| خط ۴: | خط ۴: | ||
== '''تعریف بخارادوزی''' == | == '''تعریف بخارادوزی''' == | ||
در بخارادوزی بهعنوان یکی از انواع [[رودوزی|رودوزیهای]] سنتی و صنایع دستی تزیینیکاربردی،<ref>[https://www.sanaat.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF/ «بخاردوزی هنر ابداعی بخاراییها»، وبسایت مشاغل صنعت و صنایع]</ref> پارچههای ساده با نخ و سوزن به پارچههایی با طرحهای زیبا و رنگی تبدیل میشوند<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3026029/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C «آشنایی با هنر بخارادوزی»، خبرگزاری صداوسیما | در بخارادوزی بهعنوان یکی از انواع [[رودوزی|رودوزیهای]] سنتی و صنایع دستی تزیینیکاربردی،<ref>[https://www.sanaat.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF/ «بخاردوزی هنر ابداعی بخاراییها»، وبسایت مشاغل صنعت و صنایع]</ref> پارچههای ساده با نخ و سوزن به پارچههایی با طرحهای زیبا و رنگی تبدیل میشوند<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3026029/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C «آشنایی با هنر بخارادوزی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> اغلب پارچههای مورد استفاده برای بخارادوزی شامل [[کتان]]، [[چلوار]]، [[ابریشم]]، [[تافته]] و [[پارچه پشمی|پارچۀ پشمی]] است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3026029/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C «آشنایی با هنر بخارادوزی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> مبدأ این هنر، شهر بخارا در ازبکستان است؛ چراکه در این شهر ابریشم و پنبه تولید میشده و محصول آن بهقدری زیاد بوده که از آن هنر بخارادوزی را ابداع کردهاند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3026029/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C «آشنایی با هنر بخارادوزی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
نقوش بخارادوزی بهروش [[قلابدوزی]] در شهر سبز، اجرا میشود و مناطق اطراف نیز همین تکنیک را بهکار میبرند. همچنین قوم لاکای از طوایف ترکتبار ازبک، با ترکیب تکنیکهای [[دوخت ترکمن]] با روشهای ازبکستان و [[شمال افغانستان]]، آثاری منحصربهفرد خلق میکنند. سوزندوزیهای یهودیان اغلب شامل نمادهای قومی مانند [[منورا]] (شمعدان هفتشاخه) است. در دوران حاکمیت [[شوروی]] هنر بخارادوزی تحت تأثیر ایدئولوژی کمونیسم قرار گرفت و نمادهایی چون داس و چکش و ستارۀ پنج پر جایگزین نقوش سنتی شد و حتی خط نوشتههای روی سوزندوزیها از [[رسمالخط فارسی]] به روسی تغییر یافت که درنهایت، هنر بخارادوزی از رونق افتاد.<ref>[https://haftdast.com/node/1046 «شکلگیری و تکامل بخارادوزی در آسیای میانه»، وبسایت خانۀ هفتدست.]</ref> | نقوش بخارادوزی بهروش [[قلابدوزی]] در شهر سبز، اجرا میشود و مناطق اطراف نیز همین تکنیک را بهکار میبرند. همچنین قوم لاکای از طوایف ترکتبار ازبک، با ترکیب تکنیکهای [[دوخت ترکمن]] با روشهای ازبکستان و [[شمال افغانستان]]، آثاری منحصربهفرد خلق میکنند. سوزندوزیهای یهودیان اغلب شامل نمادهای قومی مانند [[منورا]] (شمعدان هفتشاخه) است. در دوران حاکمیت [[شوروی]] هنر بخارادوزی تحت تأثیر ایدئولوژی کمونیسم قرار گرفت و نمادهایی چون داس و چکش و ستارۀ پنج پر جایگزین نقوش سنتی شد و حتی خط نوشتههای روی سوزندوزیها از [[رسمالخط فارسی]] به روسی تغییر یافت که درنهایت، هنر بخارادوزی از رونق افتاد.<ref>[https://haftdast.com/node/1046 «شکلگیری و تکامل بخارادوزی در آسیای میانه»، وبسایت خانۀ هفتدست.]</ref> | ||
== | == اقتصاد بخارادوزی == | ||
بخارادوزی | [[اقتصاد هنر]] بخارادوزی بر پایهٔ تولید و عرضهٔ محصولات تزیینی و کاربردی استوار است. بازار مصرف این محصولات، علاوه بر بازارهای سنتی و نمایشگاههای صنایعدستی، به حوزههای مدرنتری همچون [[صنعت مد]] و [[دکوراسیون داخلی]] نیز گسترش یافته است. همچنین، بخش آموزش و انتقال مهارت از طریق کارگاههای حضوری و بسترهای آنلاین، سهم قابلتوجهی در گردش مالی این حوزه دارد. تولید آثار سفارشی و انطباق نقوش سنتی با کالاهای امروزی، از عوامل کلیدی در تداوم حیات اقتصادی و حضور این هنر در [[تجارت صنایعدستی]] محسوب میشود.<ref>[https://honariran.org/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B5/ «هنر بخارادوزی: تاریخچه، کاربردها و فرصتهای درآمدزایی از این هنر زیبا»، وبسایت هنر ایران.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
