تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
خط ۱: خط ۱:
'''تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛''' بزرگترین آیین خودجوش ملی-مذهبی در تاریخ ایران، نماد اتحاد ملی، پیوند عاطفی اقشار مردم با رهبر انقلاب اسلامی ایران.
'''تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛''' بزرگ‌ترین آیین خودجوش ملی-مذهبی در تاریخ ایران، نماد اتحاد ملی، پیوند عاطفی اقشار مردم با رهبر انقلاب اسلامی ایران.


تشییع جنازهٔ سید روح‌الله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش، با حضور میلیونی اقشار مختلف مردم و مسئولان، به یکی از باشکوه‌ترین مراسم سوگواری تاریخ ایران تبدیل شد و پیام‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشت. این رویداد با نشانه‌های عاشورایی و عزاداری سنتی، همبستگی ملی، ارادت به بنیانگذار انقلاب و بازتولید گفتمان استقلال و عدالت‌خواهی را به تصویر کشید و بازتاب گستردهٔ رسانه‌ای آن، تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات داخلی و تصویر ایران در جهان را نشان داد. ثبت این مراسم در کتاب رکوردهای جهانی گینس به‌عنوان پرجمعیت‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ، جایگاه آن را در شمار بزرگترین گردهمایی‌های انسانی جهان تثبیت کرده است.
تشییع جنازهٔ سید روح‌الله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش، با حضور میلیونی اقشار مختلف مردم و مسئولان، به یکی از باشکوه‌ترین مراسم سوگواری تاریخ ایران تبدیل شد و پیام‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشت. این رویداد با نشانه‌های عاشورایی و عزاداری سنتی، همبستگی ملی، ارادت به بنیانگذار انقلاب و بازتولید گفتمان استقلال و عدالت‌خواهی را به تصویر کشید و بازتاب گستردهٔ رسانه‌ای آن، تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات داخلی و تصویر ایران در جهان را نشان داد. ثبت این مراسم در کتاب رکوردهای جهانی گینس به‌عنوان پرجمعیت‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ، جایگاه آن را در شمار بزرگ‌ترین گردهمایی‌های انسانی جهان تثبیت کرده است.


== درگذشت ==
== درگذشت ==
{{اصلی|رحلت سید روح‌الله خمینی}}
{{اصلی|رحلت سید روح‌الله خمینی}}
ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، محمدرضا حیاتی خبر رحلت [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]] را از در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی}}</ref> تشییع جنازهٔ سید روح‌الله خمینی، پس از درگذشت وی بر اثر سرطان معده و ایست قلبی<ref>{{پک/بن|خمینی۱|ک=تابناک|ف=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟}}</ref> در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش در تهران، از روز ۱۵ خرداد با مراسم وداع و اقامه [[نماز میت]] توسط سیدمحمدرضا گلپایگانی در مصلای تهران آغاز و تا ۱۶ خرداد با خاکسپاری در جوار [[بهشت زهرا]] ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲|ک=ایسنا|ف=تشییع بی‌سابقه!}}</ref>
ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، محمدرضا حیاتی خبر رحلت [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]] را از در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی}}</ref> تشییع جنازهٔ سید روح‌الله خمینی، پس از درگذشت وی بر اثر سرطان معده و ایست قلبی<ref>{{پک/بن|خمینی۱|ک=تابناک|ف=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟}}</ref> در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش در تهران، از روز ۱۵ خرداد با مراسم وداع و اقامه [[نماز میت]] توسط سیدمحمدرضا گلپایگانی در مصلای تهران آغاز و تا ۱۶ خرداد با خاکسپاری در جوار [[بهشت زهرا]] ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲|ک=ایسنا|ف=تشییع بی‌سابقه!}}</ref>


