صفحه‌ای تازه حاوی «'''شماره‌دوزی؛''' ایجاد دوخت‌های ضربدری روی پارچۀ مخصوص شماره‌دوزی. شماره‌دوزی یکی از قدیمی‌ترین انواع گلدوزی است که با پر کردن خانه‌های مربع‌شکل پارچه، طرح ایجاد می‌شود. مردم کشور رومانی از این هنر برای تزیین لباس‌های ملی خود استفاده می...» ایجاد کرد
 
خط ۴: خط ۴:


== تعریف ==
== تعریف ==
هنر شماره‌دوزی یکی از انواع سوزن‌دوزی است که روی پارچه‌های مخصوصی با سوراخ‌های کوچک اجرا می‌شود. در این هنر از دوخت‌های ضربدری برای پر کردن خانه‌های پارچۀ شماره‌دوزی استفاده می‌شود.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وب‌سایت بیتوته|ف=هنر شماره‌دوزی: زیبایی و دقت در دوخت}}</ref> این هنر قابلیت ترکیب با سایر هنرها نظیر پولک‌دوزی و سنگ‌دوزی را دارد. شماره‌دوزی هنری آرام‌بخش است و بسیاری از افراد برای مدیتیشن و آرامش خود از این هنر استفاده می‌کنند.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>
هنر شماره‌دوزی یکی از انواع سوزن‌دوزی است که روی پارچه‌های مخصوصی با سوراخ‌های کوچک اجرا می‌شود. در این هنر از دوخت‌های ضربدری برای پر کردن خانه‌های پارچۀ شماره‌دوزی استفاده می‌شود.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وب‌سایت بیتوته|ف=هنر شماره‌دوزی: زیبایی و دقت در دوخت}}</ref> این هنر قابلیت ترکیب با سایر هنرها نظیر پولک‌دوزی و سنگ‌دوزی را دارد. شماره‌دوزی هنری آرام‌بخش است و بسیاری از افراد برای [[مدیتیشن]] و آرامش خود از این هنر استفاده می‌کنند.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
شماره‌دوزی از قدیمی‌ترین انواع گلدوزی است که قدمت آن به قرون وسطی می‌رسد. این هنر متناسب با آداب‌ و رسوم، سنت‌ها و باورهای محلی هر کشور توسعه یافته است. شماره‌دوزی برای اولین‌بار در میان مردم شرق یعنی هند و چین دیده شده است. در زمان باستان مردم پرو نیز از این هنر استفاده می‌کردند و پس از آن این هنر میان مردم اروپا و آمریکا نیز رایج شد.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی1|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>
شماره‌دوزی از قدیمی‌ترین انواع [[گلدوزی]] است که قدمت آن به [[قرون وسطی]] می‌رسد. این هنر متناسب با آداب‌ و رسوم، سنت‌ها و باورهای محلی هر کشور توسعه یافته است. شماره‌دوزی برای اولین‌بار در میان مردم شرق یعنی هند و چین دیده شده است. در زمان باستان مردم پرو نیز از این هنر استفاده می‌کردند و پس از آن این هنر میان مردم اروپا و آمریکا نیز رایج شد.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی1|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>


== کاربرد ==
== کاربرد<ref group="دیدگاه">این مطالب برای بخش کاربرد مفید به نظر میاد
امروزه از هنر شماره‌دوزی برای ساخت تابلو و کارت ویزیت، تزیین روبالشتی، زیرلیوانی، شال، مانتو، پیراهن، کیف و زیورآلات به‌کار می‌رود. بسیاری از مردم کشورهای مختلف از شماره‌دوزی برای تزیین لباس‌های ملی و اصیل استفاده می‌کنند؛ به‌عنوان مثال لباس‌های ملی کشورهای رومانی با این هنر تزیین می‌شود.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی2|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>
 
https://www.chtn.ir/news/14000427863551/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2</ref><ref group="دیدگاه">مطالب دیگری از کاربردهای فرهنگی و اقتصادی ندارد؟ اینکه در اقتصاد خانوار نقش دارد یا نه؟ اینکه در آیین های خاصی استفاده می شود یا نه؟</ref> ==
امروزه هنر شماره‌دوزی در ساخت تابلو و کارت ویزیت، تزیین روبالشتی، زیرلیوانی، شال، مانتو، پیراهن، کیف و زیورآلات به‌کار می‌رود. بسیاری از مردم کشورهای مختلف از شماره‌دوزی برای تزیین لباس‌های ملی و اصیل استفاده می‌کنند؛ به‌عنوان مثال لباس‌های ملی کشورهای رومانی با این هنر تزیین می‌شود.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی2|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>


