| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== جنسیت و حجاب == | == جنسیت و حجاب == | ||
از منظر فقها، رعایت حجاب وظیفه مردان و زنان است؛ اما تفاوت در حدود پوشش آنها، موجب شده است که حجاب عمدتا در حوزه پوشش زنان مطرح شده و مسئله جنسیت و پوشش، مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.<ref>[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفههای حجاب و عدالتجنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص126-125.] </ref> از این رو؛ برخی نویسندگان، خاستگاه حجاب را به نابرابریهای اجتماعی، تبعیض جنسیتی، نبود امنیت، حسادت، خودخواهی مرد و پارهای از باورهای اعتقادی؛ چون ریاضت و رهبانیت نسبت داده و تفاوتی میان خاستگاه حجاب اسلامی و غیر اسلامی قائل نیستند. برخی پژوهشگران مسلمان با انکار نقش این عوامل در تشریع حجاب اسلامی،<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 31-32.</ref> خاستگاه آن را تفاوتهای نهفته در جنسیت مردانه و زنانه دانسته و معتقدند؛ زن با درک و هوش طبیعی، حیا، عفت و پوشش را ابزارهای برای پاسخ به نیازهای روانی، زیستی و اجتماعی خود و ایجاد توازون در روابط زن و مرد در جامعه قرارداده است.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 63-64.</ref> بر مبنای این دیدگاه، حجاب نهتنها مانعی برای رشد استعدادهای زن نیست که موجب سلامت روان، استحکام روابط خانوادگی و فراهمشدن بستری برای ایفای نقشهای اجتماعیای متناسب با جنسیت زن و مرد در جامعه بهشمار میآید.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 215.</ref> | از منظر فقها، رعایت حجاب وظیفه مردان و زنان است؛ اما تفاوت در حدود پوشش آنها، موجب شده است که حجاب عمدتا در حوزه پوشش زنان مطرح شده و مسئله جنسیت و پوشش، مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.<ref>[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفههای حجاب و عدالتجنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص126-125.] </ref> از این رو؛ برخی نویسندگان، خاستگاه حجاب را به نابرابریهای اجتماعی، تبعیض جنسیتی، نبود امنیت، حسادت، خودخواهی مرد و پارهای از باورهای اعتقادی؛ چون ریاضت و رهبانیت نسبت داده و تفاوتی میان خاستگاه حجاب اسلامی و غیر اسلامی قائل نیستند. برخی پژوهشگران مسلمان با انکار نقش این عوامل در تشریع حجاب اسلامی،<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 31-32.</ref> خاستگاه آن را تفاوتهای نهفته در جنسیت مردانه و زنانه دانسته و معتقدند؛ زن با درک و هوش طبیعی، حیا، عفت و پوشش را ابزارهای برای پاسخ به نیازهای روانی، زیستی و اجتماعی خود و ایجاد توازون در روابط زن و مرد در جامعه قرارداده است.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 63-64.</ref> بر مبنای این دیدگاه، حجاب نهتنها مانعی برای رشد استعدادهای زن نیست که موجب سلامت روان، استحکام روابط خانوادگی و فراهمشدن بستری برای ایفای نقشهای اجتماعیای متناسب با جنسیت زن و مرد در جامعه بهشمار میآید.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 215.</ref> | ||
== حجاب در تمدنهای باستانی == | == حجاب در تمدنهای باستانی == | ||
بر پایه متون تاریخی، پوشش زنان در فرهنگهای کهن، رواج داشته است؛<ref>زروندی، «بررسی تطبیقی حجاب در میان اقوام و ادیان الهی»، ص 123، 1386ش.</ref> در بسیاری از جوامع پوشش کامل برای طبقه اشراف الزامی<ref>شیخشعاعی، «جایگاه حجاب در ایران باستان و تقویت هویت فرهنگی ایران معاصر»، 1396ش، ص 24.</ref> و در مواردی دارای ضوابط سختگیرانه بوده است.<ref>حبیبی، «نیم نگاهی به حجاب در ادیان الهی»، 1384ش، ص 61-59.</ref> در روم باستان، آرتمیس بهعنوان الهه عفت تقدیس شده<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/111102/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «پوشش زن در یونان و روم باستان»، خبرگزاری جهاننیوز.]</ref> و زنان رومی با تأسی به آن در بیرون با ردا و چادر بلند، بدن خود را میپوشاندند.<ref>[https://www.hi-hijab.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «تاریخچـه حجـاب در دوران باســتان»، وبسایت هایحجاب.]