پرش به محتوا

تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''مراسم تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی؛''' مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهارمین رئیس‌جمهور ایران   
'''مراسم تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی؛''' مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهارمین رئیس‌جمهور ایران   


تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی مراسمی بود که در روز سه‌شنبه ۲۱ دی ۱۳۹۵ در تهران برگزار شد. این مراسم با حضور گسترده و میلیونی اقشار مختلف مردم، مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری و چهره‌های سیاسی از جریان‌های گوناگون به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ جمهوری اسلامی ایران تبدیل گردید. مراسم از دانشگاه تهران آغاز شد و پس از اقامه نماز، پیکر وی در خیابان‌های مرکزی تهران تشییع و سپس به حرم سید روح‌الله خمینی منتقل شد تا در جوار بنیان‌گذار انقلاب اسلامی به خاک سپرده شود. این رویداد با بازتاب‌های گسترده داخلی و بین‌المللی همراه بود و با حاشیه‌هایی نظیر تقابل شعارها و تنوع بی‌نظیر شرکت‌کنندگان به ثبت رسید.
تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی مراسمی بود که در روز سه‌شنبه ۲۱ دی ۱۳۹۵ش در تهران برگزار شد. این مراسم با حضور صدهاهزار نفر از اقشار مختلف مردم، مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری و چهره‌های سیاسی از جریان‌های گوناگون به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ جمهوری اسلامی ایران تبدیل گردید. مراسم از دانشگاه تهران آغاز شد و پس از اقامه نماز میت، پیکر وی در خیابان‌های مرکزی تهران تشییع و سپس به حرم سید روح‌الله خمینی برای خاکسپاری منتقل شد. این رویداد با بازتاب‌های گسترده داخلی و بین‌المللی همراه بود و با حاشیه‌هایی نظیر تقابل شعارها و تنوع شرکت‌کنندگان به ثبت رسید.


== مراسم اقامه نماز ==
== مراسم اقامه نماز ==
مراسم وداع و تشییع از ساعت ۸:۳۰ صبح روز سه‌شنبه ۲۱ دی با انتقال پیکر هاشمی رفسنجانی به دانشگاه تهران آغاز شد.<ref>{{پک/بن|کبنانیوز|ف=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاوير بزرگ|ک=کبنانیوز}}</ref> رأس ساعت ۱۰ صبح، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با حضور در دانشگاه تهران نماز میت را بر پیکر وی اقامه کرد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> در این مراسم رؤسای قوای سه‌گانه از جمله حسن روحانی، علی لاریجانی و صادق آملی لاریجانی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگان مجلس خبرگان و شورای اسلامی، فرماندهان نظامی و فرزندان هاشمی رفسنجانی در صفوف نخست و پشت سر رهبر انقلاب ایستادند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
مراسم وداع و [[تشییع جنازه|تشییع پیکر]] از ساعت ۸:۳۰ صبح روز سه‌شنبه ۲۱ دی با انتقال پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی به دانشگاه تهران آغاز شد.<ref>{{پک/بن|کبنانیوز|ف=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاوير بزرگ|ک=کبنانیوز}}</ref> رأس ساعت ۱۰ صبح، [[سید علی خامنه‌ای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با حضور در دانشگاه تهران [[نماز میت]] را بر پیکر وی اقامه کرد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> در این مراسم رؤسای قوای سه‌گانه از جمله حسن روحانی، [[علی لاریجانی]] و صادق آملی لاریجانی، اعضای [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]، نمایندگان [[مجلس خبرگان رهبری|مجلس خبرگان]] و [[مجلس شورای اسلامی|شورای اسلامی]]، فرماندهان نظامی و فرزندان هاشمی رفسنجانی در صفوف نخست و پشت سر [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر انقلاب]] ایستادند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>


