ترانه علیدوستی: تفاوت میان نسخه‌ها

ترانه علیدوستی در [[۲۲ دی]] ۱۳۶۲ش در [[تهران]] زاده شد.<ref>[https://www.rokna.net/tags/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C بیوگرافی ترانه علیدوستی/ زندگی شخصی و حرفه‌ای، فیلم‌ها + عکس، وب‌سایت رکنا.]</ref> پدر او، حمید علیدوستی، بازیکن پیشین [[تیم ملی فوتبال ایران]] است. مادرش، نادره حکیم‌الهی، هنرمند مجسمه‌ساز و سنگ‌تراش است که نگارخانهٔ الهی را در شهر [[رشت]] تأسیس کرده است.<ref>[https://razemovafaghiat.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C/ «بیوگرافی ترانه علیدوستی +زندگی شخصی و حرفه‌ای»، وب‌سایت راز موفقیت.]</ref> برادر ترانه علیدوستی، پویان علیدوستی، در جریان مراسم [[چهارشنبه‌سوری]] سال ۱۳۸۳ش بر اثر انفجار مواد محترقه جان باخت.<ref>[https://paraj.ir/actor/taraneh-alidoosti «ترانه علیدوستی»، وب‌سایت پاراج.]</ref>

علیدوستی در دورۀ راهنمایی به‌مدت دو سال به یادگیری موسیقی پرداخت و نواختن سازهای [[کلارینت]] و [[پیانو]] را آموخت. او آموزش خود را در مقطع [[دبیرستان]] در [[رشته علوم تجربی|رشتهٔ علوم تجربی]] آغاز کرد؛ اما به‌دلیل شرکت در کلاس‌های بازیگری و انتخاب‌شدن در فیلم «من، ترانه 15 سال دارم» در تحصیلش وقفه افتاد و درنهایت دیپلم رشتۀ کامپیوتر را دریافت کرد. <ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/822366/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85 «بیوگرافی و زندگینامه ترانه علیدوستی/ از این بازیگر چه می دانیم؟، وب‌سایت انتخاب.]</ref>

او در سال ۱۳۹۰ش و در ۲۶سالگی با علی منصور [[ازدواج]] کرد. حاصل این ازدواج دختری به نام حنا است.<ref>[https://razemovafaghiat.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C/ «بیوگرافی ترانه علیدوستی +زندگی شخصی و حرفه‌ای»، وب‌سایت راز موفقیت]</ref>

ورود ترانه علیدوستی به عرصهٔ بازیگری با شرکت در کلاس‌های بازیگری [[امین تارخ]] در سال ۱۳۷۹ش آغاز شد و یک سال بعد برای ایفای نقش «ترانه پرنیان» در فیلم «[[من، ترانه 15 سال دارم]]» انتخاب شد.<ref>«[https://roozaneh.net/art-culture/biography/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C/ بیوگرافی ترانه علیدوستی؛ درباره زندگی شخصی و لیست بهترین فیلم‌های وی»، وب‌سایت روزنه.]</ref> بازی او در این فیلم با تحسین منتقدان سینمایی همراه شد و جوایز متعددی را برایش به‌همراه داشت. علیدوستی برای این نقش، [[سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن]] را از بیستمین [[جشنواره فیلم فجر|جشنوارهٔ فیلم فجر]] دریافت کرد و به جوان‌ترین بازیگر زن تاریخ [[سینمای ایران]] تبدیل شد که این جایزه را کسب کرده است. همچنین، او جایزهٔ پلنگ برنزی بهترین بازیگر زن را از [[جشنواره فیلم لوکارنو|جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم لوکارنو]] در [[سوئیس]] دریافت کرد.<ref>[https://paraj.ir/actor/taraneh-alidoosti «ترانه علیدوستی»، وب‌سایت پاراج.]</ref>

