جز ویکی سازی
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
'''{{درشت|صله رحم}}'''، پیوند و ارتباط با خویشاوندان.
'''{{درشت|صله رحم}}'''، پیوند و ارتباط با خویشاوندان.


صله رحم به معنای دیدار و ارتباط با خویشاوندان و انجام احسان نسبت به آن‌ها است. در [[اسلام]]، این پیوند خانوادگی اهمیت بالایی دارد و [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] آن را جزئی از [[دین]] معرفی کرده است، حتی اگر فاصله افراد طولانی باشد یا راه دشواری در پیش باشد. حداقل صله‌رحم شامل «سلام کردن» و «آزار نرساندن» است و همراه شدن آن با پذیرایی سنگین لازم نیست. آثار صله‌رحم گسترده و شامل آباد شدن شهرها، طول عمر، افزایش دارایی، بهبود [[اخلاق]]، دفع بلا و آسانی در قیامت می‌شود. آداب آن شامل سلام، دست دادن و معانقه با محرم‌هاست و قطع رابطه با خویشاوندان، حتی اگر آن‌ها قطع ارتباط کرده باشند، نکوهش شده و از مبغوض‌ترین اعمال نزد خداست. تنها ارتباط با خویشاوندان کافر و دشمن اسلام مستثنی است.
صله رحم به معنای دیدار و ارتباط با خویشاوندان و انجام احسان نسبت به آن‌ها است. در [[اسلام]]، این پیوند خانوادگی اهمیت بالایی دارد و [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] آن را جزئی از [[دین]] معرفی کرده است، حتی اگر فاصله افراد طولانی باشد یا راه دشواری در پیش باشد. حداقل صله‌رحم شامل «سلام کردن» و «آزار نرساندن» است و همراه شدن آن با پذیرایی سنگین لازم نیست. آثار صله‌رحم گسترده و شامل آباد شدن شهرها، طول عمر، افزایش دارایی، بهبود [[اخلاق]]، دفع بلا و آسانی در قیامت می‌شود. آداب آن شامل سلام، دست دادن و معانقه با محرم‌ها است و قطع رابطه با خویشاوندان، حتی اگر آن‌ها قطع ارتباط کرده باشند، نکوهش شده و از مبغوض‌ترین اعمال نزد خدا شمرده شده ست. تنها ارتباط با خویشاوندان کافر و دشمن اسلام مستثنی است.