اقامه نماز با تغییراتی در عبارات مستحبی همراه بود که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. در این نماز، رهبر انقلاب عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکردند و به‌جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین و احشره مع المُنفِقین في سبیلک» را خواندند.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> برخی از استادان حوزه علمیه قم مانند محسن غرویان و رحمت‌الله عابدی در واکنش به حواشی ایجاد شده تأکید کردند که رهبر انقلاب تمام واجبات نماز را به‌جای آوردند و دعای مذکور تنها جزء مستحبات بوده است.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> با پایان یافتن نماز، آیت‌الله خامنه‌ای لحظاتی را در کنار تابوت زانو زدند و با دوست و همرزم دیرین خود وداع کردند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
اقامه نماز با تغییراتی در عبارات مستحبی همراه بود که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. در این نماز، رهبر انقلاب عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکردند و به‌جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین و احشره مع المُنفِقین في سبیلک» را خواندند.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> برخی از استادان حوزه علمیه قم مانند محسن غرویان و رحمت‌الله عابدی در واکنش به حواشی ایجاد شده تأکید کردند که رهبر انقلاب تمام واجبات نماز را به‌جای آوردند و دعای مذکور تنها جزء مستحبات بوده است.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> با پایان یافتن نماز، آیت‌الله خامنه‌ای لحظاتی را در کنار تابوت زانو زد و با پیکر هاشمی وداع کرد.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>


== تشییع و حضور گسترده مردم ==
== تشییع و حضور گسترده مردم ==
پس از اقامه نماز، تمام درهای دانشگاه در خیابان‌های اطراف بازگشایی شد و پیکر هاشمی رفسنجانی بر روی سقف یک کامیون در میان انبوه جمعیت تشییع شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> جمعیت حاضر در خیابان انقلاب تا تقاطع حافظ به حدی چشمگیر بود که حرکت خودروی حامل پیکر به کندی صورت می‌گرفت و بر اثر ازدحام، نرده‌های وسط خیابان و برخی داربست‌ها شکسته شد. حضور قشرها و گرایش‌های گوناگون مردم از روحانی و دانشگاهی تا اصول‌گرا و اصلاح‌طلب در این مراسم بسیار چشمگیر بود و رنگ و بویی ملی به این وداع تاریخی بخشید.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان۲|ف=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
پس از اقامه نماز، تمام درهای دانشگاه در خیابان‌های اطراف بازگشایی شد و پیکر هاشمی رفسنجانی بر روی سقف یک کامیون در میان جمعیت تشییع شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> جمعیت حاضر در خیابان انقلاب تا تقاطع حافظ باعث شد خودروی حامل پیکر به کندی حرکت کند. همچنین بر اثر ازدحام، نرده‌های وسط خیابان و برخی داربست‌ها شکسته شد. در این مراسم اقشار مختلف مردم، روحانیون، دانشگاهیان با گرایش‌های مختلف سیاسی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان۲|ف=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>


تخمین میزان دقیق جمعیت حاضر در مراسم تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی، به دلیل گستردگی حضور طیف‌های مختلف مردم، با گمانه‌زنی‌ها و اختلاف‌نظرهایی در رسانه‌ها همراه بوده است. آمارهای غیررسمی و برخی رسانه‌ها، جمعیت شرکت‌کننده در این مراسم را بین دو و نیم تا سه و نیم میلیون نفر اعلام کردند.<ref>{{پک/بن|دنیای‌اقتصاد|ف=حضور ۳/۵ میلیون نفری در مراسم تشییع آیت الله هاشمی|ک=دنیای اقتصاد}}</ref> در مقابل، برخی بررسی‌های تحلیلی و مستقل با محاسبه دقیق مساحت مسیرهای تشییع، این رقم را در بازه‌ای واقع‌بینانه‌تر میان ۳۳۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|انصاف‌نیوز|ف=جمعیت مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی چقدر بود؟|ک=پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز}}</ref>
تخمین میزان دقیق جمعیت حاضر در مراسم تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی، به دلیل گستردگی حضور طیف‌های مختلف مردم، با گمانه‌زنی‌ها و اختلاف‌نظرهایی در رسانه‌ها همراه بوده است. آمارهای غیررسمی و برخی رسانه‌ها، جمعیت شرکت‌کننده در این مراسم را بین دو تا سه میلیون نفر اعلام کردند.<ref>{{پک/بن|دنیای‌اقتصاد|ف=حضور ۳/۵ میلیون نفری در مراسم تشییع آیت الله هاشمی|ک=دنیای اقتصاد}}</ref> در مقابل، برخی بررسی‌های تحلیلی و مستقل با محاسبه دقیق مساحت مسیرهای تشییع، این رقم را در بازه‌ای واقع‌بینانه‌تر، ۳۰۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|انصاف‌نیوز|ف=جمعیت مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی چقدر بود؟|ک=پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز}}</ref>