== فعالیت‌های هنری ترانه علیدوستی ==

|''[[برادران لیلا (فیلم)|برادران لیلا]]''

|[[سعید روستایی]]

|''[[سمفونی حمید (فیلم)|سمفونی حمید]]''

|''[[تفریق (فیلم)|تفریق]]''

|[[مانی حقیقی]]

|''[[اورکا (فیلم)|اورکا]]''

|''[[فروشنده (فیلم)|فروشنده]]''

|[[اصغر فرهادی]]

|''[[استراحت مطلق (فیلم)|استراحت مطلق]]''

|[[عبدالرضا کاهانی]]

|[[مادر قلب‌اتمی (فیلم)|مادر قلب‌اتمی]]

|[[آسمان زرد کم‌عمق (فیلم)|آسمان زرد کم‌عمق]]

|[[پذیرایی ساده (فیلم)|پذیرایی ساده]]

|[[انتهای خیابان هشتم (فیلم)|انتهای خیابان هشتم]]

|[[هرچی خدا بخواد (فیلم)|هرچی خدا بخواد]]

|[[راز دشت تاران (فیلم)|راز دشت تاران]]

|[[زندگی با چشمان بسته (فیلم)|زندگی با چشمان بسته]]

|[[درباره الی (فیلم)|درباره الی]]

|[[تردید (فیلم)|تردید]]

|[[شیرین (فیلم)|شیرین]]

|[[کنعان (فیلم)|کنعان]]

|[[چهارشنبه‌سوری (فیلم)|چهارشنبه‌سوری]]

|اصغر فرهادی

|[[شهر زیبا (فیلم)|شهر زیبا]]

|[[من ترانه ۱۵ سال دارم]]

|[[رسول صدرعاملی]]

ترانه علیدوستی در مجموعه‌های تلویزیونی و نمایش خانگی نیز به‌عنوان بازیگر حضور داشته است. نقش اصلی او در [[شهرزاد (مجموعه نمایش خانگی)|مجموعهٔ نمایش خانگی شهرزاد]] است که در هر سه فصل این مجموعه، نقش شخصیت شهرزاد سعادت را ایفا کرد. این مجموعه در سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ش تولید و منتشر شد و آخرین تجربهٔ او در قالب سریال به شمار می‌آید.<ref>[https://paraj.ir/actor/taraneh-alidoosti «ترانه علیدوستی»، وب‌سایت پاراج.]</ref>

ترانه علیدوستی علاوه بر بازیگری، در زمینه‌های دیگری از جمله [[صداپیشگی]] و [[نمایشنامه‌خوانی]] نیز فعالیت داشته است.<ref>[https://www.rokna.net/tags/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C «بیوگرافی ترانه علیدوستی/ زندگی شخصی و حرفه‌ای، فیلم‌ها+ عکس»، وب‌سایت رکنا.]</ref> همچنین، او به‌عنوان سرمایه‌گذار در فیلم سینمایی «[[اژدها وارد می‌شود]]!» به کارگردانی [[مانی حقیقی]] مشارکت داشته است.<ref>[https://www.zoomg.ir/biography/157587-taraneh-alidoosti-biography/ «بیوگرافی ترانه علیدوستی»، وب‌سایت زومجی.]</ref>

علیدوستی در طول فعالیت حرفه‌ای خود، سابقهٔ حضور در هیئت داوران چندین [[جشنواره فیلم|جشنوارهٔ بین‌المللی سینمایی]] را داشته است، از جمله:

* '''[[جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو]] (۲۰۱۸م):''' او به‌عنوان یکی از پنج داور بخش اصلی و رقابتی سی‌ویکمین دورهٔ این جشنواره در [[ژاپن]] انتخاب شد. در این دوره، ریاست هیئت داوران بر عهدهٔ بریلیانت مندوزا، فیلمساز فیلیپینی، بود و علیدوستی در کنار چهره‌هایی همچون برایان برک، استنلی کوان و کاهو مینامی به داوری آثار پرداخت.<ref>[https://www.isna.ir/news/97070402251/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%88-%D8%B4%D8%AF «ترانه علیدوستی داور جشنواره فیلم توکیو شد»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

* '''[[جشنواره بین‌المللی فیلم‌های آسیایی وزول|جشنواره بین‌المللی سینمای آسیایی وزول]] (۲۰۱۴م):''' علیدوستی عضو هیئت داوران بین‌المللی بیستمین دورهٔ این جشنواره در [[فرانسه]] بود. پیش‌تر نیز او برای بازی در فیلم «[[پذیرایی ساده (فیلم)|پذیرایی ساده]]» جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران این جشنواره را در سال ۲۰۱۳م دریافت کرده بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/92110704365/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%8C-%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D8%AF «ترانه علیدوستی داور جشنواره‌ی «وزول» فرانسه شد»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