== تشییع‌کنندگان ==
== تشییع‌کنندگان ==
در آیین [[تشییع جنازه|تشییع پیکر]] سید روح‌الله خمینی در تهران و شهرهای مختلف ایران، طیف‌های گسترده‌ای از اقشار مختلف جامعه ازجمله مسئولین و گروه‌های مختلف مردمی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۸|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸}}</ref> بر اساس گزارش منابع و رسانه‌ها، مراسم تشییع با حضور بیش از ده میلیون نفر<ref>{{پک/بن|خمینی۳|ک=تابناک|ف=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام}}</ref> در سال ۱۳۶۸ش و مشارکت ۲۰درصدی جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگترین مراسم‌های تشییع‌ جنازه در دنیا معرفی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> این مراسم در سطح جهانی در سال ۲۰۱۲م از نظر تعداد شرکت‌کنندگان بعد از مراسم تشییع شخصیتی مانند آنا دورای در هند،<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> به‌عنوان شلوغ‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۵|ک=ایسنا|ف=نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس}}</ref>
در آیین [[تشییع جنازه|تشییع پیکر]] سید روح‌الله خمینی در تهران و شهرهای مختلف ایران، طیف‌های گسترده‌ای از اقشار مختلف جامعه ازجمله مسئولین و گروه‌های مختلف مردمی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۸|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸}}</ref> بر اساس گزارش منابع و رسانه‌ها، مراسم تشییع با حضور بیش از ده میلیون نفر<ref>{{پک/بن|خمینی۳|ک=تابناک|ف=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام}}</ref> در سال ۱۳۶۸ش و مشارکت ۲۰درصدی جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگ‌ترین مراسم‌های تشییع جنازه در دنیا معرفی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> این مراسم در سطح جهانی در سال ۲۰۱۲م از نظر تعداد شرکت‌کنندگان بعد از مراسم تشییع شخصیتی مانند آنا دورای در هند،<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> به‌عنوان شلوغ‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۵|ک=ایسنا|ف=نام امام خمینی (ره) در کتاب رکوردهای گینس}}</ref>


ازدحام شدید جمعیت در این مراسم موجب بروز بی‌نظمی‌هایی شد و گزارش‌هایی از جان‌باختن چند نفر در میان جمعیت منتشر گردید.<ref>{{پک/بن|85|ک=وب‌سایت 55 آنلاین|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر}}</ref> گستردگی و هجوم جمعیت به حدی بود که انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه شد و تابوت آسیب دید و در پی آن پیکر برای تکفین مجدد به [[حسینیه جماران]] بازگردانده شد. خاک‌سپاری به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی [[بهشت زهرا]] و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|90|ک=وب‌سایت تابناک|ف=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن}}</ref>
ازدحام شدید جمعیت در این مراسم موجب بروز بی‌نظمی‌هایی شد و گزارش‌هایی از جان‌باختن چند نفر در میان جمعیت منتشر گردید.<ref>{{پک/بن|85|ک=وب‌سایت 55 آنلاین|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر}}</ref> گستردگی و هجوم جمعیت به حدی بود که انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه شد و تابوت آسیب دید و در پی آن پیکر برای تکفین مجدد به [[حسینیه جماران]] بازگردانده شد. خاک‌سپاری به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی [[بهشت زهرا]] و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|90|ک=وب‌سایت تابناک|ف=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن}}</ref>


حضور گسترده اقشار مختلف جامعه در مراسم تشییع، از سوی تحلیلگران به عنوان نمادی از وحدت و انسجام ملی با وجود تنوع دیدگاه‌های اجتماعی و سیاسی و همچنین تداوم پیوند مردم با آرمان‌های بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref><ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref>
حضور گسترده اقشار مختلف جامعه در مراسم تشییع، از سوی تحلیلگران به عنوان نمادی از وحدت و انسجام ملی با وجود تنوع دیدگاه‌های اجتماعی و سیاسی و همچنین تداوم پیوند مردم با آرمان‌های بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref><ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی (ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref>