در کنار شعارهای رسمی، گروه‌های مختلف مردم شعارهای متفاوتی سر دادند که بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های مختلف سیاسی بود. دست‌نوشته‌هایی با مضامین «هاشمی زنده است چون نهضت زنده است» و «ایران در سوگ امیرکبیر زمان» در دست بخش‌هایی از مردم دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> همچنین گروهی از هواداران جنبش سبز به دادن شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی پرداختند و خواهان رفع حصر شدند.<ref>{{پک/بن|صدای‌آمریکا|ف=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|ک=صدای آمریکا}}</ref> در مقابل، خودروهای بلندگودار مستقر در مسیر سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای این گروه‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند که این موضوع به تقابل شعارها میان مردم و بلندگوها در برخی مناطق مانند خیابان قدس منجر شد. در همین حین، گزارش‌ها حاکی از آن بود که تلویزیون دولتی ایران برای پوشش ندادن صدای این شعارها، از موسیقی عزا بر روی تصاویر زنده استفاده می‌کرد و خطوط تلفن همراه نیز در محدوده خیابان انقلاب دچار اختلال شد که ارسال اخبار را با مشکل مواجه کرد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ف=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|ک=جمهوری}}</ref>
در کنار شعارهای رسمی، گروه‌های مختلف مردم شعارهای متفاوتی سر دادند که بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های مختلف سیاسی بود. دست‌نوشته‌هایی با مضامین «هاشمی زنده است چون نهضت زنده است» و «ایران در سوگ امیرکبیر زمان» در دست بخش‌هایی از مردم دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> همچنین گروهی از هواداران جنبش سبز به دادن شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی پرداختند و خواهان رفع حصر شدند.<ref>{{پک/بن|صدای‌آمریکا|ف=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|ک=صدای آمریکا}}</ref> در مقابل، خودروهای بلندگودار مستقر در مسیر سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای این گروه‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند که این موضوع به تقابل شعارها میان مردم و بلندگوها در برخی مناطق مانند خیابان قدس منجر شد. در همین حین، گزارش‌ها حاکی از آن بود که تلویزیون دولتی ایران برای پوشش ندادن صدای این شعارها، از موسیقی عزا بر روی تصاویر زنده استفاده می‌کرد و خطوط تلفن همراه نیز در محدوده خیابان انقلاب دچار اختلال شد که ارسال اخبار را با مشکل مواجه کرد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ف=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|ک=جمهوری}}</ref>
[[قاسم سلیمانی]]، فرمانده نیروی قدس سپاه، با حضور در بیت هاشمی رفسنجانی درگذشت وی را به خانواده‌اش تسلیت گفت و در حاشیه مراسم تشییع، او را شخصیتی استکبارستیز و صهیونیسم‌ستیز توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|رسا|ف=حاج قاسم سلیمانی درباره آیت الله رفسنجانی چه گفت|ک=خبرگزاری رسا}}</ref> دفتر وی نیز با انتشار بیانیه‌ای، از حضور مردم ایران تشکر و قدردانی کرد.<ref>{{پک/بن|خبرآنلاین|ف=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|ک=خبرآنلاین}}</ref>


