بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''جشن سیرسور'''</big>؛ | <big>'''جشن سیرسور'''</big>؛ آیین کهن ایرانی در چهاردهم دی، با محوریت سیر و باورهای مرتبط با تندرستی.<ref group="دیدگاه">تمام مطالب این مدخل از وبسایتها است در حالی که با توجه به موضوع و قدمت مدخل، لازم است که از منابع مهمتری استفاده شود. | ||
از جمله به این سه مقاله و نیز منابع آنها میتوانید استناد کنید. لطفا در منابع دیگر نیز جستجو شود و تا جایی که امکان دارد از منابعی از سایت ها آدرس بدهید. | |||
1- https://www.cgie.org.ir/fa/news/153679/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87---%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88 | |||
2- https://www.cgie.org.ir/fa/article/257793/%D8%B3%DB%8C%D8%B1 | |||
3- https://www.cgie.org.ir/fa/news/116000/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86---%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D9%88%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C</ref> | |||
[[۱۴ دی]] روز جشن سیرسور از آیینهای کهن ایرانی است که در روایتهای تاریخی با روز گوش در دیماه همزمان است. این جشن با خوراکهای دارای سیر و باورهای مربوط به تندرستی و دوری از بیماری شناخته شده و گزارشهایی از آن در منابع دورۀ اسلامی برجای مانده است. | |||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
جشن سیرسور یا جشن سیر، از آیینهای کهن ایرانی است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref> این نام از دو جزء سیر، بهمعنای ثوم و سور، بهمعنای جشن، تشکیل شده است.<ref>{{پک/بن|سیر1|ک=وبسایت منظومۀ ایرانیان|ف=سیرسور}}</ref> این جشن در چهاردهم دی، همزمان با روز گوش، برگزار میشده است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref> ابنخلف تبریزی در برهان قاطع، سیرسور را با روز گوش مرتبط دانسته و آن را چهاردهم هر ماه خورشیدی معرفی کرده است. این در حالی است که محمد معین در حاشیۀ این اثر، با استناد به گزارش بیرونی، این برداشت را اصلاح کرده و سیرسور را جشنی ویژۀ چهاردهم دی معرفی کرده است.<ref>{{پک/بن|سیر3|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=سیرسور یا جشن سیر چیست؟ تاریخچه و خواص سیر}}</ref> | |||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
قدیمیترین گزارشهای شناختهشده دربارۀ سیرسور در آثار ابوریحان بیرونی دیده میشود. او در آثارالباقیه، این جشن را مربوط به روز چهاردهم دی و روز گوش دانسته و قدمت آن را به زمان جمشید نسبت داده است. بر اساس این گزارش، مردم در این روز سیر و شراب و خوراکهایی از سبزی و گوشت مصرف میکردند. بیرونی در قانون مسعودی نیز به سیرسور اشاره کرده است. گردیزی در زینالاخبار نیز سیرسور را از آیینهای این روز دانسته است. پرهیز از خوردن چربی در این گزارش از رسوم سیرسور شمرده شده است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref> | قدیمیترین گزارشهای شناختهشده دربارۀ سیرسور در آثار ابوریحان بیرونی دیده میشود. او در آثارالباقیه، این جشن را مربوط به روز چهاردهم دی و روز گوش دانسته و قدمت آن را به زمان جمشید نسبت داده است. بر اساس این گزارش، مردم در این روز سیر و شراب و خوراکهایی از سبزی و گوشت مصرف میکردند.<ref group="دیدگاه">این جمله برای بخش بعدی مناسب است</ref> بیرونی در قانون مسعودی نیز به سیرسور اشاره کرده است. گردیزی در زینالاخبار نیز سیرسور را از آیینهای این روز دانسته است. پرهیز از خوردن چربی در این گزارش از رسوم سیرسور شمرده شده است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref><ref group="دیدگاه">جمله اخیر برای بخش بعدی مناسب است</ref> | ||
==آیین و خوراک== | ==آیین و خوراک== | ||
| خط ۱۰: | خط ۲۱: | ||
===خوراک آیینی سیروسدو=== | ===خوراک آیینی سیروسدو=== | ||
