پرش به محتوا

پیش‌نویس:مدگرایی مردانه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
خط ۱: خط ۱:
<big>'''مدگرایی مردانه؛'''</big> چگونگی و میزان استفاده مردان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.
{{درشت|'''مدگرایی مردانه؛'''}} چگونگی و میزان استفاده مردان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.


مدگرایی به‌معنای آراستگی و مصرف متظاهرانه مد از تمایلات عمدتا زنانه و کمتر مردانه شمرده می‌شود. در گذشته، مردان کمتر به خودآرایی پرداخته و منزلت مردانه با معیارهای غیر از اندام مردانه سنجیده می‌شد؛ اما امروزه مدگرایی مردانه به‌مثابه پدیده‌ٰ‌‌ٔ چند لایه از موضوعات مهم سبک‌زندگی در جهان معاصر به‌شمار می‌آید. پژوهش‌ها مدگرایی مردانه را عمدتا مرتبط با هویت مردانه، تحولات فرهنگی، اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده و دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در نظام‌های ارزشی مختلفُ تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.<ref group="دیدگاه">بعد از اصلاحات، حتما بازنویسی شود</ref>
مدگرایی به‌معنای آراستگی و مصرف متظاهرانه مد از تمایلات عمدتاً زنانه و کمتر مردانه شمرده می‌شود. در گذشته، مردان کمتر به خودآرایی پرداخته و منزلت مردانه با معیارهای غیر از اندام مردانه سنجیده می‌شد؛ اما امروزه مدگرایی مردانه به‌مثابه پدیدهٔ چند لایه از موضوعات مهم سبک‌زندگی در جهان معاصر به‌شمار می‌آید. پژوهش‌ها مدگرایی مردانه را عمدتاً مرتبط با هویت مردانه، تحولات فرهنگی، اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده و دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در نظام‌های ارزشی مختلفُ تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.<ref group="دیدگاه">بعد از اصلاحات، حتماً بازنویسی شود</ref>
==تعریف مدگرایی مردانه==
مدگرایی مردانه زیر مجموعه مفاهم مد و مدگرایی است. مردان دو گونه نقش در صنعت مد ایفا می‌کنند؛ از یک طرف مصرف کننده‌ مدهای جدید هستند و از سوی دیگر به‌عنوان مدلینگ به تبلیغ مدهای جدید می‌پردازند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدهای مردانه کدهایی برای نمایش هویت مردانه هستند.<ref> [https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref>  مدهای مردانه گرایش‌ها و باورهای مردانه را بازتاب داده و انعکاسی از نوع رابطه اجتماعی مردان با زنان نیز است.<ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref> این مفهوم دارای ابعاد و سطوح مختلف است که یکی از آنها زنانه‌پوشی مردان است؛<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص22.]</ref> اما مدل شدن مردان امر جدیدی است که مردانگی مردان را به‌مثابه سوژه جنسی مصرف کننده، بازنمایی کرده<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref> و در عین حال منعکس‌کننده تغییرات فزاینده در هنجارهای اجتماعی، فرهنگی و فناوری نیز به‌شمار می‌رود.<ref> [https://jamehsara.ir/%D9%85%D8%AF-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب نتونسته به شکل منسجم و روشن یک تعریف مشخص از مدگرایی مردانه ارائه دهد و برخی از آنها از اساس بی ارتباط به تعریف است.</ref>


==تاریخچه مدگرایی مردانه<ref group="دیدگاه">همه مطالب زیر را نمیتوان به عنوان تاریخچه پذیرفت. </ref>==
== تعریف مدگرایی مردانه ==
به گزارش منابع تاریخی،<ref group="دیدگاه">منبع این مطلب شما که تاریخی نیست</ref> در گذشته، لباس‌های مردانه عمدتاً کاربردی و برای محافظت از بدن طراحی می‌شدند. به‌تدریج؛ لباس به یک نشانگر مهمی برای موقعیت اجتماعی تبدیل شد.<ref>[https://jamehsara.ir/%D9%85%D8%AF-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref> هولمز<ref group="دیدگاه">نیازی نیست نام برده شود</ref> با اشاره به نسبت مد و جنسیت معتقد است؛ در گذشته برخی از مدها برای مردان عیب شمرده ‌شده، بازنمایی بدن اعتبار خود را از ارزش‌های جنسیتی و اجتماعی می‌گرفت. در سبک‌زندگی ایرانی اسلامی نیز؛ داش‌ها و مشهدی‌ها(مشتی‌ها)، بعضا آیه قرآن و مدعیان پهلوانی، تصاویری از حیوانات تنومند مانند پلنگ و شیر را بر بدن خود خال‌کوبی می‌کردند؛<ref> [https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،226.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب مربوط به ایران است
مدگرایی مردانه زیر مجموعه مفاهم مد و مدگرایی است. مردان دو گونه نقش در صنعت مد ایفا می‌کنند؛ از یک طرف مصرف‌کننده مدهای جدید هستند و از سوی دیگر به‌عنوان مدلینگ به تبلیغ مدهای جدید می‌پردازند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدهای مردانه کدهایی برای نمایش هویت مردانه هستند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> مدهای مردانه گرایش‌ها و باورهای مردانه را بازتاب داده و انعکاسی از نوع رابطه اجتماعی مردان با زنان نیز است.<ref>[https://ideaschool.academy/جایگاه-مد-در-سیاست،-جامعه-و-جنسیت-چیست؟/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.]</ref> این مفهوم دارای ابعاد و سطوح مختلف است که یکی از آنها زنانه‌پوشی مردان است؛<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص22.]</ref> اما مدل شدن مردان امر جدیدی است که مردانگی مردان را به‌مثابه سوژه جنسی مصرف‌کننده، بازنمایی کرده<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref> و در عین حال منعکس‌کننده تغییرات فزاینده در هنجارهای اجتماعی، فرهنگی و فناوری نیز به‌شمار می‌رود.<ref>[https://jamehsara.ir/مد-و-هویت-مردانه/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب نتونسته به شکل منسجم و روشن یک تعریف مشخص از مدگرایی مردانه ارائه دهد و برخی از آنها از اساس بی ارتباط به تعریف است.</ref>


