کردیدوزی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''کردیدوزی؛''' سوزندوزی پارچه با نقوش مختلف. کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی استان خراسان شمالی است که بیش از هشت هزار سال قدمت دارد. این هنر شامل هفت نوع دوخت میباشد که پرکاربردترین آن ساقهدوزی است. نقوش کردیدوزی برگرفته از ذه...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی است که قدمت آن به بیش از هشت هزار سال میرسد.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وبسایت میراث آریا|ف=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر}}</ref> در این | کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی است که قدمت آن به بیش از هشت هزار سال میرسد.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وبسایت میراث آریا|ف=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر}}</ref> در این [[سوزندوزی]]، زمینۀ پارچه با دوخت بخیه پوشانده و سپس روی آن با نقوش مختلف پر میشود.<ref>{{پک/بن|اصالت|ک=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)|ف=کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت}}</ref> این هنر کاربردی بخش مهمی از فرهنگ استان خراسان شمالی بهشمار میرود و اغلب میان [[قوم کرمانج]] معروف است. فنون و مهارت کردیدوزی در سال 1399ش در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی کشور]] به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|هنر1|ک=وبسایت میراث آریا|ف=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر}}</ref> | ||
== کاربرد == | == کاربرد == | ||
امروزه کردیدوزی روی تشک، متکا، بالشت، رومبلی، تختخواب و سایر منسوجات پارچهای بهکار میرود. این هنر با وجود فراز و نشیبهای متعدد، بهآسانی میان خانوادههای روستایی و شهری راه یافته و رشد کرده و | امروزه کردیدوزی روی تشک، متکا، بالشت، رومبلی، تختخواب و سایر منسوجات پارچهای بهکار میرود. این هنر با وجود فراز و نشیبهای متعدد، بهآسانی میان خانوادههای روستایی و شهری راه یافته و رشد کرده و زنان زیادی از طریق کردیدوزی کسب درآمد میکنند.<ref>{{پک/بن|هنر2|ک=وبسایت میراث آریا|ف=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر}}</ref> لباس کردی از لباسهای زیبا و پوشیده است که در جشنوارههای مختلف بینالمللی رتبۀ اول را به خود اختصاص داده است. لباسهای زنان کرد در قسمت سر آستین، پای لباس، دور یقه، جلیقه، چادر، کفش و کلاه با هنر کردیدوزی تزیین شده است. زنان این قوم برای تزیین پوستین و چاروق از نخ ابریشم و گلابتون استفاده میکنند.<ref>{{پک/بن|اصالت1|ک=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)|ف=کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت}}</ref> | ||
کردیدوزی و آداب مربوط به دوخت آن ریشه در فرهنگ منطقه دارد و یکی از مهمترین جهیزیهای که خانوادۀ عروس تهیه میکنند، کردیدوزی است.<ref>{{پک/بن|جوان|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی}}</ref> | کردیدوزی و آداب مربوط به دوخت آن ریشه در فرهنگ منطقه دارد و یکی از مهمترین جهیزیهای که خانوادۀ عروس تهیه میکنند، کردیدوزی است.<ref>{{پک/بن|جوان|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی}}</ref> | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== انواع دوخت == | == انواع دوخت == | ||
کردیدوزی از هفت نوع دوخت تشکیل شده که شامل ساقهدوزی، دندانموشی،صرافیدوزی، | کردیدوزی از هفت نوع دوخت تشکیل شده که شامل ساقهدوزی، دندانموشی،صرافیدوزی، [[خامهدوزی]]، متندوزی، برگدوزی و زیگزاگ است. ساقهدوزی از دوختهای پرکاربرد این هنر است که برای دوخت شاخههای درختان و ساقههای گل استفاده میشود.<ref>{{پک/بن|اصالت2|ک=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)|ف=کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت}}</ref> | ||
== ابزار کار == | == ابزار کار == | ||
نسخهٔ ۱۴ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۱
کردیدوزی؛ سوزندوزی پارچه با نقوش مختلف.