== نشانه‌ها و آیین‌های نمادین ==
== نشانه‌ها و آیین‌های نمادین ==
در این مراسم، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروه‌های مختلف از شهرستان‌ها و روستاها دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشتن تصاویر و عکس‌های گوناگون امام خمینی، در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها و مصلاهای جمعه جمع شدند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> پاسداران، بسیجیان، رزمندگان، ارتشیان، جانبازان و خانواده‌های شهدا و مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی با شعارهای جمعی نظیر «الله‌اکبر»، «یاحسین»،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب زمان، صاحب عزاست امروز» و «خمینی عزیزم راهت ادامه دارد» به نوحه‌سرایی پرداخته و به سمت محل مراسم حرکت کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> تشکیل صفوف نماز بر پیکر با وجود شخصیت‌های مهم و سران برخی از ممالک اسلامی،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۴|ک=پرسمان دانشگاهیان|ف=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)}}</ref> گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> هجوم جمعیت و دسته‌های عزادار در اطراف تابوت و پوشاندن تابوت با پارچه سفید جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌هایی از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۵|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری}}</ref>
در این مراسم، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروه‌های مختلف از شهرستان‌ها و روستاها دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشتن تصاویر و عکس‌های گوناگون امام خمینی، در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها و مصلاهای جمعه جمع شدند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> پاسداران، بسیجیان، رزمندگان، ارتشیان، جانبازان و خانواده‌های شهدا و مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی با شعارهای جمعی نظیر «الله‌اکبر»، «یاحسین»،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب زمان، صاحب عزاست امروز» و «خمینی عزیزم راهت ادامه دارد» به نوحه‌سرایی پرداخته و به سمت محل مراسم حرکت کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> تشکیل صفوف نماز بر پیکر با وجود شخصیت‌های مهم و سران برخی از ممالک اسلامی،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۴|ک=پرسمان دانشگاهیان|ف=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)}}</ref> گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> هجوم جمعیت و دسته‌های عزادار در اطراف تابوت و پوشاندن تابوت با پارچه سفید جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌هایی از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۵|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری}}</ref>
 
== محل خاک‌سپاری ==
== محل خاک‌سپاری ==
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل [[خاک‌سپاری|خاکسپاری]] او از جمله [[جماران]]، [[مسجد جمکران]]، مصلای تهران، [[حضرت معصومه#حرم فاطمه معصومه|حرم فاطمه معصومه]]، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و [[بهشت زهرا]] در [[تهران]] مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرت‌منش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعۀ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یک‌سال پس از درگذشت او، هیچ سازۀ ویژه‌ای احداث نشد؛ اما در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و به مجموعه حرم امام خمینی شهرت یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل [[خاک‌سپاری|خاکسپاری]] او از جمله [[جماران]]، [[مسجد جمکران]]، مصلای تهران، [[حضرت معصومه#حرم فاطمه معصومه|حرم فاطمه معصومه]]، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و [[بهشت زهرا]] در [[تهران]] مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرت‌منش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعهٔ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یک‌سال پس از درگذشت او، هیچ سازهٔ ویژه‌ای احداث نشد؛ اما در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و به مجموعه حرم امام خمینی شهرت یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>


== بازتاب‌ رسانه‌ای ==
== بازتاب رسانه‌ای ==
مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی، بازتاب گسترده و چشمگیری در رسانه‌های جهانی داشت و تا مدت‌ها در صدر اخبار خبرگزاری‌ها و مطبوعات جهان قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref> خبرگزاری‌هایی چون آسوشیتدپرس،<ref>{{پک/بن|خمینی۲۵|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی(ره)}}</ref> رویترز، بیت‌المقدس، یونایتد پرس'''،''' فرانس‌پرس و شبکه‌های تلویزیونی همچون صدای آمریکا<ref>{{پک/بن|خمینی۲۴|ک=شبکه العالم|ف=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی(ره)}}</ref> و بی‌بی‌سی به پوشش این رویداد پرداختند. بی‌بی‌سی این رویداد را ازجمله بزرگ‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر توصیف کرده است.<ref>{{پک/بن|kh1|ک=news bbc|ف=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|زبان=en}}</ref> روزنامه‌های واشنگتن‌پست، هرالد تریبون، تایمز، دیلی‌تلگراف، ایندیپندنت، فایننشال تایمز، ماینیچی، الدیار، الوطن و ملیت نیز تصاویر و گزارش‌هایی از این مراسم را در صفحات خود منتشر کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۶|ک=تسنیم|ف=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی(ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس}}</ref> رسانه‌های خارجی به‌طور عمده بر سه محور اصلیِ حجم گسترده و بی‌سابقه جمعیت حاضر در مراسم، شدت احساسات عمومی و سوگ ملی و پیامدهای سیاسی این رویداد بر آینده جمهوری اسلامی تمرکز داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۳|ک=پرتال امام خمینی|ف=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام(س) در رسانه‌های گروهی جهان}}</ref>
مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی، بازتاب گسترده و چشمگیری در رسانه‌های جهانی داشت و تا مدت‌ها در صدر اخبار خبرگزاری‌ها و مطبوعات جهان قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref> خبرگزاری‌هایی چون آسوشیتدپرس،<ref>{{پک/بن|خمینی۲۵|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> رویترز، بیت‌المقدس، یونایتد پرس'''،''' فرانس‌پرس و شبکه‌های تلویزیونی همچون صدای آمریکا<ref>{{پک/بن|خمینی۲۴|ک=شبکه العالم|ف=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> و بی‌بی‌سی به پوشش این رویداد پرداختند. بی‌بی‌سی این رویداد را ازجمله بزرگ‌ترین گردهمایی‌های تاریخ بشر توصیف کرده است.<ref>{{پک/بن|kh1|ک=news bbc|ف=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|زبان=en}}</ref> روزنامه‌های واشینگتن‌پست، هرالد تریبون، تایمز، دیلی‌تلگراف، ایندیپندنت، فایننشال تایمز، ماینیچی، الدیار، الوطن و ملیت نیز تصاویر و گزارش‌هایی از این مراسم را در صفحات خود منتشر کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۶|ک=تسنیم|ف=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس}}</ref> رسانه‌های خارجی به‌طور عمده بر سه محور اصلیِ حجم گسترده و بی‌سابقه جمعیت حاضر در مراسم، شدت احساسات عمومی و سوگ ملی و پیامدهای سیاسی این رویداد بر آینده جمهوری اسلامی تمرکز داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۳|ک=پرتال امام خمینی|ف=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام (س) در رسانه‌های گروهی جهان}}</ref>


