المنتال (انیمیشن): تفاوت میان نسخه‌ها

فیلم انیمیشن سینمایی المنتال محصول مشترک شرکت‌های پیکسار و دیزنی، با مهاجرت خانواده‌ای از جنس آتش به شهر عناصر شروع می‌شود. این مهاجرت که با چالش‌هایی نظیر طرد اجتماعی مهاجران تازه‌وارد همراه است، منجر به آشنایی دختر خانواده با پسری از خانواده‌ای از جنس آب می‌شود. این آشنایی موجب بروز اتفاقات و چالش‌های جدید می‌شود که ناشی از ارتباط دو فرد از جنس‌ها و طبقات اجتماعی متضاد است.

انیمیشن المنتال (با ترجمه‌های فارسی عنصری و بنیادین) محصول مشترک شرکت‌های والت دیزنی و پیکسار در سال ۲۰۲۳م است.<ref>[https://press.disney.co.uk/press-kit/elemental "Elemental", Disney Press Website.]</ref> این پویانمایی، داستانی عاشقانه و طنز را بین شخصیت‌های اِمبِر<ref>Ember Lumen</ref> (عنصر آتش) و وِید<ref>Wade Ripple</ref> (عنصر آب) روایت می‌کند و به تلاقی دو فرهنگ متفاوت می‌پردازد. المنتال برای اولین‌بار در ۲۷ می ۲۰۲۳م در دوره ۷۶ جشنواره کن ۲۰۲۳ نمایش داده شد؛<ref>[https://www.filimo.com/shot/147939/ حسینی، «همه چیز درباره انیمیشن المنتال»، وب‌سایت فیلیموشات.]{{سخ}}

[https://www.rouydad24.ir/fa/news/344835/معرفی-انیمیشن-المنتال-محصول-۲۰۲۳ «معرفی انیمیشن المنتال محصول ۲۰۲۳»، وب‌سایت خبری رویداد 24].</ref> اکران عمومی آن نیز از ۱۶ ژوئن ۲۰۲۳م در سینماها شروع شد.<ref>[https://press.disney.co.uk/press-kit/elemental "Elemental", Disney Press Website.]</ref> برخی این اثر را، که هفتمین اثر بلند استودیو پیکسار<ref>[http://42movie.ir/elemental-2023-.html «دانلود انیمیشن المنتال با دوبله فارسی»، وب‌سایت 42 مووی.]</ref> است، بازگشت موفقیت‌آمیز این شرکت، پس از چند تولید ناموفق در گیشه دانسته‌اند؛<ref>[https://defc.ir/Post/6516/آیا_پیکسار_دوباره_به_مسیر_موفقیت_برگشته_است؟/_نگاهی_به_کارتون_المنتال_2023 «آیا پیکسار دوباره به مسیر موفقیت برگشته است؟/ نگاهی به کارتون المنتال 2023»، مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی.][https://www.sargarme.com/pixars-elemental-plot-cast-and-everything-else-we-know/ امامی، «هر چیزی که باید درباره انیمیشن Elemental پیکسار بدانید»، پایگاه اینترنتی سرگرمی.]</ref> چنان‌که رکورد فروش شرکت پیکسار برای یک اثر بعد از ۲۰۱۷م، توسط المنتال شکسته شد.<ref>[https://discussingfilm.net/2023/10/12/director-peter-sohn-reflects-on-the-global-success-of-pixars-elemental-exclusive-interview/ Nicolás Delgadillo, "Director Peter Sohn Reflects on the Global Success of Pixar’s ‘Elemental’ – Exclusive Interview", DiscussingFilm Website.]</ref> مجموع فرایند تولید این اثر، ۷ سال به طول انجامیده است.<ref>[https://www.filimo.com/shot/147939/ حسینی، «همه چیز درباره انیمیشن المنتال»، وب‌سایت فیلیموشات.]</ref>

کارگردان: پیتر سون

نویسندگان: جان هوبرگ، کت لیکل و برندا هسو

مدت زمان اثر: ۱۰۱ دقیقه

بودجه: حدود ۲۰۰ میلیون دلار

مبلغ فروش در سرتاسر جهان: ۴۹۶٫۲ میلیون دلار

امتیاز کاربران IMDB: 7.0 از بین بیش از ۱۵۸ هزار رای‌دهنده.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt15789038/ »Elemental", IMDB Website]</ref>

المنتال در بخش فیلم انیمیشن بلند در دوره ۸۱ جشنواره گلدن گلوب<ref>[https://www.filimo.com/shot/172262 «گزارش کامل مراسم و برندگان گلدن گلوب ۲۰۲۴»، وب‌سایت فیلیموشات.]{{سخ}}