== خاکسپاری ==
== خاکسپاری ==
پس از تشییع در خیابان‌های مرکزی تهران، پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در میان بدرقه انبوه مردم به آرامگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی در جنوب تهران منتقل شد. مراسم رسمی تدفین در صحن حرم مطهر با حضور مقاماتی نظیر علی لاریجانی، محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، سید محمود علوی، سید حسن خمینی و عمار حکیم برگزار شد. پیکر وی در داخل ضریح و در کنار مقبره روح‌الله خمینی به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|آناتولی|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|ک=خبرگزاری آناتولی}}</ref>  
پس از تشییع در خیابان‌های مرکزی تهران، پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در میان بدرقه مردم به حرم امام خمینی در جنوب تهران منتقل شد. مراسم رسمی [[خاک‌سپاری|تدفین]] در صحن حرم با حضور مقاماتی نظیر علی لاریجانی، محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، سید محمود علوی، سید حسن خمینی و عمار حکیم برگزار شد. پیکر وی در داخل ضریح و در کنار مقبره [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]] به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|آناتولی|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|ک=خبرگزاری آناتولی}}</ref>  


== بازتاب‌های جهانی ==
== بازتاب‌های جهانی ==
مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی که به عنوان مهمترین مراسم ترحیم در ایران پس از درگذشت روح‌الله خمینی شناخته می‌شود، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.<ref>{{پک/بن|جام‌جم|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های جهان|ک=جام جم آنلاین}}</ref> خبرگزاری‌های رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه این رویداد را به‌طور ویژه پوشش دادند؛ خبرگزاری فرانسه با اشاره به حضور ده‌ها هزار نفری مردم، از برافراشته شدن پرچم‌های سیاه در سطح شهر تهران خبر داد و رویترز نیز این حضور را نشان‌دهنده وحدت جامعه ایران در تکریم هاشمی دانست و به پیام رهبر ایران که بر دوستی ۶۰ ساله با وجود اختلاف‌نظرها تأکید داشت، اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|فرادید|ف=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|ک=فرادید}}</ref> شبکه‌های تلویزیونی از جمله بی‌بی‌سی، الجزیره، فرانس ۲۴، یورونیوز و المیادین نیز بخش‌هایی از این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند.<ref>{{پک/بن|دیده‌بان|ف=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|ک=پایگاه خبری و تحلیلی دیده بان ایران}}</ref>
تشییع هاشمی رفسنجانی که در آن زمان به‌عنوان مهمترین مراسم تشییع در ایران پس از [[رحلت سید روح‌الله خمینی]] شناخته می‌شد، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.<ref>{{پک/بن|جام‌جم|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های جهان|ک=جام جم آنلاین}}</ref> خبرگزاری‌های رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه این رویداد را به‌طور ویژه پوشش دادند؛ خبرگزاری فرانسه با اشاره به حضور ده‌ها هزار نفری مردم، از برافراشته شدن پرچم‌های سیاه در سطح شهر تهران خبر داد و رویترز نیز این حضور را نشان‌دهنده وحدت جامعه ایران در تکریم هاشمی دانست و به پیام رهبر ایران که بر دوستی ۶۰ ساله با وجود اختلاف‌نظرها تأکید داشت، اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|فرادید|ف=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|ک=فرادید}}</ref> شبکه‌های تلویزیونی ازجمله بی‌بی‌سی، الجزیره، فرانس ۲۴، یورونیوز و المیادین نیز بخش‌هایی از این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند.<ref>{{پک/بن|دیده‌بان|ف=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|ک=پایگاه خبری و تحلیلی دیده بان ایران}}</ref>
 
همچنین قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، با حضور در بیت هاشمی رفسنجانی ضایعه درگذشت وی را به خانواده‌اش تسلیت گفت و در حاشیه مراسم تشییع، او را شخصیتی استکبارستیز و صهیونیسم‌ستیز توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|رسا|ف=حاج قاسم سلیمانی درباره آیت الله رفسنجانی چه گفت|ک=خبرگزاری رسا}}</ref> دفتر وی نیز با انتشار بیانیه‌ای، از حضور معنادار و باشکوه مردم ایران تشکر و قدردانی کرد.<ref>{{پک/بن|خبرآنلاین|ف=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|ک=خبرآنلاین}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==

