|
|
| خط ۵۳: |
خط ۵۳: |
| === در فقه اسلامی === | | === در فقه اسلامی === |
| اندیشمندان و فقیهان اسلامی، پدیدهٔ ترور را به استناد ادلهٔ سهگانه، به طور مطلق حرام و محکوم میدانند. از منظر قرآن، ترور مصداق بارزِ قتل نفس محترمه و همسنگ کشتن تمام انسانهاست؛<ref>{{پک|ولی زاده بریمانلو|حسینی|احتشامی|۱۴۰۱|ک=ماهنامه علمی (مقاله علمی_پژوهشی) جامعه شناسی سیاسی ایران|ف=رویکرد اسلام به مساله ترور (با تکیه بر آیات و روایات)|ص=۲۹۰۲}}</ref> در سنت نیز پیامبر اکرم و امامان معصوم مؤمن را از اقدام به ترور و غافلگیری منع کردهاند.<ref>{{پک|شیرودی|1385|ک=زمانه|ف=مواجهه سنت نبوی با مقوله ترور}}</ref> همچنین از دیدگاه عقل، این عمل بهدلیل سلب ناگهانی جان انسانهای بیگناه و ایجاد ناامنی، مصداق بارز ظلم و عملی ناپسند بهشمار میرود.<ref>{{پک|نصیریان مفیدی|شمس ناتری|شیدائیان|1402|ک=فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی|ف=بررسی مبانی و ادله فقهی حرمت ترور از منظر فقه شیعه و احناف|ص=۲۹۸}}</ref> | | اندیشمندان و فقیهان اسلامی، پدیدهٔ ترور را به استناد ادلهٔ سهگانه، به طور مطلق حرام و محکوم میدانند. از منظر قرآن، ترور مصداق بارزِ قتل نفس محترمه و همسنگ کشتن تمام انسانهاست؛<ref>{{پک|ولی زاده بریمانلو|حسینی|احتشامی|۱۴۰۱|ک=ماهنامه علمی (مقاله علمی_پژوهشی) جامعه شناسی سیاسی ایران|ف=رویکرد اسلام به مساله ترور (با تکیه بر آیات و روایات)|ص=۲۹۰۲}}</ref> در سنت نیز پیامبر اکرم و امامان معصوم مؤمن را از اقدام به ترور و غافلگیری منع کردهاند.<ref>{{پک|شیرودی|1385|ک=زمانه|ف=مواجهه سنت نبوی با مقوله ترور}}</ref> همچنین از دیدگاه عقل، این عمل بهدلیل سلب ناگهانی جان انسانهای بیگناه و ایجاد ناامنی، مصداق بارز ظلم و عملی ناپسند بهشمار میرود.<ref>{{پک|نصیریان مفیدی|شمس ناتری|شیدائیان|1402|ک=فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی|ف=بررسی مبانی و ادله فقهی حرمت ترور از منظر فقه شیعه و احناف|ص=۲۹۸}}</ref> |
|
| |
| ==== نمونههای تاریخی و سیره عملی ====
| |
| در سیره بزرگان دین و رهبران مذهبی معاصر، پرهیز از مشی مسلحانه و ترور به عنوان یک اصل اخلاقی برجسته مطرح است:
| |
|
| |
| * '''اقدام مسلم بن عقیل در کوفه:''' شریک بن اعور به مسلم بن عقیل پیشنهاد داد تا عبیدالله بن زیاد را که به عیادتش میآمد، در پشت پرده غافلگیر کرده و ترور کند. مسلم از این کار خودداری کرد و علت آن را پایبندی به کلام پیامبر مبنی بر حرمت فتک (ترور پنهانی) اعلام نمود. <ref>{{پک|شیرودی|1385|ک=زمانه|ف=مواجهه سنت نبوی با مقوله ترور}}</ref>
| |
| * '''مخالفت امام خمینی با ترور حسنعلی منصور:''' پیش از انقلاب اسلامی ایران، اعضای جمعیت مؤتلفه اسلامی نمایندهای به نجف گسیل داشتند تا برای ترور حسنعلی منصور نخستوزیر وقت از امام خمینی اذن بگیرند؛ اما ایشان از صدور چنین حکمی استنکاف ورزید۔ امام خمینی اساساً کار مسلحانه و ترور را به عنوان استراتژی مبارزه رد میکرد و به آگاهیبخشی تودهها معتقد بود و حتی با اعدام پیشدستانه خسرو داد فرمانده نیروی هوایی پهلوی مخالفت نمود<ref group="دیدگاه">عبارتی که قبلا بیان کردید و این مورد نیاز به دقت دارد. این متن نگاری با گفتمان انقلاب اسلامی در تعارض جدی است. در جمهوری اسلامی ایران، اقدام شهید محمد بخارایی و شهدای مؤتلفه در کشتن منصور، نه یک ترور مذموم، بلکه یک اعدام انقلابی و اقدامی مشروع علیه یک خائن شناخته میشود و عاملان آن شهید خوانده میشوند. استفاده از این رویداد به عنوان مثالی برای اثبات حرمت ترور، زیر سؤال بردن مشروعیت اقدام شهدای مؤتلفه است. شما باید حساب اعدام انقلابی مهدورالدم توسط نیروهای مسلمان در دوران طاغوت را از پدیده ترور جدا کنید.</ref>۔<ref>{{پک|شیرودی|1382|ک=رواق اندیشه|ف=اسلام و مساله ترور}}</ref>
| |
| * '''موضع امام خمینی پس از انقلاب:''' امام خمینی اقدامات تروریستی و قتلهای مخفیانه را برخاسته از ضعف عمیق عاملان آن میدانست و با مقایسه ترورهای پنهانی با اقدام آشکار ابنملجم یا عباسآقا صراف قاتل امینالسلطان، عاملانی را که پنهانی بمبگذاری یا ترور میکردند، به دلیل عدم شهامت رویارویی، فاقد مردانگی خوانده و ترور دزدکی را «تز نامردها» توصیف کرد. <ref>{{پک|شیرودی|1385|ک=زمانه|ف=مواجهه سنت نبوی با مقوله ترور}}</ref>
| |
|
| |
|
| === در قوانین بینالمللی === | | === در قوانین بینالمللی === |