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی استان خراسان شمالی است که بیش از هشت هزار سال قدمت دارد. این هنر شامل هفت نوع دوخت میباشد که پرکاربردترین آن ساقهدوزی است. نقوش کردیدوزی برگرفته از ذهن هنرمندان منطقه و با الهام از طبیعت شکل میگیرد. زنان هنرمند کردیدوزی را روی لباسهای محلی خود، رومبلی، کوسن و سایر منسوجات پارچهای اجرا میکنند.
تعریف
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی است که قدمت آن به بیش از هشت هزار سال میرسد.[۱] در این سوزندوزی، زمینۀ پارچه با دوخت بخیه پوشانده و سپس روی آن با نقوش مختلف پر میشود.[۲] این هنر کاربردی بخش مهمی از فرهنگ استان خراسان شمالی بهشمار میرود و اغلب میان قوم کرمانج معروف است. فنون و مهارت کردیدوزی در سال 1399ش در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.[۳]
کاربرد
امروزه کردیدوزی روی تشک، متکا، بالشت، رومبلی، تختخواب و سایر منسوجات پارچهای بهکار میرود. این هنر با وجود فراز و نشیبهای متعدد، بهآسانی میان خانوادههای روستایی و شهری راه یافته و رشد کرده و زنان زیادی از طریق کردیدوزی کسب درآمد میکنند.[۴] لباس کردی از لباسهای زیبا و پوشیده است که در جشنوارههای مختلف بینالمللی رتبۀ اول را به خود اختصاص داده است. لباسهای زنان کرد در قسمت سر آستین، پای لباس، دور یقه، جلیقه، چادر، کفش و کلاه با هنر کردیدوزی تزیین شده است. زنان این قوم برای تزیین پوستین و چاروق از نخ ابریشم و گلابتون استفاده میکنند.[۵]
کردیدوزی و آداب مربوط به دوخت آن ریشه در فرهنگ منطقه دارد و یکی از مهمترین جهیزیهای که خانوادۀ عروس تهیه میکنند، کردیدوزی است.[۶]
نقوش کردیدوزی
طرحهای کردیدوزی اغلب از ذهن و بینش شخصی هنرمندان و از محیط طبیعت شکل میگیرد. این نقوش شامل گلوبوتههای تمثیلی، انواع پرندگان، حیوانات اهلی و درخت سرو است که با رنگهای شاد و زنده روی پارچه دوخته میشود.[۷]
انواع دوخت
کردیدوزی از هفت نوع دوخت تشکیل شده که شامل ساقهدوزی، دندانموشی،صرافیدوزی، خامهدوزی، متندوزی، برگدوزی و زیگزاگ است. ساقهدوزی از دوختهای پرکاربرد این هنر است که برای دوخت شاخههای درختان و ساقههای گل استفاده میشود.[۸]
ابزار کار
از ابزار و وسایل کردیدوزی میتوان به سوزن، انگشتانه و نخ اشاره کرد. سوزن که در گویش کرمانجی به آن درزی میگویند، اندازه و نوع آن نقش مهمی در کردیدوزی دارد. از سوزنهای نازک برای پارچههای ظریف و از سوزن پنبهدوزی برای پارچههای ضخیم استفاده میشود. هنگام انجام کردیدوزی از انگشتانه استفاده میشود. انگشتانه علاوهبر سرعت در کار، ظرافت و زیبایی کار را افزایش میدهد و نوک انگشت را از خراشیدهشدن با سوزن محافظت میکند. نخهای مورد استفاده در کردیدوزی، نخ دمسه، عمامه (برای دوختهای درشت و طرحهای برجسته)، نخ ابریشم، نخ پشم، الیاف فلزی (برای تزیین) و نخ بوکله است.[۹]
منابع
- «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر». وبسایت میراث آریا. ۲۲ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۲۳ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۹ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.