بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
شورای عالی انقلاب فرهنگی، عالیترین مرجع سیاستگذاری، خطمشیگذاری، هدایت، نظارت و تصویب ضوابط کلان در حوزۀ فرهنگ و آموزش در نظام جمهوری اسلامی ایران است. زمینههای شکلگیری این نهاد به ماههای نخستین پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش بازمیگردد؛ زمانیکه ضرورت دگرگونی بنیادین در نظام آموزشی برجا مانده از دورۀ پهلوی و رفع چالشها و درگیریهای فزایندۀ سیاسی در محیطهای دانشگاهی احساس میشد.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=207-208|ج=12}}</ref><br>پس از آن، رهبر وقت جمهوری اسلامی در پیام نوروزی 1359ش، بر ضرورت ایجاد انقلاب اساسی در دانشگاهها، تصفیۀ استادان وابسته به شرق و غرب و رفع بیگانگی روشنفکران دانشگاهی از جامعۀ اسلامی تأکید کرد. شورای انقلاب در اواخر فروردین همان سال با صدور بیانیهای، مهلت سه روزهای برای برچیده شدن دفاتر گروههای سیاسی در دانشگاهها تعیین کرد و مقرر داشت که پس از پایان امتحانات در خرداد ماه، دانشگاهها تعطیل شده و نظام آموزشی بر پایۀ موازین انقلابی طرحریزی شود.<ref>{{پک/بن|پرتال1|ک=پرتال امام خمینی|ف=از ستاد انقلاب فرهنگی تا شورای انقلاب فرهنگی}}</ref> تعطیلی موقت دانشگاهها منجر شد تا بستر مناسب برای تغییر متون درسی، گزینش استادان و تحول در ساختار آموزش عالی فراهم آید.<ref>{{پک|شرفزاده بردر|1383|ک=انقلاب فرهنگی در دانشگاههای ایران|ص=246-247}}</ref><ref group="دیدگاه">اینکه تعطیلی دانشگاه ها به تهذیب دانشگاه ها منجر شد، نظر مخالف هم دارد؛ خوب است که به انها نیز اشاره شود. </ref> | شورای عالی انقلاب فرهنگی، عالیترین مرجع سیاستگذاری، خطمشیگذاری، هدایت، نظارت و تصویب ضوابط کلان در حوزۀ فرهنگ و آموزش در نظام جمهوری اسلامی ایران است. زمینههای شکلگیری این نهاد به ماههای نخستین پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش بازمیگردد؛ زمانیکه ضرورت دگرگونی بنیادین در نظام آموزشی برجا مانده از دورۀ پهلوی و رفع چالشها و درگیریهای فزایندۀ سیاسی در محیطهای دانشگاهی احساس میشد.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=207-208|ج=12}}</ref><br>پس از آن، رهبر وقت جمهوری اسلامی در پیام نوروزی 1359ش، بر ضرورت ایجاد انقلاب اساسی در دانشگاهها، تصفیۀ استادان وابسته به شرق و غرب و رفع بیگانگی روشنفکران دانشگاهی از جامعۀ اسلامی تأکید کرد. شورای انقلاب در اواخر فروردین همان سال با صدور بیانیهای، مهلت سه روزهای برای برچیده شدن دفاتر گروههای سیاسی در دانشگاهها تعیین کرد و مقرر داشت که پس از پایان امتحانات در خرداد ماه، دانشگاهها تعطیل شده و نظام آموزشی بر پایۀ موازین انقلابی طرحریزی شود.<ref>{{پک/بن|پرتال1|ک=پرتال امام خمینی|ف=از ستاد انقلاب فرهنگی تا شورای انقلاب فرهنگی}}</ref> تعطیلی موقت دانشگاهها منجر شد تا بستر مناسب برای تغییر متون درسی، گزینش استادان و تحول در ساختار آموزش عالی فراهم آید.<ref>{{پک|شرفزاده بردر|1383|ک=انقلاب فرهنگی در دانشگاههای ایران|ص=246-247}}</ref><ref group="دیدگاه">اینکه تعطیلی دانشگاه ها به تهذیب دانشگاه ها منجر شد، نظر مخالف هم دارد؛ خوب است که به انها نیز اشاره شود. </ref> | ||
==تاریخچه | ==تاریخچه== | ||
در پی ضرورت عینی دگرگونی<ref group="دیدگاه">تعبیر ضرورت عینی دگرگونی آموزشی یک گزاره ای است که حامل بارداوری است. آیا این تعبیر در متن موجود است یا اینکه از شماست؟ در صورت اول باید آدرس داده شود و در صورت دوم باید حذف شود. </ref> در نظام آموزشی، فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در ۲۳ خرداد ۱۳۵۹ش صادر شد.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=11-12|ج=1}}</ref> هفت تن از صاحبنظران، شامل محمدجواد باهنر، مهدی ربانی املشی، حسن حبیبی، عبدالکریم سروش، شمس آلاحمد، جلالالدین فارسی و علی شریعتمداری مأمور تدوین خطمشی فرهنگی آیندۀ دانشگاهها، آمادهسازی استادان شایسته و رسیدگی به امور نظام آموزش عالی شدند.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=431-432|ج=12}}</ref> | در پی ضرورت عینی دگرگونی<ref group="دیدگاه">تعبیر ضرورت عینی دگرگونی آموزشی یک گزاره ای است که حامل بارداوری است. آیا این تعبیر در متن موجود است یا اینکه از شماست؟ در صورت اول باید آدرس داده شود و در صورت دوم باید حذف شود. </ref> در نظام آموزشی، فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در ۲۳ خرداد ۱۳۵۹ش صادر شد.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=11-12|ج=1}}</ref> هفت تن از صاحبنظران، شامل محمدجواد باهنر، مهدی ربانی املشی، حسن حبیبی، عبدالکریم سروش، شمس آلاحمد، جلالالدین فارسی و علی شریعتمداری مأمور تدوین خطمشی فرهنگی آیندۀ دانشگاهها، آمادهسازی استادان شایسته و رسیدگی به امور نظام آموزش عالی شدند.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=431-432|ج=12}}</ref> | ||