[https://goldenglobes.com/film/elemental/ "Elemental", Golden Globes Website.]</ref> و دوره ۹۶ جشنواره اسکار<ref>[https://www.filimo.com/shot/170371/اسکار-2024/ «اسکار ۲۰۲۴؛ فهرست برندگان و تماشای مراسم»، وب‌سایت فیلیموشات.]</ref> و دوره ۷۷ جشنواره بفتا<ref>[https://www.filimo.com/shot/175769/بفتا-2024/ حقیقی، «فهرست کامل برندگان بفتا ۲۰۲۴»، وب‌سایت فیلیموشات.]</ref> و دوره ۲۹ جشنواره سینمایی انتخاب منتقدان،<ref>[https://www.imdb.com/title/tt15789038/ »Elemental", IMDB Website]</ref> در سال ۲۰۲۴م، نامزد دریافت جایزه بوده است.

در المنتال، خانوادهٔ لومن‌ها (برنی، سیندر و دخترشان امبر) برای ساختن زندگی‌ای تازه به شهر عناصر مهاجرت می‌کنند. آن‌ها در جامعهٔ جدید با طرد، تبعیض و بیگانه‌هراسی روبه‌رو می‌شوند؛ اما با راه‌اندازی فروشگاهی برای محصولات آتشی می‌کوشند میراث و سنت‌های فرهنگی خود را حفظ کنند.<ref>[https://www.filimo.com/shot/147939/ حسینی، «همه چیز درباره انیمیشن المنتال»، وب‌سایت فیلیموشات.]</ref> امبر از کودکی برای ادامهٔ این کسب‌وکار خانوادگی پرورش می‌یابد.<ref>[https://agahclinic.com/film-analysis/elemental/ کرمی، «تحلیل روانشناختی انیمیشن المنتال»، وب‌سایت کلینیک روان‌پویشی آگاه.]</ref>

داستان المنتال را می‌توان از جهت پرداخت به مشکلات دوران نوجوانی و بلوغ و مواجهه خانواده‌ها با این موضوع، هم‌راستا با داستان‌های آثار اخیر استودیو پیکسار، از «دایناسور خوب» تا «قرمز شدن» دانست.<ref>[https://www.sargarme.com/elemental-review/ امامی، «نقد انیمیشن Elemental – المنتال»، وب‌سایت سرگرمی.]</ref>

== ایده اولیه داستان؛ تجربه زیسته کارگردان ==

جرقهٔ ایده استفاده از عناصر برای کارگردان هنگام نگاه به جدول تناوبی زده شد.<ref>[https://www.awardsdaily.com/2024/02/15/oscar-nominee-peter-sohn-interview/ Ben Morris, "Elemental’ Oscar Nominee Peter Sohn On the Visual, Personal Inspirations Used To Create This Blending of Cultures", Awards Daily Website.]</ref> داستان فیلم نیز برگرفته از زندگی شخصی اوست: خانواده‌اش در دهه ۱۹۷۰ از کره به آمریکا مهاجرت کردند. آن‌ها در نیویورک خواروبارفروشی راه‌اندازی کردند، و خود او بعدها برای تحصیل و دنبال کردن رویاهایش به شهری دیگر رفت و با زنی آمریکایی از فرهنگی متفاوت ازدواج کرد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/147939/ حسینی، «همه چیز درباره انیمیشن المنتال»، وب‌سایت فیلیموشات.]{{سخ}}

'''تقابل با سنت:''' روابط دو شخصیت از دو عنصر متضاد، با چارچوب‌های پیشینی این عناصر و به‌ویژه سنت‌های خانواده لومن سازگار نیست و ارتباط آن‌ها به نوعی ایستادگی در برابر این سنت‌ها محسوب می‌شود.<ref>[https://vigiato.net/p/406118 فرهادی، «نقد انیمیشن Elemental – آبِ رو آتیش»، وب‌سایت ویجیاتو؛] [https://gamefa.com/968636/نگاهی-به-انیمیشن-elemental-عشق-آب-و-آتش/ حسن‌زاده، «نگاهی به انیمیشن Elemental | عشق آب و آتش»، وب‌سایت گیمفا.]</ref>

 

'''شکاف نسلی و راه برون‌رفت از آن در خانواده:''' این اثر تضاد میان آرزوهای والدین و علایق واقعی فرزندان را نشان می‌دهد و امبر در حال مبارزه با این تضاد درونی است.<ref>[https://agahclinic.com/film-analysis/elemental/ کرمی، «تحلیل روانشناختی انیمیشن المنتال»، وب‌سایت کلینیک روان‌پویشی آگاه.]</ref> این اثر به چالش تفاوت میان انتظارات والدین و علایق فرزندان می‌پردازد و نشان می‌دهد که این دو لزوماً در تقابل با هم نیستند. امبر، به‌عنوان یک نوجوان، با توجه به احساسات والدین و درک حساسیت‌های آنان، می‌آموزد که از طریق گفت‌وگو می‌تواند هم تمایلات خود را دنبال کند و هم رابطه خوبی با والدینش داشته باشد.<ref>[https://kodoumo.ir/reviews/animations/عناصر-المنتال گودرزی، «نقد و بررسی انیمیشن بنیادین (المنتال) (Elemental)»، وب‌سایت کدومو؛] [https://javoonegroup.com/elemental-animation-analysis «تحلیل انیمیشن المنتال»، وب‌سایت جوونه.]</ref>