نسخهٔ ۱۱ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۰۳

مراسم تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی؛ مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهارمین رئیس‌جمهور ایران

تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی مراسمی بود که در روز سه‌شنبه ۲۱ دی ۱۳۹۵ش در تهران برگزار شد. این مراسم با حضور صدهاهزار نفر از اقشار مختلف مردم، مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری و چهره‌های سیاسی از جریان‌های گوناگون به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ جمهوری اسلامی ایران تبدیل گردید. مراسم از دانشگاه تهران آغاز شد و پس از اقامه نماز میت، پیکر وی در خیابان‌های مرکزی تهران تشییع و سپس به حرم سید روح‌الله خمینی برای خاکسپاری منتقل شد. این رویداد با بازتاب‌های گسترده داخلی و بین‌المللی همراه بود و با حاشیه‌هایی نظیر تقابل شعارها و تنوع شرکت‌کنندگان به ثبت رسید.

مراسم اقامه نماز

مراسم وداع و تشییع پیکر از ساعت ۸:۳۰ صبح روز سه‌شنبه ۲۱ دی با انتقال پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی به دانشگاه تهران آغاز شد.[۱] رأس ساعت ۱۰ صبح، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با حضور در دانشگاه تهران نماز میت را بر پیکر وی اقامه کرد.[۲] در این مراسم رؤسای قوای سه‌گانه از جمله حسن روحانی، علی لاریجانی و صادق آملی لاریجانی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگان مجلس خبرگان و شورای اسلامی، فرماندهان نظامی و فرزندان هاشمی رفسنجانی در صفوف نخست و پشت سر رهبر انقلاب ایستادند.[۳]

اقامه نماز با تغییراتی در عبارات مستحبی همراه بود که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. در این نماز، رهبر انقلاب عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکردند و به‌جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین و احشره مع المُنفِقین في سبیلک» را خواندند.[۴] برخی از استادان حوزه علمیه قم مانند محسن غرویان و رحمت‌الله عابدی در واکنش به حواشی ایجاد شده تأکید کردند که رهبر انقلاب تمام واجبات نماز را به‌جای آوردند و دعای مذکور تنها جزء مستحبات بوده است.[۵] با پایان یافتن نماز، آیت‌الله خامنه‌ای لحظاتی را در کنار تابوت زانو زد و با پیکر هاشمی وداع کرد.[۶]

تشییع و حضور گسترده مردم

پس از اقامه نماز، تمام درهای دانشگاه در خیابان‌های اطراف بازگشایی شد و پیکر هاشمی رفسنجانی بر روی سقف یک کامیون در میان جمعیت تشییع شد.[۷] جمعیت حاضر در خیابان انقلاب تا تقاطع حافظ باعث شد خودروی حامل پیکر به کندی حرکت کند. همچنین بر اثر ازدحام، نرده‌های وسط خیابان و برخی داربست‌ها شکسته شد. در این مراسم اقشار مختلف مردم، روحانیون، دانشگاهیان با گرایش‌های مختلف سیاسی حضور داشتند.[۸]

تخمین میزان دقیق جمعیت حاضر در مراسم تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی، به دلیل گستردگی حضور طیف‌های مختلف مردم، با گمانه‌زنی‌ها و اختلاف‌نظرهایی در رسانه‌ها همراه بوده است. آمارهای غیررسمی و برخی رسانه‌ها، جمعیت شرکت‌کننده در این مراسم را بین دو تا سه میلیون نفر اعلام کردند.[۹] در مقابل، برخی بررسی‌های تحلیلی و مستقل با محاسبه دقیق مساحت مسیرهای تشییع، این رقم را در بازه‌ای واقع‌بینانه‌تر، ۳۰۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.[۱۰]

