خانه‌داری: تفاوت میان نسخه‌ها

خانه‌داری در لغت به معنای میانه‌روی، درست خرجی، تدبیر امور منزل و نگه‌داری زن از کارهای خانه می‌باشد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه خانه‌داری، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> اصطلاح خانه‌داری در زمان گذشته، به تمام اشتغالات و فعالیت‌هایی اشاره داشت که به [[مدیریت خانه]] و امور [[خانواده]] مرتبط بودند.<ref>صادقی فسایی و میرحسینی، «فهم خانه‌داری در بستر نقش‌های جنسیتی: مطالعه کیفی در شهر تهران»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳.</ref> در واقع، دامنۀ آن بسیار گسترده بود و کلیه امور معیشتی و مراقبتی داخل خانه را در برمی‌گرفت. این نقش، زمینه‌ساز ایفای مسئولیت‌هایی مانند مادری و همسری،<ref>کریمی و میرزادارائی، چند لقمه حرف حلال برای خانواده، ۱۳۹۷ش، ص۸۶.</ref> نیز بوده و مدیریت امور داخلی منزل و مهارت‌های اداره خانه یا مجموعه دانش‌های مرتبط با آن مانند [[آشپزی]] و [[خیاطی]] را شامل می‌شد.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه خانه‌داری.</ref> امروزه خانه‌داری عمدتاْ به‌عنوان رفتار، کردار یا وظیفه‌ای که مرتبط با خانواده صورت می‌گیرد، شناخته می‌شود.<ref>امین‌فر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانه‌داری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.</ref> از این‌رو، خانه‌داری، یک [[نقش اجتماعی|نقش اجتماعیِ]] شامل وظایف و مسيولیت‌های مشترک بین زن و مرد تعریف شده است. هرچند، در اکثر جوامع از جمله [[ایران]]، سهم زنان در انجام این وظایف همچنان پررنگ‌تر است و در [[فرهنگ ایرانی]]، از [[زنان خانه‌دار]] با واژه [[کدبانو]] نام برده می‌شود.<ref>آزاد ارمکی، جامعه‌شناسی خانواده ایرانی، 1390ش، ص101.</ref>

در سطح جهانی، ارزش اقتصادی کار خانگی بدون مزد که عمدتاً بر دوش زنان است، مطابق برآوردهای سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۱ میلادی بالغ بر ۱۱ تریلیون دلار برآورد شده است.<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_13147.html حسین‌پور، «فهم خانه‌داری به عنوان یک شغل و چالش‌های آن از منظر زنان خانه‌دار شهر قم»، ۱۴۰۰ش، ص۹۶.]</ref>

در ایران، آمارهای رسمی نشان‌دهنده وسعت نقش اجتماعی خانه‌داری در میان زنان است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در سال ۱۴۰۱ش، حدود ۲۱ میلیون زن خانه‌دار در کشور وجود دارد که حدود ۶۲٪ از کل جمعیت زنان و ۸۰٪ از زنان متأهل را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://www.rahyaftjournal.ir/article_224838.html سنجری‌مقدم و همکاران، «بررسی جایگاه اشتغال زنان به خانه‏داری در سیاستگذاری‏های جمهوری اسلامی ایران»، ۱۴۰۴ش، ص۷۴.]</ref>  پیش‌تر و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ش، بیش از ۱۴میلیون زن در گروه‌های سنی مختلف در وضعیت خانه‌داری قرار داشتند، در حالی که تنها حدود ۲.۱میلیون زن معادل ۱۱٪ از نیروی کار رسمی، شاغل محسوب می‌شدند.<ref>[https://payeshjournal.ir/article-1-490-fa.html ساروی و همکاران، «مقایسه کیفیت زندگی وابسته به‌سلامت زنان شاغل و خانه‌دار»، ۱۳۹۰ش، ص۱۰۰.]</ref>  تمرکز جمعیتی زنان خانه‌دار در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال بیشترین است و نزدیک به ۶٪ از آنان هرگز ازدواج نکرده‌اند.<ref>[https://www.rahyaftjournal.ir/article_224838.html سنجری‌مقدم و همکاران، «بررسی جایگاه اشتغال زنان به خانه‏داری در سیاستگذاری‏های جمهوری اسلامی ایران»، ۱۴۰۴ش، ص۷۴.]</ref>