 

'''گفتگو بدون خشم و عصبانیت:''' فیلم به کنترل خشم و مدیریت احساسات می‌پردازد. امبر که از ابتدا زود عصبانی می‌شد، کم‌کم یادمی‌گیرد خشمش را مهار کند.<ref>[https://afarinak.com/animation/elemental/ «المنتال»، وب‌سایت آفرینک.]</ref> این مهارت به او کمک می‌کند در خانواده و حتی در بازگشایی مغازه خانوادگی با گفت‌وگو و بیان مدیریت‌شده احساسات، مشکلات را حل کند<ref>[https://javoonegroup.com/elemental-animation-analysis «تحلیل انیمیشن المنتال»، وب‌سایت جوونه.]</ref> و نمونه‌ای آموزنده برای کودکان است.<ref>[https://afarinak.com/animation/elemental/ «المنتال»، وب‌سایت آفرینک.]</ref>

 

'''پذیرش تنوع فرهنگی:''' این اثر نشان می‌دهد که فرهنگ‌ها و هویت‌های مختلف می‌توانند در کنار هم مکمل یکدیگر باشند و تعادل ایجاد کنند.<ref>[https://vigiato.net/p/406118 فرهادی، «نقد انیمیشن Elemental – آبِ رو آتیش»، وب‌سایت ویجیاتو.]</ref> نمایش همکاری‌های شخصیت‌ها، مانند جلوگیری از شکستن سد یا روشن کردن عود، نمود عملی این مکمل بودن است و حتی ارتباط و ازدواج میان افرادی با فرهنگ‌های متضاد را ممکن و مفید نشان می‌دهد. بدین ترتیب فیلم اهمیت پذیرش تفاوت‌ها و همزیستی مسالمت‌آمیز افراد با هویت‌های مختلف و حتی متضاد را به مخاطب منتقل می‌کند.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref>

 

'''مشکلات مهاجران:''' داستان انیمیشن به پدیدهٔ مهاجرت نیز می‌پردازد و برخی از چالش‌های اصلی مهاجران، از جمله طردشدگی و حاشیه‌نشینی، را به تصویر می‌کشد؛ چنان‌که محل زندگی و مغازهٔ خانوادهٔ لومن‌ها نمادی از این وضعیت است.<ref>[https://nama30.ir/نقد-انيميشن-عنصر-المنتال-elemental/ «نقد انیمیشن المنتال یا عنصر Elemental به کارگردانی پیترسون»، وب‌سایت نما30.]</ref> با این حال، مهم‌ترین مسئلهٔ مهاجران در روایت اثر، پذیرفته‌نشدن از سوی جامعهٔ میزبان است.<ref>[https://javoonegroup.com/elemental-animation-analysis «تحلیل انیمیشن المنتال»، وب‌سایت جوونه.]</ref> انیمیشن این وضعیت را به‌عنوان یکی از معضلات جوامع مهاجرپذیر به نقد می‌کشد و تلویحاً راه‌حل آن را در تغییر نگرش شهروندان و اتخاذ نگاهی مثبت‌تر نسبت به مهاجران جست‌وجو می‌کند.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref>

 

'''آمریکایی‌شدن به‌مثابه مسیر پیشرفت:''' این انیمیشن با ترسیم «شهر عناصر» به‌عنوان نمادی از آمریکا، به‌ویژه نیویورک، به‌طور ضمنی سبک زندگی آمریکایی را به‌عنوان مسیر اصلی پیشرفت و موفقیت بازنمایی می‌کند؛ گویی پذیرش تنوع فرهنگی و مدارا با تفاوت‌ها تنها در چارچوب فرهنگ آمریکایی معنا می‌یابد. در این روایت، صعود اجتماعی از یک خواروبارفروشی حاشیه‌ای به صنعت، نتیجه سازگاری با این سبک زندگی معرفی می‌شود.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref>

