ابوریحان بیرونی: تفاوت میان نسخه‌ها

| زیرنویس تصویر    =مجسمه ابوریحان بیرونی در پارک لاله تهران

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی در سال ۳۶۲ق در حومهٔ شهر کاث، پایتخت [[خوارزم]]، زاده شد. او از [[کودکی]] به علم‌آموزی پرداخت و صرف‌ونحو، فقه، کلام، ریاضیات، نجوم، پزشکی و دین‌شناسی را فراگرفت. [[ابونصر منصور]]، ریاضی‌دان بزرگ خوارزمی، نقش مؤثری در پرورش او داشت. بیرونی در ۱۷سالگی با ابزاری ساده، ارتفاع خورشید را اندازه گرفت و عرض جغرافیایی زادگاهش را محاسبه کرد. او به دلیل تولد در بیرون شهر یا اقامت طولانی در خارج از زادگاهش به بیرونی ملقب شد. در پی ناامنی‌ها، به [[بخارا]]، [[ری]]، [[گرگان]] و سپس خوارزم سفر کرد و مورد حمایت حاکمانی چون [[قابوس بن وشمگیر]] و آل‌مأمون قرار گرفت. پس از تصرف گرگانج توسط [[محمود غزنوی]]، به [[غزنی]] منتقل شد و حدود ۳۵ سال پایانی عمر را در دربار [[غزنویان]] گذراند. بیرونی سیزده سال در [[هند]] به پژوهش پرداخت، [[زبان سانسکریت]] آموخت و مهم‌ترین اثر خود، [[تحقیق ماللهند]] را دربارهٔ [[فرهنگ]]، [[دین]] و رسوم هندوان نوشت. از ۱۸۰ اثر او در [[ریاضیات]]، [[نجوم]]، [[جغرافیا]]، [[پزشکی]] و [[دین‌شناسی]] میتوان به [[آثار الباقیه]]، [[قانون مسعودی]] و [[التفهیم لاوائل صناعة التنجیم|التفهیم]] اشاره کرد. او [[روش تحقیق تجربی]] را پایه گذاشت، با مشاهده و آزمایش به نقد باورهای پیشینیان پرداخت، قطر [[زمین]] را محاسبه کرد، [[وزن مخصوص]] فلزات را سنجید، [[چاه آرتزین|چاه‌های آرتزین]] را توضیح داد، ابزارهای رصدی ساخت و به [[گفت‌وگوی بین‌فرهنگی]] توجه ویژه داشت. [[۱۳ شهریور]] در [[ایران]] به نام او ثبت شده، دهانه‌ای در ماه و سیارکی به نام او نام‌گذاری شده، و تندیس‌اش در دفتر سازمان ملل متحد در [[وین]] نصب است.