پیش‌نویس:شورای عالی انقلاب فرهنگی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۴۴: خط ۱۴۴:
عدم ذکر نام این شورا در قانون اساسی مباحثی را دربارۀ جایگاه حقوقی آن ایجاد کرده است. منتقدان با استناد به نظریات تفسیری پیش از بازنگری، وظایف رهبر را منحصر به اصل 110 می‌دانستند<ref>{{پک|جناتی|1370|ک=شورای نگهبان سند مشروعیت قوانین نظام|ص=175}}</ref> اما موافقان مشروعیت شورا را بر پایۀ اختیارات ولایت مطلقه در اصل 57 تبیین می‌کنند.<ref>{{پک|هزاوه‌یی|1378|ک=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به‌همراه مجموعه نظریات شورای نگهبان|ص=87}}</ref> همچنین، نبود یک نهاد نظارتی مستقیم برای بررسی عدم مغایرت مصوبات شورا با قانون اساسی از موضوعات مورد بحث میان حقوقدانان بوده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> هرچند بر اساس آخرین تغییرات قانونی، دیوان عدالت اداری تنها صلاحیت دارد بر مصوبات و تصمیم‌های ستادها و کارگروه‌های زیرمجموعه این شورا نظارت کند.<ref>{{پک/بن|چالش دادگاه‌ها1|ک=خبرگزاری خبر آنلاین|ف=چالش دادگاه‌ها با مصوبات شورای انقلاب فرهنگی/ یک قاضی دیگر مصوبۀ این شورا را رد کرد}}</ref>  
عدم ذکر نام این شورا در قانون اساسی مباحثی را دربارۀ جایگاه حقوقی آن ایجاد کرده است. منتقدان با استناد به نظریات تفسیری پیش از بازنگری، وظایف رهبر را منحصر به اصل 110 می‌دانستند<ref>{{پک|جناتی|1370|ک=شورای نگهبان سند مشروعیت قوانین نظام|ص=175}}</ref> اما موافقان مشروعیت شورا را بر پایۀ اختیارات ولایت مطلقه در اصل 57 تبیین می‌کنند.<ref>{{پک|هزاوه‌یی|1378|ک=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به‌همراه مجموعه نظریات شورای نگهبان|ص=87}}</ref> همچنین، نبود یک نهاد نظارتی مستقیم برای بررسی عدم مغایرت مصوبات شورا با قانون اساسی از موضوعات مورد بحث میان حقوقدانان بوده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> هرچند بر اساس آخرین تغییرات قانونی، دیوان عدالت اداری تنها صلاحیت دارد بر مصوبات و تصمیم‌های ستادها و کارگروه‌های زیرمجموعه این شورا نظارت کند.<ref>{{پک/بن|چالش دادگاه‌ها1|ک=خبرگزاری خبر آنلاین|ف=چالش دادگاه‌ها با مصوبات شورای انقلاب فرهنگی/ یک قاضی دیگر مصوبۀ این شورا را رد کرد}}</ref>  


