری همدانی در سخنانی به محکومیت اقدامات ساختارشکنانه و انتقاد از ارتباط برخی گروه‌ها با جریان‌های خارجی پرداخت.

خانواده منتظری در اظهاراتی نسبت به بهره‌برداری‌های سیاسی در تشییع وی ابراز نارضایتی کردند. فرزندان وی ضمن قدردانی از پیام رهبر دوم جمهوری اسلامی و مساعدت‌های انجام شده برای دفن حسینعلی منتظری در حرم حضرت معصومه، خاطرنشان کردند که با توجه به تلاش برخی جریان‌ها برای استفاده از این مراسم جهت اهداف سیاسی، از رویکرد این گروه‌ها فاصله می‌گیرند.

منابع

• «ابراز نارضایتی خانواده آیت الله منتظری از سوءاستفاده‌های سیاسی در مراسم تشییع». وب‌سایت جوان آنلاین. ۲ دی ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «پیام تسلیت در پی درگذشت آیت‌الله منتظری». دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای. ۲۹ آذر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «پیکر آیت الله منتظری تشییع شد». وب‌سایت جوان آنلاین. ۳۰ آذر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
• «پیکر آیت‌الله منتظری به خاک سپرده شد». وب‌سایت همشهری آنلاین. ۳۰ آذر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
• «تشییع آیت‌الله منتظری مجالی برای اهانت فتنه‌گران در قم/ شورای عالی انقلاب فرهنگی موسوی را عزل کرد». خبرگزاری فارس. ۲ دی ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «توضیحات تکمیلی پزشک معالج آیت الله منتظری دربارهٔ علت درگذشت:عارضه مغزی یا قلبی». وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران. ۲۹ آذر ۱۳۸۸.
• «حاشیه و متن «تشییع و دفن» +عکس». وب‌سایت فرارو. ۳۰ آذر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «در تشییع جنازه منتظری چه گذشت؟». پایگاه خبری جهان نیوز. ۳۰ آذر ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «مروری بر روز شمار فتنه88». پایگاه خبری جهان نیوز. ۲ دی ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
• «۵ سال قبل در تشییع جنازه منتظری چه گذشت؟». وب‌سایت عصر انتظار. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.