آیا میتوان گفت این بحث مدگرایی و تحولات آن است؟</ref> اما امروزه با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، مردان به استفاده از مدهای زنانه تشویق می‌شوند<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 208.]</ref> و مد مردانه با طیف وسیعی از سبک‌های متناسب با سلایق مختلف رشد یافته است.<ref>[https://jamehsara.ir/%D9%85%D8%AF-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref><ref group="دیدگاه">این جمله با جمله قبلی ناسازگار است</ref>  
== تاریخچه مدگرایی مردانه<ref group="دیدگاه">همه مطالب زیر را نمی‌توان به عنوان تاریخچه پذیرفت.</ref> ==
 
به گزارش منابع تاریخی،<ref group="دیدگاه">منبع این مطلب شما که تاریخی نیست</ref> در گذشته، لباس‌های مردانه عمدتاً کاربردی و برای محافظت از بدن طراحی می‌شدند. به‌تدریج؛ لباس به یک نشانگر مهمی برای موقعیت اجتماعی تبدیل شد.<ref>[https://jamehsara.ir/مد-و-هویت-مردانه/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref> هولمز<ref group="دیدگاه">نیازی نیست نام برده شود</ref> با اشاره به نسبت مد و جنسیت معتقد است؛ در گذشته برخی از مدها برای مردان عیب شمرده شده، بازنمایی بدن اعتبار خود را از ارزش‌های جنسیتی و اجتماعی می‌گرفت. در سبک‌زندگی ایرانی اسلامی نیز؛ داش‌ها و مشهدی‌ها (مشتی‌ها)، بعضاً آیه قرآن و مدعیان پهلوانی، تصاویری از حیوانات تنومند مانند پلنگ و شیر را بر بدن خود خال‌کوبی می‌کردند؛<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،226.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب مربوط به ایران است
از منظر برخی؛ ورود مردان در حوزه مد و بازنمایی آنها به‌عنوان مصرف کننده مد، مرز‌های جنسیتی را بیشتر تضعیف کرده است و نقطه عطفی در نزدیکی دنیای مردانه و زنانه به‌شمار می‌آید. بازتولید و بازنمایی مردان با جذابیت‌های ظاهری که محصولات مراقبت از پوست و مو مصرف کرده و در حوزه مدلینگ نیز فعالیت می‌کنند، مفهوم زنانه شدن مردانگی را برساخته است.<ref>ع[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf بداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص86.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب تاریخچه است؟</ref>


==مدگرایی مردانه در ایران<ref group="دیدگاه">این مطلب را در انتها بیاورید بهتر است</ref>==
آیا می‌توان گفت این بحث مدگرایی و تحولات آن است؟</ref> اما امروزه با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، مردان به استفاده از مدهای زنانه تشویق می‌شوند<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 208.]</ref> و مد مردانه با طیف وسیعی از سبک‌های متناسب با سلایق مختلف رشد یافته است.<ref>[https://jamehsara.ir/مد-و-هویت-مردانه/ خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.]</ref><ref group="دیدگاه">این جمله با جمله قبلی ناسازگار است</ref>
بر مبنای منابع تاریخی؛‌<ref group="دیدگاه">منبع این مطلب شما که تاریخی نیست</ref> در گذشته برای مردان ایرانی «نحوه بودن» موضوعیت جدی نداشت و «نحوه عملکرد» بازتابنده مردانگی به‌شمار می‌آمد؛ اما با ورود فرهنگ مدرن، برای مردان نیز نحوه بودن اهمیت یافته است؛ برخی مردان، مردانگی خود را نه در عملکرد که در صدد بازتعریف آن از طریق استایل و زیبایی اندام بوده<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B6%D8%AF%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9 علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> و تمایل به مصرف مدهای غربی دارند. کارشناسان؛ توجه فزاینده به اندام مردانه، لباس‌های کوتاه، تنگ<ref>گ[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf نجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،229- 228.]</ref> و تی‌شرت‌هایی با نوشته‌های خاص، چیدن ابرو‌ها و لاک زدن پسران را از نمادهای این گرایش می‌دانند.<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> طبق آمارها؛ 60 درصد مردان ایرانی به انجام عمل زيبایی بینی تمایل دارند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.]</ref> در برخی از وب‌سایت‌ها<ref group="دیدگاه">نیازی نیست</ref> شصت مدل موی مردانه برای ارضای سلیقه‌های مردان به‌عنوال ترندهای سال 2025م. تبلیغ می‌شوند.<ref> «60 [https://www.shixon.com/blog/articles/2858/60-%d9%85%d8%af%d9%84-%d9%85%d9%88%db%8c-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%be%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d8%af%d9%84-%d9%85%d9%88%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%aa%d8%b1%d9%86%d8%af-20 مدل موی جدید پسرانه»،  وب‌سایت فروشگاه شیکسون.]</ref><ref group="دیدگاه">در ایران؟</ref> از منظر کارشناسان فرهنگی؛ رسانه‌های ایران هرچند الگویی مردسالاری را نقد می‌کنند؛ اما در تصویرسازی الگوی مردانگی متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی موفق نبوده‌اند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref>