* '''[[جشنواره بین‌المللی فیلم هانوی|جشنواره فیلم هانوی]] (۲۰۱۲م):''' او به‌عنوان داور در دومین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم هانوی در [[ویتنام]] حضور داشت.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-32/519240-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF «ترانه علیدوستی داور جشنواره فیلم «ویتنام» شد»، روزنامه دنیای اقتصاد.]</ref>

ترانه علیدوستی علاوه بر فعالیت‌های سینمایی، [[داستان کوتاه|داستان‌های کوتاه]] و نقدهایی را در مجلات، روزنامه‌ها و وبگاه شخصی خود منتشر کرده است.<ref>[https://www.filimo.com/crew/Taraneh-Alidoosti «ترانه علیدوستی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref> او همچنین در حوزهٔ [[ترجمه]] نیز فعالیت دارد و چندین [[کتاب]] را به [[زبان فارسی]] برگردانده است.<ref>[https://www.filimo.com/crew/Taraneh-Alidoosti «ترانه علیدوستی»، وب‌سایت فیلیمو.]؛ [https://www.rokna.net/tags/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C «بیوگرافی ترانه علیدوستی/ زندگی شخصی و حرفه‌ای، فیلم ‌ها+ عکس»، وب‌سایت رکنا.]</ref>

| rowspan="4" |''[[من ترانه ۱۵ سال دارم]]''

|[[جشنواره فیلم فجر]]

|پنجاه و پنجمین [[جشنواره فیلم لوکارنو|جشنوارهٔ فیلم لوکارنو]] سوئیس

|[[انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران|انجمن منتقدین و نویسندگان سینمای ایران]]

| rowspan="2" |''[[شهر زیبا (فیلم)|شهر زیبا]]''

| rowspan="2" |[[بهترین بازیگر نقش اول زن]]

|[[جشن خانه سینما]]

| rowspan="2" |''[[چهارشنبه‌سوری (فیلم)|چهارشنبه‌سوری]]''

| rowspan="2" |[[بهترین بازیگر نقش مکمل زن]]

| rowspan="2" |''[[تردید (فیلم)|تردید]]''

| rowspan="3" |''[[پذیرایی ساده (فیلم)|پذیرایی ساده]]''

|جایزه ادبی پروین اعتصامی

|[[جایزه ادبی پروین اعتصامی]]

| rowspan="2" |''[[آسمان زرد کم‌عمق (فیلم)|آسمان زرد کم‌عمق]]''

| rowspan="3" |[[جشن حافظ]]

|[[بهترین بازیگر زن درام]]

|''[[فروشنده (فیلم)|فروشنده]]''

علیدوستی پیش‌تر اعلام کرده بود که به [[کلاستروفوبیا]] یا تنگناهراسی مبتلا است و به همین دلیل با حضور در فضاهای بسته‌ای مانند [[مترو]] یا اتوبوس دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://www.rokna.net/tags/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C بیوگرافی ترانه علیدوستی / زندگی شخصی و حرفه‌ای، فیلم‌ها+ عکس»، وب‌سایت رکنا.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش، گزارش‌هایی دربارهٔ ابتلای او به [[سندروم درس|سندروم درِس]] (DRESS Syndrome) منتشر شد. وکیل او تأیید کرد که این بیماری در سال ۱۴۰۲ش تشخیص داده شده است.<ref>[https://razemovafaghiat.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C/ «بیوگرافی ترانه علیدوستی +زندگی شخصی و حرفه‌ای»، وب‌سایت راز موفقیت.]</ref> این بیماری نوعی واکنش شدید سیستم ایمنی بدن به برخی داروها است که با علائمی مانند ضایعات پوستی، تب و درگیری اندام‌های داخلی همراه است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/847602/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%B6 «مراقب باشید بیماری ترانه علیدوستی را نگیرید | این افراد در معرض «سندرم DREES» هستند»، روزنامه همشهری.]</ref>