ستاد انقلاب فرهنگی ملزم بود فعالیتهای خود را بر سه محور اصلی شامل تربیت استاد و گزینش افراد شایسته برای تدریس، گزینش دانشجو و اسلامی کردن جو دانشگاهها در کنار تغییر برنامههای آموزشی متمرکز کند. برای پیشبرد این اهداف، گروههای برنامهریزی در رشتههای مختلف علمی و کمیتۀ اسلامی کردن دانشگاهها در ستاد تشکیل شد.<ref>{{پک/بن|پرتال1|ک=پرتال امام خمینی|ف=از ستاد انقلاب فرهنگی تا شورای انقلاب فرهنگی}}</ref> این ستاد توانست با تدوین برنامههای جدید، مقدمات بازگشایی دانشگاهها را در آذر ۱۳۶۱ش فراهم کند. در شهریور ۱۳۶۲ش نیز ترکیب این ستاد با اضافه شدن برخی از مسئولان اجرایی کشور از جمله وزیر فرهنگ و آموزش عالی و وزیر ارشاد اسلامی تقویت شد تا هماهنگی میان سیاستگذاری و بخشهای اجرایی افزایش یابد.<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=518-619|ج=1}}</ref> | ستاد انقلاب فرهنگی ملزم بود فعالیتهای خود را بر سه محور اصلی شامل تربیت استاد و گزینش افراد شایسته برای تدریس، گزینش دانشجو و اسلامی کردن جو دانشگاهها در کنار تغییر برنامههای آموزشی متمرکز کند. برای پیشبرد این اهداف، گروههای برنامهریزی در رشتههای مختلف علمی و کمیتۀ اسلامی کردن دانشگاهها در ستاد تشکیل شد.<ref>{{پک/بن|پرتال1|ک=پرتال امام خمینی|ف=از ستاد انقلاب فرهنگی تا شورای انقلاب فرهنگی}}</ref> این ستاد توانست با تدوین برنامههای جدید، مقدمات بازگشایی دانشگاهها را در آذر ۱۳۶۱ش فراهم کند. در شهریور ۱۳۶۲ش نیز ترکیب این ستاد با اضافه شدن برخی از مسئولان اجرایی کشور از جمله وزیر فرهنگ و آموزش عالی و وزیر ارشاد اسلامی تقویت شد تا هماهنگی میان سیاستگذاری و بخشهای اجرایی افزایش یابد.<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=518-619|ج=1}}</ref> | ||
توسعۀ مراکز آموزشی و ظهور چالشهای فرهنگی جدید در سطح عمومی جامعه، کارکرد مقطعی ستاد را با محدودیت مواجه کرد؛ بههمین دلیل، در ۱۹ آذر ۱۳۶۳ش این مجموعه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقاء یافت.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=15|ج=1}}</ref> این تغییر یک تحول ساختاری و بنیادین بود زیرا مأموریت نهاد را از حل مسائل محدود به دانشگاه، به سیاستگذاری در کلانساختار فرهنگی کشور شامل مدارس، رسانهها و هنر گسترش داد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=10-11}}</ref> همچنین با ورود رؤسای سه قوه به ترکیب اعضا، چالش عدم ضمانت اجرای مصوبات ستاد برطرف شد و شورا بهعنوان قوۀ عاقلۀ نظام در حوزۀ فرهنگ تثبیت شد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107}}</ref> بهطوری که در مهر ۱۳۶۵ش، مصوبات آن در حکم قانون و برای دستگاهها لازمالاجرا شد.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> | توسعۀ مراکز آموزشی و ظهور چالشهای فرهنگی جدید در سطح عمومی جامعه، کارکرد مقطعی ستاد را با محدودیت مواجه کرد؛ بههمین دلیل، در ۱۹ آذر ۱۳۶۳ش این مجموعه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقاء یافت.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=15|ج=1}}</ref> این تغییر یک تحول ساختاری و بنیادین بود زیرا مأموریت نهاد را از حل مسائل محدود به دانشگاه، به سیاستگذاری در کلانساختار فرهنگی کشور شامل مدارس، رسانهها و هنر گسترش داد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=10-11}}</ref> همچنین با ورود رؤسای سه قوه به ترکیب اعضا، چالش عدم ضمانت اجرای مصوبات ستاد برطرف شد و شورا بهعنوان قوۀ عاقلۀ نظام در حوزۀ فرهنگ تثبیت شد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107}}</ref> بهطوری که در مهر ۱۳۶۵ش، مصوبات آن در حکم قانون و برای دستگاهها لازمالاجرا شد.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> | ||
==ساختار و تعاملات نهادی<ref group="دیدگاه">مطالب ذیل نه بیانگر ساختار است و نه تعاملات نهادی. لطفا در عنوان گذاری دقت کنید. </ref>== | ==ساختار و تعاملات نهادی<ref group="دیدگاه">مطالب ذیل نه بیانگر ساختار است و نه تعاملات نهادی. لطفا در عنوان گذاری دقت کنید. </ref>== | ||