در کنار شعارهای رسمی، گروه‌های مختلف مردم شعارهای متفاوتی سر دادند که بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های مختلف سیاسی بود. دست‌نوشته‌هایی با مضامین «هاشمی زنده است چون نهضت زنده است» و «ایران در سوگ امیرکبیر زمان» در دست بخش‌هایی از مردم دیده می‌شد.[۱۱] همچنین گروهی از هواداران جنبش سبز به دادن شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی پرداختند و خواهان رفع حصر شدند.[۱۲] در مقابل، خودروهای بلندگودار مستقر در مسیر سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای این گروه‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند که این موضوع به تقابل شعارها میان مردم و بلندگوها در برخی مناطق مانند خیابان قدس منجر شد. در همین حین، گزارش‌ها حاکی از آن بود که تلویزیون دولتی ایران برای پوشش ندادن صدای این شعارها، از موسیقی عزا بر روی تصاویر زنده استفاده می‌کرد و خطوط تلفن همراه نیز در محدوده خیابان انقلاب دچار اختلال شد که ارسال اخبار را با مشکل مواجه کرد.[۱۳]

قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، با حضور در بیت هاشمی رفسنجانی درگذشت وی را به خانواده‌اش تسلیت گفت و در حاشیه مراسم تشییع، او را شخصیتی استکبارستیز و صهیونیسم‌ستیز توصیف کرد.[۱۴] دفتر وی نیز با انتشار بیانیه‌ای، از حضور مردم ایران تشکر و قدردانی کرد.[۱۵]

خاکسپاری

پس از تشییع در خیابان‌های مرکزی تهران، پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در میان بدرقه مردم به حرم امام خمینی در جنوب تهران منتقل شد. مراسم رسمی تدفین در صحن حرم با حضور مقاماتی نظیر علی لاریجانی، محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، سید محمود علوی، سید حسن خمینی و عمار حکیم برگزار شد. پیکر وی در داخل ضریح و در کنار مقبره سید روح‌الله خمینی به خاک سپرده شد.[۱۶]

بازتاب‌های جهانی

تشییع هاشمی رفسنجانی که در آن زمان به‌عنوان مهمترین مراسم تشییع در ایران پس از رحلت سید روح‌الله خمینی شناخته می‌شد، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.[۱۷] خبرگزاری‌های رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه این رویداد را به‌طور ویژه پوشش دادند؛ خبرگزاری فرانسه با اشاره به حضور ده‌ها هزار نفری مردم، از برافراشته شدن پرچم‌های سیاه در سطح شهر تهران خبر داد و رویترز نیز این حضور را نشان‌دهنده وحدت جامعه ایران در تکریم هاشمی دانست و به پیام رهبر ایران که بر دوستی ۶۰ ساله با وجود اختلاف‌نظرها تأکید داشت، اشاره کرد.[۱۸] شبکه‌های تلویزیونی ازجمله بی‌بی‌سی، الجزیره، فرانس ۲۴، یورونیوز و المیادین نیز بخش‌هایی از این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند.[۱۹]

پانویس

  1. «حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاوير بزرگ»، کبنانیوز.
  2. «لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت»، ایسکانیوز.
  3. «گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.
  4. «توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی»، عصر ایران.
  5. «توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی»، عصر ایران.
  6. «گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.
  7. «لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت»، ایسکانیوز.
  8. «تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.
  9. «حضور ۳/۵ میلیون نفری در مراسم تشییع آیت الله هاشمی»، دنیای اقتصاد.
  10. «جمعیت مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی چقدر بود؟»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز.
  11. «لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت»، ایسکانیوز.
  12. «خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، صدای آمریکا.
  13. «مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، جمهوری.
  14. «حاج قاسم سلیمانی درباره آیت الله رفسنجانی چه گفت»، خبرگزاری رسا.
  15. «تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران»، خبرآنلاین.
  16. «لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی»، خبرگزاری آناتولی.
  17. «بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های جهان»، جام جم آنلاین.
  18. «بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»، فرادید.
  19. «بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند»، پایگاه خبری و تحلیلی دیده بان ایران.

منابع