== تعریف صله رحم ==
== تعریف صله رحم ==
صله رحم از دو واژه «صله» و «رحم» تشکیل شده است؛ برای «صله» (در نقطه مقابل آن فصل<ref>ابن منظور، لسان‌العرب، 1414ق، ج‏11، ص 727</ref>) معانی مختلفی بیان شده از جمله احسان<ref>[https://www.ashja.com/fa/amidonliedictionary/?srchamid,صله%7Cd,25809%7Co,1/فرهنگ-و-لغتنامه-آنلاین-فارسی-عمید.html عمید، فرهنگ عمید، ذیل واژه صله.]</ref> و پیوستن<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/204248/صلة دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه صله.]</ref><ref>راغب اصفهانی، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن با تفسیر لغوی و ادبی قرآن،1369ش، ج‏4، ص461</ref> که هر دو قابل‌جمع است یعنی جمع بین ارتباط با خویشاوندان و احسان و بخشش به آن‌ها. واژه «رَحِم» نیز به معنای جای جنین در شکم مادر است که آن را «زِهدان» می‌گویند،<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/162367/رحم دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه رَحِم.]</ref> اما ازآنجاکه همه خویشاوندان از یک رحم متولد شده‌اند معنای قرابت و خویشاوندی نیز از آن استعاره گرفته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11016/4/112 نمازی، مستدرک سفینه البحار، 1408ق، ج4، ص112.]</ref><ref>فراهیدی، کتاب العین، 1409ق، ج‏3، ص224</ref> همچنین واژه رحم به معنای عطوفت و مهربانی است.<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه،1404ق، ج‏2، ص498</ref> این واژه برای تمام [[خویشاوندان]] نیز اطلاق شده است.<ref>راغب اصفهانی، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن با تفسیر لغوی و ادبی قرآن،1369ش، ج‏2، ص57</ref> از دیدگاه علامه طباطبایی رحم عبارت است از مجتمع خانوادگی و کوچک‏.<ref>طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، 1374ش، ج‏4، ص220</ref>
صله رحم در لغت از دو واژهٔ صله و رحم ترکیب یافته است. واژهٔ صله در برابر فصل،<ref>ابن‌منظور، لسان‌العرب، 1414ق، ج‏11، ص727.</ref> به معنای پیوستن،<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/204248/صلة دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه صله.]</ref><ref>راغب اصفهانی، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن با تفسیر لغوی و ادبی قرآن،1369ش، ج‏4، ص461.</ref> احسان و بخشش به کار می‌رود<ref>[https://www.ashja.com/fa/amidonliedictionary/?srchamid,صله%7Cd,25809%7Co,1/فرهنگ-و-لغتنامه-آنلاین-فارسی-عمید.html عمید، فرهنگ عمید، ذیل واژه صله.]</ref> و رَحِم به زِهدان یعنی جای جنین در شکم مادر گفته می‌شود.<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/162367/رحم دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه رَحِم.]</ref> از آنجا که همهٔ خویشاوندان از یک رحم سرچشمه گرفته‌اند، واژهٔ رحم به‌طور استعاری به معنای قرابت و خویشاوندی نیز به کار رفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11016/4/112 نمازی، مستدرک سفینه البحار، 1408ق، ج4، ص112.]</ref><ref>فراهیدی، کتاب العین، 1409ق، ج‏3، ص224.</ref> همچنین این واژه بر مهربانی و عطوفت نیز اطلاق شده است.<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغه، 1404ق، ج‏2، ص498.</ref> از دیدگاه علامه طباطبایی، رحم به مجتمع خانوادگی و کوچک اشاره دارد.<ref>طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، 1374ش، ج‏4، ص220.</ref> در معنای اصطلاحی، صله رحم عبارت است از دیدار و برقراری ارتباط با خویشاوندان<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/162367/%D8%B1%D8%AD%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه رَحِم.]</ref> و هرگونه احسان و نیکی در حق آنان؛ ازجمله کمک به کسب‌وکار، حل مشکلات، عیادت و مانند آن.<ref>وطن دوست و دیگران، فرهنگ روابط اجتماعی در آموزه‌های اسلامی، 1388ش، ص377.</ref> به بیان دیگر، صله رحم به رفتارهایی اطلاق می‌شود که قرابت و پیوند میان انسان‌ها را تحکیم می‌بخشد یا ایجاد می‌کند. در مقابل، قطع رحم رفتاری است که این پیوند را تضعیف یا منقطع می‌سازد.<ref>شرف‌الدین، تحلیلی اجتماعی از صله رحم، 1378ش، ص27.</ref>
 
بنابراین می‌توان گفت معنای اصطلاحی صله رحم، دیدار با مجموعه پیوسته‌ای از خویشاوندان و ایجاد ارتباط با آن‌ها<ref>دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه رَحِم.</ref> و هرگونه احسان و نیکی در حق [[خویشاوندان]]، مانند: کمک به کسب و کار، حل مشکلات، عیادت و….<ref>وطن دوست و دیگران، فرهنگ روابط اجتماعی در آموزه‌های اسلامی، 1388ش، ص377</ref> این واژه در مورد پدیده‌های عینی و حقیقی به معنای اتصال و پیوستگی خارجی و محسوس است و در مقولات معنوی به عمل و رفتاری که [[قرابت]] و پیوند میان افراد را ایجاد می‌کند یا تحکیم می‌بخشد اطلاق می‌گردد.<ref>شرف‌الدین، تحلیلی اجتماعی از صله رحم، 1378ش، ص27</ref> در مقابل، قطع رحم رفتاری است که پیوند میان انسان‌ها را تضعیف کرده یا منقطع می‌سازد.<ref>شرف الدین، تحلیلی اجتماعی از صله رحم،1378ش، ص 27</ref>


== در اسلام ==
== در اسلام ==