== ابزارها ==
== ابزارها ==
خط ۱۸: خط ۲۰:
هنر شماره‌دوزی بر پایه خانه‌های مربعی توری‌شکل انجام می‌شود. مهم‌ترین تکنیک در این رشته، «کوک ضربدری» است که با ایجاد یک نیم‌دوخت (از سوراخ ۱ به ۴) و سپس تکمیل آن با یک نیم‌دوخت معکوس (از سوراخ ۳ به ۲) به شکل علامت ضربدر ایجاد می‌شود. در مواردی که نیاز به جزئیات بیشتری باشد، از «نیم‌دوخت» (تنها یک قطر مربع) استفاده می‌شود؛ همچنین «دوخت یک‌چهارم» با اتصال گوشه مربع به مرکزِ آن انجام می‌گیرد و ترکیب آن با یک نیم‌دوخت، «دوخت سه‌چهارم» را می‌سازد که برای ایجاد انحنا در طرح کاربرد دارد. در نهایت، برای اجرای خطوط دورگیری یا کادربندی طرح، از «بخیه دوزی» استفاده می‌شود که با حرکت مداوم سوزن بین سوراخ‌های مجاور، یک خط پیوسته و منظم ایجاد می‌کند.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی5|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>
هنر شماره‌دوزی بر پایه خانه‌های مربعی توری‌شکل انجام می‌شود. مهم‌ترین تکنیک در این رشته، «کوک ضربدری» است که با ایجاد یک نیم‌دوخت (از سوراخ ۱ به ۴) و سپس تکمیل آن با یک نیم‌دوخت معکوس (از سوراخ ۳ به ۲) به شکل علامت ضربدر ایجاد می‌شود. در مواردی که نیاز به جزئیات بیشتری باشد، از «نیم‌دوخت» (تنها یک قطر مربع) استفاده می‌شود؛ همچنین «دوخت یک‌چهارم» با اتصال گوشه مربع به مرکزِ آن انجام می‌گیرد و ترکیب آن با یک نیم‌دوخت، «دوخت سه‌چهارم» را می‌سازد که برای ایجاد انحنا در طرح کاربرد دارد. در نهایت، برای اجرای خطوط دورگیری یا کادربندی طرح، از «بخیه دوزی» استفاده می‌شود که با حرکت مداوم سوزن بین سوراخ‌های مجاور، یک خط پیوسته و منظم ایجاد می‌کند.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی5|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>


== گسترۀ جغرافیایی ==
== گسترۀ جغرافیایی<ref group="دیدگاه">بهتر نیست یکی از عناوین فرعی تاریخچه یا کاربرد باشد؟</ref> ==
شماره‌دوزی در شهرهای اصفهان، شیراز، یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان و کاشان رواج دارد. شماره‌دوزی در سیستان و بلوچستان و سنگسر سمنان به‌صورت مشابه و با شمارش تار و پود پارچه صورت می‌گیرد و تنها تفاوت آن این است که د سیستان از نخ کاموا و در سنگسر سمنان از نخ دمسه برای دوخت شماره‌دوزی استفاده می‌شود. نقوش و رنگ‌آمیزی نیز در این مناطق متفاوت از یک‌دیگر هستند.<ref>{{پک/بن|بلوگفا|ک=وب‌سایت بلوگفا|ف=هنر شماره‌دوزی}}</ref>  
شماره‌دوزی در شهرهای اصفهان، شیراز، یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان و کاشان رواج دارد. شماره‌دوزی در سیستان و بلوچستان و سنگسر سمنان<ref group="دیدگاه">گویا ثبت ملی هم شده است</ref> به‌صورت مشابه و با شمارش تار و پود پارچه صورت می‌گیرد و تنها تفاوت آن این است که در سیستان از نخ کاموا و در سنگسر سمنان از نخ دمسه برای دوخت شماره‌دوزی استفاده می‌شود. نقوش و رنگ‌آمیزی نیز در این مناطق متفاوت از یک‌دیگر هستند.<ref>{{پک/بن|بلوگفا|ک=وب‌سایت بلوگفا|ف=هنر شماره‌دوزی}}</ref>  


== شماره‌دوزی با ماشین ==
== شماره‌دوزی با ماشین<ref group="دیدگاه">بهتر نیست یکی از عناوین فرعی ابزارها باشد؟</ref> ==
اغلب کارخانه‌های گلدوزی مجهز به ماشین‌های چند‌کلۀ گلدوزی هستند که تمام مراحل شماره‌دوزی را به‌صورت خودکار انجام می‌دهند. برای این کار یک فایل دیجیتالی از طرح به دستگاه داده می‌شود تا طرح را روی پارچه شماره‌دوزی کند. شماره‌دوزی با ماشین علاوه‌بر قیمت مناسب، از دقت و سرعت بالایی برخوردار است و امکان اجرای طرح‌های مختلف را روی پارچه دارد.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی6|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>
اغلب کارخانه‌های گلدوزی مجهز به ماشین‌های چند‌کلۀ گلدوزی هستند که تمام مراحل شماره‌دوزی را به‌صورت خودکار انجام می‌دهند. برای این کار یک فایل دیجیتالی از طرح به دستگاه داده می‌شود تا طرح را روی پارچه شماره‌دوزی کند. شماره‌دوزی با ماشین علاوه‌بر قیمت مناسب، از دقت و سرعت بالایی برخوردار است و امکان اجرای طرح‌های مختلف را روی پارچه دارد.<ref>{{پک/بن|شماره‌دوزی6|ک=وب‌سایت ویرا گستر معین|ف=شماره‌دوزی چیست؟}}</ref>