جز ویکی سازی و تمیزکاری |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|آلو}}'''، میوهای خوشطعم با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران. | '''{{درشت|آلو}}'''، میوهای خوشطعم با تنوع، خواص و جایگاه فرهنگی در ایران. | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۶: | ||
بیشتر کتابهای طب سنتی به خواص و فواید آلو اشاره کردهاند؛<ref>[https://www.ibna.ir/news/233850/کتاب-ÙØ§Û-Ú©ÙÙ-طب-Ø³ÙØªÛ-دربارÙ-Ø®ÙØ§Øµ-Ø¢ÙÙ-ÚÙ-Ù
Û-Ú¯ÙÛ «کتابهای کهن طب سنتی درباره خواص آلو چه میگویند»، خبرگزاری ایبنا]</ref> ازجمله [[ابنسینا]]، ضمن بررسی انواع آلو، معتقد است که آلوی بُستی از آلوی سیاه قویتر، آلوی زرد از آلوی سرخ مؤثرتر و ملینتر است و آلوی سفید، مات و سنگین بوده و آلوی ارمنی نیز از تمام انواع آلو شیرینتر و ملینتر است. ابوعلی سینا در کتاب [[قانون در طب]] دربارهٔ خواص شربت آلو بخارا توضیح داده و آن را مانعی برای رفع تشنگی میداند.<ref>ابنسینا، قانون، ج2، ۱۳۷۰ش، ص74.</ref> برخی دیگر از طبیبان با اشاره به طبع سرد و تر آلو،<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص7-8.</ref> آن را برای درمان یبوست مفید دانستهاند.<ref>جرجانی، الاغراض الطبیة، ۱۳۴۵ش، ص۵۸۵.</ref> جوشاندهٔ برگ درخت آلو نیز، برای لثه و لوزه مفید است. برخی دیگر از طبیبان، آلو را برای رفع عطش، رفع بوی بد دهان، تقویت معده و دفع تب نیز مفید میدانند.<ref>گیلانی، حفظ الصحهٔ ناصری، ۱۳۸۲ش، ص248-250.</ref> شربت و مربای آلو نیز برای امراض صفراوی-بلغمی<ref>حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، ۱۳۸۳ش، ص۳۲؛ نفیسی، پزشکینامه، ۱۳۱۷ق، ص۳۵۱.</ref> و رفع سردرد مفید است.<ref>حکیم فریدالدین، طب فریدی، ۱۳۸۳ش، ص۳؛ عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۲۵۹ق، ص۱۰۶–۱۰۷.</ref> در ملایر، برای رفع سردرد ناشی از صفرا، از آلوبخارا استفاده میکنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۲۷۹–۲۸۰.</ref> در [[خراسان]]، کچلی را با آلوچه درمان میکنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۶۴.</ref> همچنین، آلو در گروه داروهای مُسکن برای بیماریهایی مانند بواسیر حضور دارد. در ایلام، نیز جوشانده آلوسیاه برای دفع صفرا مفید دانسته میشود.<ref>اسدیان خرمآبادی، باورها و دانستهها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۶۹.</ref> | بیشتر کتابهای طب سنتی به خواص و فواید آلو اشاره کردهاند؛<ref>[https://www.ibna.ir/news/233850/کتاب-ÙØ§Û-Ú©ÙÙ-طب-Ø³ÙØªÛ-دربارÙ-Ø®ÙØ§Øµ-Ø¢ÙÙ-ÚÙ-Ù
Û-Ú¯ÙÛ «کتابهای کهن طب سنتی درباره خواص آلو چه میگویند»، خبرگزاری ایبنا]</ref> ازجمله [[ابنسینا]]، ضمن بررسی انواع آلو، معتقد است که آلوی بُستی از آلوی سیاه قویتر، آلوی زرد از آلوی سرخ مؤثرتر و ملینتر است و آلوی سفید، مات و سنگین بوده و آلوی ارمنی نیز از تمام انواع آلو شیرینتر و ملینتر است. ابوعلی سینا در کتاب [[قانون در طب]] دربارهٔ خواص شربت آلو بخارا توضیح داده و آن را مانعی برای رفع تشنگی میداند.<ref>ابنسینا، قانون، ج2، ۱۳۷۰ش، ص74.</ref> برخی دیگر از طبیبان با اشاره به طبع سرد و تر آلو،<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص7-8.</ref> آن را برای درمان یبوست مفید دانستهاند.<ref>جرجانی، الاغراض الطبیة، ۱۳۴۵ش، ص۵۸۵.</ref> جوشاندهٔ برگ درخت آلو نیز، برای لثه و لوزه مفید است. برخی دیگر از طبیبان، آلو را برای رفع عطش، رفع بوی بد دهان، تقویت معده و دفع تب نیز مفید میدانند.<ref>گیلانی، حفظ الصحهٔ ناصری، ۱۳۸۲ش، ص248-250.</ref> شربت و مربای آلو نیز برای امراض صفراوی-بلغمی<ref>حکیم مظهرعلی، قرابادین مظهری، ۱۳۸۳ش، ص۳۲؛ نفیسی، پزشکینامه، ۱۳۱۷ق، ص۳۵۱.</ref> و رفع سردرد مفید است.<ref>حکیم فریدالدین، طب فریدی، ۱۳۸۳ش، ص۳؛ عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۲۵۹ق، ص۱۰۶–۱۰۷.