بازتاب گستردهٔ رسانه‌های بین‌المللی به دنبال ارتحال سید روح‌الله خمینی، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق اندیشه و شخصیت او در سطح جهانی بود. بسیاری از آنان، او و مراسم میلیونی تشییع‌اش را یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای سیاسی و مذهبی قرن بیستم دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref>
بازتاب گستردهٔ رسانه‌های بین‌المللی به دنبال ارتحال سید روح‌الله خمینی، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق اندیشه و شخصیت او در سطح جهانی بود. بسیاری از آنان، او و مراسم میلیونی تشییع‌اش را یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای سیاسی و مذهبی قرن بیستم دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref>
خط ۲۹: خط ۳۰:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)|نشانی=https://www.porseman.com/article/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%84%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-(%D8%B1%D9%87)/147789|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی۱۴}}|وبگاه=پرسمان دانشگاهیان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)|نشانی=https://www.porseman.com/article/آیت-الله-گلپایگانی-و-نماز-بر-پیکر-امام-(ره)/147789|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی۱۴}}|وبگاه=پرسمان دانشگاهیان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307495/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D8%B2%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی9}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی (ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307495/امام-خمینی-ره-عزت-نفس-ملی-را-در-گفتمان-انقلاب-اسلامی-نهادینه|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی9}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1309718/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی1}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1309718/امام-خمینی-ره-بر-اثر-چه-بیماری-از-دنیا-رفتند|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی1}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی سابقه حضرت امام (س) در رسانه های گروهی جهان|نشانی=http://www.imam-khomeini.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=15631|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی23}}|وبگاه=پرتال امام خمینی}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بازتاب خبر رحلت و تشییع بی‌سابقه حضرت امام (س) در رسانه‌های گروهی جهان|نشانی=http://www.imam-khomeini.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=15631|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی23}}|وبگاه=پرتال امام خمینی}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بصیرت‌منش|نام=حمید|عنوان=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|پیوند=|کوشش=حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکارى|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بصیرت‌منش|نام=حمید|عنوان=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|پیوند=|کوشش=حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکاری|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر|نشانی=https://www.55online.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/28320-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1|تاریخ=15 خرداد 1396|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|85}}|وبگاه=وب‌سایت 55 آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگ‌ترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر|نشانی=https://www.55online.news/بخش-اخبار-2/28320-تشییع-پیکر-امام-ره-بزر|تاریخ=15 خرداد 1396|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|85}}|وبگاه=وب‌سایت 55 آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها|نشانی=https://www.imna.ir/news/404734/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86|تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی4}}|وبگاه=ایمنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین ها|نشانی=https://www.imna.ir/news/404734/تشییع-پیکر-امام-خمینی-ره-و-سردار-سلیمانی-در-فهرست-پرجمعیت-ترین|تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی4}}|وبگاه=ایمنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع بی‌سابقه!|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307840/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی2}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییع بی‌سابقه!|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031307840/تشییع-بی-سابقه|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی2}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/20898/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B6%DB%B8|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی8}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/20898/تصاویری-از-حضور-مردم-و-مسئولین-در-نماز-و-تشییع-پیکر-امام-خمینی-سال-۶۸|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی8}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی(ره)|نشانی=https://fa.alalam.ir/news/6203898/%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی24}}|وبگاه=شبکه العالم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)|نشانی=https://fa.alalam.ir/news/6203898/تیتر-معنادار-خبرگزاری-آمریکایی-بعد-از-رحلت-امام-خمینی-ره|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی24}}|وبگاه=شبکه