=== فمینیسم ===

ترانه علیدوستی در اظهارنظرهایی از [[فمینیسم]] حمایت کرده است. او در صفحهٔ شخصی خود در [[اینستاگرام]] به برداشت‌های متفاوت و انتقادهای موجود از این جریان اشاره کرده و بر ضرورت بررسی مستقیم تعاریف و دیدگاه‌های مرتبط با آن تأکید داشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/9231/1/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C «در مورد ترانه علیدوستی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک]</ref>

به‌گفته رسانه‌ها، آن‌گونه که وکیل ترانه علیدوستی گزارش داده، در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ش با احضار و بازداشت قضایی مواجه بوده است. او در سال ۱۳۹۸ش به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار و در سال ۱۳۹۹ش در ارتباط با پرونده‌ای قضایی، به حبس تعزیری محکوم شد که این حکم به‌طور تعلیقی اجرا نشد. همچنین در آذر ۱۴۰۱ش مدتی بازداشت بود و سپس با قرار وثیقه آزاد شد. برخی  عناوین اتهامی که وکیل او نام برده عبارتند از: توهین به مأموران انتظامی در حین انجام وظیفه، [[فعالیت تبلیغی علیه نظام]] و [[نشر اکاذیب]] و افترا.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/9231/1/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C «در مورد ترانه علیدوستی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک]</ref>

در سال ۲۰۱۷م و در پی صدور دستور [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور وقت [[ایالات متحده آمریکا]]، مبنی بر منع ورود شهروندان هفت کشور مسلمان از جمله [[ایران]] به آمریکا، ترانه علیدوستی اعلام کرد که در اعتراض به این تصمیم، در [[جوایز اسکار|مراسم اسکار]] شرکت نخواهد کرد. این موضع‌گیری بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/304054/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C «بازتاب خارجی تحریم اسکار توسط ترانه علیدوستی»، وب‌سایت فرارو.]</ref>

در تاریخ [[۴ دی]] ۱۴۰۴ش، مصاحبه‌ای تصویری با ترانه علیدوستی به‌تهیه‌کنندگی و اجرای [[پگاه آهنگرانی]] در صفحهٔ اینستاگرام [[بی‌بی‌سی فارسی]] منتشر شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86037259/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%85%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 «واکنش متنوع رسانه‌های داخلی به مستند «ترانه»: از حمله اصولگرایانه تا روایت اصلاح‌طلبان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> این اثر با محوریت گفت‌وگو با [[ترانه علیدوستی]] و مرور دیدگاه‌ها و تجربه‌های شخصی او تولید شده است. در این گفت‌وگوی تصویری، علیدوستی به بیان روایت خود از وقایع موسوم به «[[زن زندگی آزادی|زن، زندگی، آزادی]]» پرداخت. انتشار این اثر با واکنش‌ها و نقدهای متفاوتی در رسانه‌ها و فضای عمومی همراه شد و برخی آن را در چارچوب فعالیت‌های رسانه‌ای و سیاسی مورد ارزیابی قرار دادند. برخی منتقدان معتقد بودند که این اثر فراتر از بیان موضع سیاسی سوژه، با چالش‌هایی در زمینهٔ روایت و شیوهٔ پرداخت مواجه است. به‌گفتهٔ این منتقدان، مستند از همان ابتدا با چارچوبی از پیش تعیین‌شده دربارهٔ شخصیت ترانه علیدوستی پیش می‌رود و روایت، کمتر وارد فرآیند پرسش‌گری یا واکاوی انتقادی می‌شود. از این منظر، اثر بیش از آن‌که به کشف و بررسی چندسویهٔ موضوع بپردازد، به ارائهٔ تصویری یک‌دست و تأییدکننده از سوژه گرایش دارد. همچنین، برخی نقدها به وجود ابهام‌ها و تناقض‌های حل‌نشده در روایت شخصی ارائه‌شده در مستند اشاره داشته‌اند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1774478/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%AA%D8%B7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DA%AF%D8%A7%D9%87 «مستند یا بیانیه؟ پروژه تطهیر سیاسی ترانه علیدوستی به روایت پگاه آهنگرانی/ترانه علیدوستی؛ فمینیسم انتخابی برای رسانه‌های امن»، خبرگزاری مشرق.]</ref>