سیروسدو از خوراکهای آیینی مرتبط با سنت زرتشتی است که در برخی منابع دربارۀ آن گزارش شده است. این خوراک از سیر، سداب، روغن کنجد، سرکه، پیاز و نان تهیه میشده و در گاهنبار و برخی مراسمهای مربوط به درگذشتگان تهیه میشده است میرفته است. این خوراک با آیین سیرسور ارتباط موضوعی دارد اما گزارشهای موجود دربارۀ سیروسدو آن را بهعنوان خوراکی آیینی در سنت زرتشتی معرفی میکنند و نه فقط خوراک ویژۀ جشن سیرسور.<ref>{{پک|یوسفنژاد|1394|ک=وبسایت کجارو|ف=سور سیر، جشنی بجا مانده از ایران باستان}}</ref> | سیروسدو<ref group="دیدگاه">درست نوشته شده؟</ref> از خوراکهای آیینی مرتبط با سنت زرتشتی است که در برخی منابع دربارۀ آن گزارش شده است. این خوراک از سیر، سداب، روغن کنجد، سرکه، پیاز و نان تهیه میشده و در گاهنبار و برخی مراسمهای مربوط به درگذشتگان تهیه میشده است میرفته است. این خوراک با آیین سیرسور ارتباط موضوعی دارد اما گزارشهای موجود دربارۀ سیروسدو آن را بهعنوان خوراکی آیینی در سنت زرتشتی معرفی میکنند و نه فقط خوراک ویژۀ جشن سیرسور.<ref>{{پک|یوسفنژاد|1394|ک=وبسایت کجارو|ف=سور سیر، جشنی بجا مانده از ایران باستان}}</ref><ref group="دیدگاه">لینک این مطلب اشکال دارد | ||
ضمنا این منبع اعتبار ندارد خصوصا برای چنین مطالبی</ref> | |||
==باورهای مرتبط== | ==باورهای مرتبط== | ||
سیرسور با باور به دفع بیماری و زیان دیوان مرتبط است. در گزارش بیرونی، خوردن سیر و خوراکهای همراه آن برای دور شدن اندوه و بیماری و دستیابی به شفا بیان شده است. گردیزی نیز خوراکهای این روز را در ارتباط با دفع زیان دیوان معرفی کرده است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref> در برهان قاطع نیز خوردن گوشت و سیر در این روز برای در امان ماندن از جن و آسیب آن سودمند دانسته شده است. همچنین چهاردهم دی روزی نیک برای سپردن فرزند به مکتب و آموختن پیشه و صنعت شمرده شده است.<ref>{{پک/بن|سیر6|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=جشنی که در آن سیر میخوردند}}</ref><br>در برخی روایتها، سیرسور با کشته شدن جمشید و غلبۀ دیوان بر انسانها ارتباط دارد. بر اساس این روایت، مردم پس از این رویداد برای دفع شر دیوان به خوردن سیر روی آوردند و این رسم در چهاردهم دی ادامه یافت.<ref>{{پک|یوسفنژاد|1394|ک=وبسایت کجارو|ف=سور سیر، جشنی بجا مانده از ایران باستان}}</ref> این روایت در برخی گزارشهای جدید نیز تکرار شده و در ارتباط با روایتهای مربوط به جمشید در شاهنامه قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|سیر6|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=جشنی که در آن سیر میخوردند}}</ref> | سیرسور با باور به دفع بیماری و زیان دیوان مرتبط است. در گزارش بیرونی، خوردن سیر و خوراکهای همراه آن برای دور شدن اندوه و بیماری و دستیابی به شفا بیان شده است. گردیزی نیز خوراکهای این روز را در ارتباط با دفع زیان دیوان معرفی کرده است.<ref>{{پک/بن|سیر2|ک=وبسایت آسمونی|ف=14 دی، سیرسور (جشن گیاه سیر)}}</ref> در برهان قاطع نیز خوردن گوشت و سیر در این روز برای در امان ماندن از جن و آسیب آن سودمند دانسته شده است. همچنین چهاردهم دی روزی نیک برای سپردن فرزند به مکتب و آموختن پیشه و صنعت شمرده شده است.<ref>{{پک/بن|سیر6|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=جشنی که در آن سیر میخوردند}}</ref><br>در برخی روایتها، سیرسور با کشته شدن جمشید و غلبۀ دیوان بر انسانها ارتباط دارد. بر اساس این روایت، مردم پس از این رویداد برای دفع شر دیوان به خوردن سیر روی آوردند و این رسم در چهاردهم دی ادامه یافت.<ref>{{پک|یوسفنژاد|1394|ک=وبسایت کجارو|ف=سور سیر، جشنی بجا مانده از ایران باستان}}</ref><ref group="دیدگاه">منبع دیگری آورده شود</ref> این روایت در برخی گزارشهای جدید نیز تکرار شده و در ارتباط با روایتهای مربوط به جمشید در شاهنامه قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|سیر6|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=جشنی که در آن سیر میخوردند}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