'''بهره‌مندی از نمادها:''' المنتال توانسته از نمادها و استعاره‌ها به شکلی مناسب بهره ببرد؛ مثلاً خانواده لومن در مغازه‌ای که تأسیس می‌کنند، شعله‌ای آبی روشن می‌کنند که نماد میراث آن‌هاست و هیچ‌گاه نباید خاموش شود.<ref>[https://www.filimo.com/shot/147939/ حسینی، «همه چیز درباره انیمیشن المنتال»، وب‌سایت فیلیموشات.]</ref> سد شیشه‌ای امبر که با کمک ویب ساخته می‌شود و بعد می‌شکند، به‌روشنی نشان‌دهندهٔ تغییر شخصیت او و رسیدنش به مرحله‌ای تازه از بازسازی است.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref> سازنده توانسته از نمادهای شرقی نیز برای انتقال مفهوم خود استفاده نماید؛ مثلاً نور زرد و شکوفایی گل‌ها که نمادی از عشق و حیات است.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref> عشقی که مانند گل وی‌ویستریا، به‌عنوان نمادی از محبت امبر و وید در فیلم، قدرت شکفتن در هر شرایطی را دارد.<ref>[https://www.sargarme.com/elemental-review/ امامی، «نقد انیمیشن Elemental – المنتال»، وب‌سایت سرگرمی.]</ref>

 

[https://vidgame.ir/animation-review/review-of-elemental-animation/ «نقد و بررسی انیمیشن المنتال»، وب‌سایت ویدگیم.]</ref> و توسط لس‌آنجلس تایمز، خیره‌کننده توصیف شده است.<ref>[https://www.cartoonbrew.com/feature-film/elemental-reviews-roundup-pixar-peter-sohn-229812.html Jamie Lang, "Elemental Reviews Roundup: Critics Are Hot And Cold On Pixar’s Latest", Cartoon Brew Website.]</ref> صداپیشگان شخصیت‌های این اثر نیز مورد توجه منتقدان بوده‌اند.<ref>[https://footofan.com/elemental-review/ محمدپناه، «نقد و بررسی انیمیشن Elemental»، وب‌سایت فوت‌وفن.]</ref> همچنین قوت موسیقی این اثر، خصوصاً تغییرات آن متناسب با احساسات شخصیت‌ها، مورد تقدیر بوده است.<ref>[https://vigiato.net/p/406118 فرهادی، «نقد انیمیشن Elemental – آبِ رو آتیش»، وب‌سایت ویجیاتو.]</ref> موسیقی این اثر توسط توماس نیومن ساخته شده که در کارنامه خود، پیش از المنتال، سابقه ۱۴ بار نامزدی دریافت جوایز سینمایی را دارد.<ref>[https://www.digitoon.tv/blog/13694 «بررسی انیمیشن المنتال، پذیرش بزرگ‌ترین تفاوت‌ها»، وب‌سایت دیجیتون مگ.]</ref>

 

== نقاط ضعف فیلم ==

[https://www.sargarme.com/elemental-review/ امامی، «نقد انیمیشن Elemental – المنتال»، وب‌سایت سرگرمی.]</ref> همچنین تناقض‌هایی در منطق داستان دیده می‌شود؛ از جمله تفاوت تأثیر ارتباط عنصر آتش با دیگر اشیاء در شرایط مشابه.<ref>[https://www.newyorker.com/culture/cultural-comment/elemental-is-a-tearful-metaphor-for-pixars-decline Jessica Winter, "Elemental Is a Tearful Metaphor for Pixar’s Decline", The NewYorker Website.]</ref>

'''نامناسب بودن داستان برای مخاطب کودک؛''' درونمایهٔ اصلی این اثر، یعنی روایت عشق میان دو عنصر متضاد، آن را برای مخاطبان بزرگسال جذاب و تأمل‌برانگیز کرده است؛ بااین‌حال، برای کودکان که معمولاً به هیجان، تحرک و ماجراجویی گرایش بیشتری دارند، ممکن است چندان گیرایی نداشته و تا حدی ملال‌آور به نظر برسد.<ref>[https://defc.ir/Post/6516/آیا_پیکسار_دوباره_به_مسیر_موفقیت_برگشته_است؟/_نگاهی_به_کارتون_المنتال_2023 «آیا پیکسار دوباره به مسیر موفقیت برگشته است؟/ نگاهی به کارتون المنتال 2023»، مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی.]</ref>

'''فقدان عقلانیت:''' المنتال، توجه ویژه‌ای به انواع احساسات داشته که خشم و عصبانیت یک نمود بارز آن است. اما نگرش عقلانی و منطقی در شخصیت‌ها چندان به چشم نمی‌آید؛ چنان‌که اغلب تصمیمات شخصیت‌ها، مبتنی بر احساس است و نه عقلانیت.<ref>[https://inaghd.ir/elemental/ عبداللهی کرمانی، «نقد و بررسی انیمیشن المنتال (Elemental)؛ ترکیبی از علم طبیعیات و روان‌شناسی»، وب‌سایت آی‌نقد.]</ref>