العالم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/502656/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C|تاریخ=1۳ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی15}}|وبگاه=خبرگزاری رسا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/502656/جزئیات-تشییع-پیکر-حضرت-امام-خمینی-به-روایت-ناطق-نوری|تاریخ=1۳ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی15}}|وبگاه=خبرگزاری رسا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی(ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1396/03/14/1427464/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-68-%D8%B1%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی26}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1396/03/14/1427464/رسانه-های-جهان-ارتحال-امام-خمینی-ره-در-سال-68-را-چگونه-پوشش-دادند-عکس|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی26}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟|نشانی=https://farsnews.ir/Wire_Plus/1685881461000989192/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی22}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟|نشانی=https://farsnews.ir/Wire_Plus/1685881461000989192/رسانه-های-جهان-مراسم-میلیونی-تشییع-امام-را-چگونه-روایت-کردند|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی22}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6956672/%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی6}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6956672/لحظه-اعلام-خبر-ارتحال-امام-خمینیره-از-رادیو-توسط-محمدرضا-حیاتی-فیلم|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی6}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903408/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%86|تاریخ=14 خرداد 1398|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|90}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903408/مراسم-تشییع-امام-خمینی-و-حواشی-آن|تاریخ=14 خرداد 1398|تاریخ بازبینی=11 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|90}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس|نشانی=https://www.isna.ir/news/92011402494/%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%B3|تاریخ=۱۴ فروردین ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی5}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نام امام خمینی (ره) در کتاب رکوردهای گینس|نشانی=https://www.isna.ir/news/92011402494/نام-امام-خمینی-ره-در-کتاب-رکوردهای-گینس|تاریخ=۱۴ فروردین ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی5}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی(ره)|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/242037/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%87|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی25}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به واکنش رسانه‌های خارجی به رحلت امام خمینی (ره)|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/242037/نگاهی-به-واکنش-رسانه‌های-خارجی-به-رحلت-امام-خمینیره|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی25}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903415/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی3}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903415/هشدار-امام-خمینی-به-کارگزاران-نظام-مراسم-تشییع-امام-خمینی-و-حواشی-آن-سپردن-وصیت‌نامه-امام-اعلام-خبر-رحلت-امام-در-تلویزیون-روایت-آسوشتیدپرس-از-رحلت-امام|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی3}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم|نشانی=https://www.isna.ir/news/97031406869/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی11}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم|نشانی=https://www.isna.ir/news/97031406869/یادی-از-مراسم-تشییع-پیکر-امام-ره-با-مرور-چند-عکس-فیلم|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی11}}|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت|نشانی=https://www.parsine.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-136/436026-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی13}}|وبگاه=پارسینه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت|نشانی=https://www.parsine.com/بخش-فرهنگ-136/436026-خرداد-امام-خمینی-دار-فانی|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی13}}|وبگاه=پارسینه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3871476|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی10}}|وبگاه=خبرگزاری صدا و سیما}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3871476|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خمینی10}}|وبگاه=خبرگزاری صدا و سیما}}
* {{یادکرد وب|عنوان=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|نشانی=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/361040.stm|تاریخ=۴ ژوئن ۱۹۹۹|تاریخ بازبینی=۱ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|kh1}}|کد زبان=en|وبگاه=news bbc}}
* {{یادکرد وب|عنوان=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|نشانی=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/361040.stm|تاریخ=۴ ژوئن ۱۹۹۹|تاریخ بازبینی=۱ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|kh1}}|کد زبان=en|وبگاه=news bbc}}
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}