</ref> به گزارش ویل دورانت؛ لباسهای بانوان اصیل اروپایی، تا روی پاها میرسید و به ندرت در انظار عمومی ظاهر میشدند. در کشورهای شرقی؛ مانند هند نیز زنان با استفاده از [[چادر]] بدن و صورتشان را میپوشاندند.<ref>[https://www.hi-hijab.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/ «تاریخچه حجاب در ایران و جهان از دوران باستان تا کنون»، وبسایت های حجاب]</ref> در ایران باستان، زنان دارای پوشیدگیای متناسب با عفت زنانه<ref>عسگری خانقاه، بهادری نژاد، «فرهنگ پوشش زنانه نزد بانوان»، 1393 ش، ص 58.</ref> و بازتابدهندهٔ منزلت اجتماعی آنها بود؛<ref>مونسی سرخه، «نمادها در پوشاک»، 1388ش، ص 45-44.</ref> در پوشش این زنان علاوه بر زیبایی، کاربردی بودن لباسها نیز مدنظر بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/797083/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8 «لباسهای سنتی زنان ایرانی، تجلی اصالت و نمادی از رنگ و نقش ایرانی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> به باور برخی پژوهشگران؛ پوشش در میان ایرانیان فراتر از کارکرد صرف فیزیکی، نمادی از هویت قومی و سازگار با اقلیم ایران بهشمار میرفت.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403070806528/پوشش-زنان-در-میان-اقوام-مختلف-ایرانی «پوشش زنان در میان اقوام مختلف ایرانی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> تزئینات بهکاررفته در لباس زنان، مجموعهای موزون و متناسب با ارزشهای فرهنگی و بیانگر سلیقه، ذوق و مهارتی بود که هدف از آن نمایش وقار و اصالت زن ایرانی بود.<ref>الهی، «لباس بهمثابه هویت»، 1389ش، ص 11-8.</ref> | بر پایه متون تاریخی، پوشش زنان در فرهنگهای کهن، رواج داشته است؛<ref>زروندی، «بررسی تطبیقی حجاب در میان اقوام و ادیان الهی»، ص 123، 1386ش.</ref> در بسیاری از جوامع پوشش کامل برای طبقه اشراف الزامی<ref>شیخشعاعی، «جایگاه حجاب در ایران باستان و تقویت هویت فرهنگی ایران معاصر»، 1396ش، ص 24.</ref> و در مواردی دارای ضوابط سختگیرانه بوده است.<ref>حبیبی، «نیم نگاهی به حجاب در ادیان الهی»، 1384ش، ص 61-59.</ref> در روم باستان، آرتمیس بهعنوان الهه عفت تقدیس شده<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/111102/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B2%D9%86-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «پوشش زن در یونان و روم باستان»، خبرگزاری جهاننیوز.]</ref> و زنان رومی با تأسی به آن در بیرون با ردا و چادر بلند، بدن خود را میپوشاندند.<ref>[https://www.hi-hijab.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «تاریخچـه حجـاب در دوران باســتان»، وبسایت هایحجاب.]</ref> به گزارش ویل دورانت؛ لباسهای بانوان اصیل اروپایی، تا روی پاها میرسید و به ندرت در انظار عمومی ظاهر میشدند. در کشورهای شرقی؛ مانند هند نیز زنان با استفاده از [[چادر]] بدن و صورتشان را میپوشاندند.<ref>[https://www.hi-hijab.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/ «تاریخچه حجاب در ایران و جهان از دوران باستان تا کنون»، وبسایت های حجاب]</ref> در ایران باستان، زنان دارای پوشیدگیای متناسب با عفت زنانه<ref>عسگری خانقاه، بهادری نژاد، «فرهنگ پوشش زنانه نزد بانوان»، 1393 ش، ص 58.</ref> و بازتابدهندهٔ منزلت اجتماعی آنها بود؛<ref>مونسی سرخه، «نمادها در پوشاک»، 1388ش، ص 45-44.</ref> در پوشش این زنان علاوه بر زیبایی، کاربردی بودن لباسها نیز مدنظر بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/797083/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8 «لباسهای سنتی زنان ایرانی، تجلی اصالت و نمادی از رنگ و نقش ایرانی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> به باور برخی پژوهشگران؛ پوشش در میان ایرانیان فراتر از کارکرد صرف فیزیکی، نمادی از هویت قومی و سازگار با اقلیم ایران بهشمار میرفت.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403070806528/پوشش-زنان-در-میان-اقوام-مختلف-ایرانی «پوشش زنان در میان اقوام مختلف ایرانی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> تزئینات بهکاررفته در لباس زنان، مجموعهای موزون و متناسب با ارزشهای فرهنگی و بیانگر سلیقه، ذوق و مهارتی بود که هدف از آن نمایش وقار و اصالت زن ایرانی بود.<ref>الهی، «لباس بهمثابه هویت»، 1389ش، ص 11-8.</ref> | ||
