ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== تعریف بخارادوزی == | == تعریف بخارادوزی == | ||
در بخارادوزی بهعنوان یکی از انواع [[رودوزی]]های سنتی و صنایع دستی تزیینیکاربردی،<ref>[https://www.sanaat.ir/بخارا-دوزی-شیوهی-ابداعی-بخارایی-ها-د/ «بخاردوزی هنر ابداعی بخاراییها»، وبسایت مشاغل صنعت و صنایع]</ref> پارچههای ساده با نخ و سوزن به پارچههایی با طرحهای زیبا و رنگی تبدیل میشوند. | در بخارادوزی بهعنوان یکی از انواع [[رودوزی]]های سنتی و صنایع دستی تزیینیکاربردی،<ref>[https://www.sanaat.ir/بخارا-دوزی-شیوهی-ابداعی-بخارایی-ها-د/ «بخاردوزی هنر ابداعی بخاراییها»، وبسایت مشاغل صنعت و صنایع]</ref> پارچههای ساده با نخ و سوزن به پارچههایی با طرحهای زیبا و رنگی تبدیل میشوند. اغلب پارچههای مورد استفاده برای بخارادوزی شامل [[کتان]]، [[چلوار]]، [[پارچه ابریشمی|ابریشم]]، [[تافته]] و [[پارچه پشمی|پارچهٔ پشمی]] است. مبدأ این هنر، شهر بخارا در ازبکستان است؛ در این شهر [[ابریشم]] و [[پنبه]] تولید میشده و محصول آن بهقدری زیاد بوده که از آن هنر [[بخارادوزی]] را ابداع کردهاند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3026029/آشنایی-با-هنر-بخارا-دوزی «آشنایی با هنر بخارادوزی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
== مراحل و طراحیهای بخارادوزی == | == مراحل و طراحیهای بخارادوزی == | ||
مراحل اجرای بخارادوزی شامل آمادهسازی و رنگآمیزی پارچه، طرحاندازی نقشها، دوخت تزئینات و در نهایت اتصال و تکمیل قطعات پارچه است. | مراحل اجرای بخارادوزی شامل آمادهسازی و رنگآمیزی پارچه، طرحاندازی نقشها، دوخت تزئینات و در نهایت اتصال و تکمیل قطعات پارچه است. نقوش و طرحهای بخارادوز عبارتند از: نقوش هندسی، گلهای اناری، شاهعباسی، میخک، گل گلدان، گل و بته، لچک و ترنج، گلهای حاشیهای، طرهای و نیمطرهای، برگهای چتایی، افسری، تاکی، بتهجقهای، گلهای سیبی، ساعتی، جناقی، بازوبندی، شجری، بند رومی و نقوش شمسهای.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3593129/بخارا-دوزی-میراث-ماندگار-خراسان-بزرگ-از-عهد-سلجوقی «بخارادوزی، میراث ماندگار خراسان بزرگ از عهد سلجوقی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
== انواع بخارادوزی == | == انواع بخارادوزی == | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
== انواع سبکهای بخارادوزی == | == انواع سبکهای بخارادوزی == | ||
سبکهای بخارادوزی براساس مناطق و تأثیرات فرهنگی آنان شکل گرفته | سبکهای بخارادوزی براساس مناطق و تأثیرات فرهنگی آنان شکل گرفته است. | ||
نقوش بخارادوزی بهروش [[قلابدوزی]] در [[شهر سبز]]، اجرا میشود و مناطق اطراف نیز همین تکنیک را بهکار میبرند. | * شهر بخارا بهدلیل حضور طوایف گوناگون از جمله [[تاجیک]]ها، [[ازبک]]ها و [[یهودی|یهودیان]] دارای طیف وسیعتری از نقوش بخارادوزی نسبت به سایر مناطق است. | ||
* نورعطا شهری باستانی در ازبکستان با اکثریت جمعیت تاجیک، در بخارادوزی، شهرت خود را مدیون نقشهای گلدستههای بزرگ است. | |||
* پسکند واقع در استان [[تاشکند]] بهاستفاده از نقوش بزرگ آسمانی شامل [[ماه]]، [[ستاره]] و [[خورشید]] میپردازد که عمدتاً با رنگ قرمز روی پارچههای بزرگ سوزندوزی میشود. | |||
* [[سمرقند]] دومین شهر بزرگ ازبکستان، نقوش گیاهی متنوعی بهویژه گل رز را بهنمایش میگذارد. | |||
* در تاشکند دو دسته طرح اصلی مشاهده میشود: یکی طرح آسمان و فلک که با دایرههای بزرگ قرمز رنگ مشخص میشود و دیگری نقوش گلدار که نماد خوشحالی و آرزوی داشتن [[خانواده|خانوادهای]] پرجمعیت برای [[عروس]] است. | |||
* نقوش بخارادوزی بهروش [[قلابدوزی]] در [[شهر سبز]]، اجرا میشود و مناطق اطراف نیز همین تکنیک را بهکار میبرند. | |||
* قوم لاکای از طوایف ترکتبار ازبک، با ترکیب تکنیکهای [[دوخت ترکمن]] با روشهای ازبکستان و شمال [[افغانستان]]، آثاری منحصربهفرد خلق میکنند. | |||
* سوزندوزیهای یهودیان اغلب شامل نمادهای قومی مانند [[منورا]] (شمعدان هفتشاخه) است. | |||
* در دوران حاکمیت [[شوروی]] هنر بخارادوزی تحت تأثیر ایدئولوژی کمونیسم قرار گرفت و نمادهایی چون [[داس و چکش]] و [[ستاره پنج پر|ستارهٔ پنج پر]] جایگزین نقوش سنتی شد و حتی خط نوشتههای روی سوزندوزیها از [[رسمالخط فارسی]] به روسی تغییر یافت که در نهایت، هنر بخارادوزی از رونق افتاد.<ref>[https://haftdast.com/node/1046 «شکلگیری و تکامل بخارادوزی در آسیای میانه»، وبسایت خانۀ هفتدست.]</ref> | |||
== اقتصاد بخارادوزی == | == اقتصاد بخارادوزی == | ||