===کارنامۀ عملکرد و چالش‌های اجرایی===
===کارنامۀ عملکرد<ref group="دیدگاه">عملکرد را قبلا بحث کردید دیگر نیازی نیست که اینجا هم بیاید</ref> و چالش‌های اجرایی===
منتقدان با اشاره به ناهمگون بودن موفقیت شورا، عملکرد آن را در حوزۀ دانش و فناوری‌های نانو، هسته‌ای، پزشکی و پایه موفق‌تر از حوزۀ فرهنگ عامه می‌دانند.<ref>{{پک/بن|گذری 1|ک=خبرگزاری رسا|ف=گذری بر اهداف و دستاوردهای شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> از دیدگاه انتقادی، چالش‌های اجرایی این نهاد در سه محور خلاصه می‌شود:
منتقدان با اشاره به ناهمگون بودن موفقیت شورا، عملکرد آن را در حوزۀ دانش و فناوری‌های نانو، هسته‌ای، پزشکی و پایه موفق‌تر از حوزۀ فرهنگ عامه می‌دانند.<ref>{{پک/بن|گذری 1|ک=خبرگزاری رسا|ف=گذری بر اهداف و دستاوردهای شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> از دیدگاه انتقادی، چالش‌های اجرایی این نهاد در سه محور خلاصه می‌شود:
# ضعف در مشارکت‌جویی نخبگان: منتقدان به ضعف ارتباط شورا با بدنۀ نخبگان جامعه و وجود نگرش‌های مانع از مشارکت مردم در فرآیندهای فرهنگی اشاره دارند که دستیابی به اهداف کیفی اولیه را با مانع روبه‌رو کرده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref>
# ضعف در مشارکت‌جویی نخبگان: منتقدان به ضعف ارتباط شورا با بدنۀ نخبگان جامعه و وجود نگرش‌های مانع از مشارکت مردم در فرآیندهای فرهنگی اشاره دارند که دستیابی به اهداف کیفی اولیه را با مانع روبه‌رو کرده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref>
خط ۱۵۲: خط ۱۵۲:
سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی با هدف بازآرایی تشکیلاتی این نهاد در چهل‌وارۀ دوم انقلاب اسلامی، در سه حوزۀ شناختی، ساختاری و فرآیندی تصویب و ابلاغ شد. بر پایۀ این سند، تعاملات شورا با قوای سه‌گانه از طریق کمیسیون‌های مشترک تنظیم شده و شورا موظف است سیاست‌های فرهنگی و علمی را جهت درج در لوایح بودجه به دولت اعلام کند؛ ضمن آن‌که برای تضمین اجرای اسناد خود، از ظرفیت نظارتی سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات بهره می‌برد.
سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی با هدف بازآرایی تشکیلاتی این نهاد در چهل‌وارۀ دوم انقلاب اسلامی، در سه حوزۀ شناختی، ساختاری و فرآیندی تصویب و ابلاغ شد. بر پایۀ این سند، تعاملات شورا با قوای سه‌گانه از طریق کمیسیون‌های مشترک تنظیم شده و شورا موظف است سیاست‌های فرهنگی و علمی را جهت درج در لوایح بودجه به دولت اعلام کند؛ ضمن آن‌که برای تضمین اجرای اسناد خود، از ظرفیت نظارتی سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات بهره می‌برد.


از نظر ساختاری، ارکان شورا به سه بخش صحن علنی، شورای معین و دبیرخانه تفکیک و چهار ستاد راهبری و نظارت زیر نظر دبیرخانه در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، خانواده و زنان، علم، فناوری و نوآوری و تعلیم و تربیت تأسیس شد. همچنین در حوزۀ فرآیندی، مأموریت‌های جدیدی از جمله تدوین شاخص‌های حسابرسی فرهنگی، تعیین ضوابط پیوست عدالت برای طرح‌های کلان ملی، توسعه نظام آینده‌پژوهی و ایجاد سازوکار تقسیم کار ملی با شورای عالی فضای مجازی به وظایف این نهاد افزوده شده است.<ref>{{پک/بن|سند تحول1|ک=خبرگزاری اختبار|ف=سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref>  
از نظر ساختاری، ارکان شورا به سه بخش صحن علنی، شورای معین و دبیرخانه تفکیک و چهار ستاد راهبری و نظارت زیر نظر دبیرخانه در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، خانواده و زنان، علم، فناوری و نوآوری و تعلیم و تربیت تأسیس شد. همچنین در حوزۀ فرآیندی، مأموریت‌های جدیدی از جمله تدوین شاخص‌های حسابرسی فرهنگی، تعیین ضوابط پیوست عدالت برای طرح‌های کلان ملی، توسعه نظام آینده‌پژوهی و ایجاد سازوکار تقسیم کار ملی با شورای عالی فضای مجازی به وظایف این نهاد افزوده شده است<ref group="دیدگاه">این بحث دقیقا بحث ساختاری است. اگر در قسمت ساختار منتقل شود بهتر نیست؟ مقام معظم رهبری پیشین در مورد جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی تعابیر خوبی داشته است. مثل قرارگاه فرهنگی که با تحول دولت ها عرصه فرهنگ دستخوش تغییر نشود. اگر این موارد گردآوری و بیاید مقاله غنی میشود. همچنین حتما مقاله شورای عالی انقلاب فرهنگی ویکی پدیا دیده شود و مقاله به نحوی نگارش شود که بیش از آن افزوده داشته باشد. منابع به ترتیب الفبا تنظیم شود</ref>.<ref>{{پک/بن|سند تحول1|ک=خبرگزاری اختبار|ف=سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref>  


== پانویس ==
== پانویس ==