</ref> در ملایر، برای رفع سردرد ناشی از صفرا، از آلوبخارا استفاده میکنند.<ref>رسولی، پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران، ۱۳۷۸ش، ص۲۷۹–۲۸۰.</ref> در [[خراسان]]، کچلی را با آلوچه درمان میکنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۶۴.</ref> همچنین، آلو در گروه داروهای مُسکن برای بیماریهایی مانند بواسیر حضور دارد. در ایلام، نیز جوشانده آلوسیاه برای دفع صفرا مفید دانسته میشود.<ref>اسدیان خرمآبادی، باورها و دانستهها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۶۹.</ref> | ||
=== کاربرد آلو در غذا و خوراک === | === کاربرد آلو در غذا و خوراک === | ||
آلو در انواع خوراکهای محلی مناطق مختلف ایران به کار میرود، ازجمله در انواع [[آش]] مانند آش شب عید، آش آلوچه، آش زردآلو و آش آلوی سیاه.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه»، «مادة الحیوة»، آشپزی دورهٔ صفوی، ۱۳۶۰ش، ص۸۹ و ۲۰۱ و ۲۱۴ و ۲۲۲ و ۲۳۳.</ref> خورش آلو اسفناج، خورش آلو مسما، خورش آلوگشنیز در مناطق شمالی و جنوبی ایران طبخ میشود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز، ج1، ۱۳۸۴ش، ص617 و 867 و 929.</ref> خورشهای آلو میگو، بهآلو و باقله آلوچه نیز در سیرجان،<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۳۹۵–۳۹۷.</ref> قیمهآلو در [[کازرون]]،<ref>مظلومزاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۲.</ref> خورش آلوزرد و آلوسیاه در [[استان کردستان|کردستان]]،<ref>انصافجویی، آشپزی کردستان، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۵–۴۱۶.</ref> استفاده از آلو در مرغ شکمپر، ماهی شکمپر و انواع کوفته رایج است.<ref>رحمانینژاد، سفرهٔ ایل قشقایی، ۱۳۸۸ش، ص۵۳؛ دانای علمی، فرهنگ عامهٔ مردم تنکابن، ۱۳۸۹ش، ص۲۴۶.</ref> [[بسحاق اطعمه]] نیز انواع آلو را ازجمله خوراکیهای اشتهاآور معرفی کرده است.<ref>بسحاق اطعمه، کلیات، ۱۳۸۲ش، ص23.</ref> | آلو در انواع خوراکهای محلی مناطق مختلف ایران به کار میرود، ازجمله در انواع [[آش]] مانند آش شب عید، آش آلوچه، آش زردآلو و آش آلوی سیاه.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه»، «مادة الحیوة»، آشپزی دورهٔ صفوی، ۱۳۶۰ش، ص۸۹ و ۲۰۱ و ۲۱۴ و ۲۲۲ و ۲۳۳.</ref> خورش آلو اسفناج، خورش آلو مسما، خورش آلوگشنیز در مناطق شمالی و جنوبی ایران طبخ میشود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز، ج1، ۱۳۸۴ش، ص617 و 867 و 929.</ref> خورشهای آلو میگو، بهآلو و باقله آلوچه نیز در سیرجان،<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۳۹۵–۳۹۷.</ref> قیمهآلو در [[کازرون]]،<ref>مظلومزاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۲.</ref> خورش آلوزرد و آلوسیاه در [[استان کردستان|کردستان]]،<ref>انصافجویی، آشپزی کردستان، ۱۳۸۶ش، ص۴۱۵–۴۱۶.</ref> استفاده از آلو در مرغ شکمپر، ماهی شکمپر و انواع کوفته رایج است.<ref>رحمانینژاد، سفرهٔ ایل قشقایی، ۱۳۸۸ش، ص۵۳؛ دانای علمی، فرهنگ عامهٔ مردم تنکابن، ۱۳۸۹ش، ص۲۴۶.</ref> [[بسحاق اطعمه]] نیز انواع آلو را ازجمله خوراکیهای اشتهاآور معرفی کرده است.<ref>بسحاق اطعمه، کلیات، ۱۳۸۲ش، ص23.</ref> | ||
=== کاربرد آلو بهعنوان تنقلات === | === کاربرد آلو بهعنوان تنقلات === | ||
آلو در انواع [[آجیل]]، خشکبار و [[سفره نذری|سفرههای نذری]] و عیدانه ایرانیان استفاده میشود. البته در این موارد بیشتر از برگهٔ آلو یا زردآلو و نیز هستههای بودادهٔ زردآلو استفاده شده است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۶۱.</ref> | آلو در انواع [[آجیل]]، خشکبار و [[سفره نذری|سفرههای نذری]] و عیدانه ایرانیان استفاده میشود. البته در این موارد بیشتر از برگهٔ آلو یا زردآلو و نیز هستههای بودادهٔ زردآلو استفاده شده است.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۶۱.</ref> | ||