==عوامل مدگرایی مردانه==
از منظر برخی؛ ورود مردان در حوزه مد و بازنمایی آنها به‌عنوان مصرف‌کننده مد، مرزهای جنسیتی را بیشتر تضعیف کرده است و نقطه عطفی در نزدیکی دنیای مردانه و زنانه به‌شمار می‌آید. بازتولید و بازنمایی مردان با جذابیت‌های ظاهری که محصولات مراقبت از پوست و مو مصرف کرده و در حوزه مدلینگ نیز فعالیت می‌کنند، مفهوم زنانه شدن مردانگی را برساخته است.<ref>ع[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf بداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص86.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب تاریخچه است؟</ref>
بر مبنای پژوهش‌ها؛ مدگرایی مردانه عمدتا ریشه در الگوگیری از سبک‌زندگی غربی دارد؛<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> خاستگاه اصلی آن فردگرایی بوده<ref> [https://www.asriran.com/fa/news/1106463/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B6%D8%AF%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9 علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران] </ref><ref group="دیدگاه">آیا این مطلب درست است؟ یعنی فردگرایی عامل مدگرایی است؟ این حرف با جمله بعدی خود شما نیز نقض میشود.


منبع را دیدم، در منبع شما فردگرایی نه خاستگاه اصلی و حتی خاستگاه مدگرایی شمرده نشده است؛ بلکه صرفا یکی از عوامل برای اینکه از برچسب و قضاوتها نترسیدن ذکر شده است.</ref> و مردان برای بیشتر دیده‌ شدن و متمایز شدن، به مدهایی روی می‌آورند که هویت متمایز او را بازتاب دهند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> برخی؛ توجه فزاینده به بدن مردانه و مدگرایی مردان را متأثر از سودگرایی، تبلیغات و الزامات اجتماعی معاصر تحلیل کرده‌اند:
== مدگرایی مردانه در ایران<ref group="دیدگاه">این مطلب را در انتها بیاورید بهتر است</ref> ==
===سودآوری===
بر مبنای منابع تاریخی؛<ref group="دیدگاه">منبع این مطلب شما که تاریخی نیست</ref> در گذشته برای مردان ایرانی «نحوه بودن» موضوعیت جدی نداشت و «نحوه عملکرد» بازتابنده مردانگی به‌شمار می‌آمد؛ اما با ورود فرهنگ مدرن، برای مردان نیز نحوه بودن اهمیت یافته است؛ برخی مردان، مردانگی خود را نه در عملکرد که در صدد بازتعریف آن از طریق استایل و زیبایی اندام بوده<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/مردانگی-و-کرم-ضدآفتاب-نگاه-یک-جامعه-شناس-ب٠علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> و تمایل به مصرف مدهای غربی دارند. کارشناسان؛ توجه فزاینده به اندام مردانه، لباس‌های کوتاه، تنگ<ref>گ[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf نجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،229- 228.]</ref> و تی‌شرت‌هایی با نوشته‌های خاص، چیدن ابروها و لاک زدن پسران را از نمادهای این گرایش می‌دانند.<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> طبق آمارها؛ ۶۰ درصد مردان ایرانی به انجام عمل زیبایی بینی تمایل دارند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.]</ref> در برخی از وب‌سایت‌ها<ref group="دیدگاه">نیازی نیست</ref> شصت مدل موی مردانه برای ارضای سلیقه‌های مردان به‌عنوال ترندهای سال ۲۰۲۵م. تبلیغ می‌شوند.<ref>«60 [https://www.shixon.com/blog/articles/2858/60-مدل-موی-جدید-پسرانه-مدل-موی-مردانه-ترند-20 مدل موی جدید پسرانه»،  وب‌سایت فروشگاه شیکسون.]</ref><ref group="دیدگاه">در ایران؟</ref> از منظر کارشناسان فرهنگی؛ رسانه‌های ایران هرچند الگویی مردسالاری را نقد می‌کنند؛ اما در تصویرسازی الگوی مردانگی متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی موفق نبوده‌اند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref>
برمبنای گزارش‌ها؛ صنعت مد از بازارهای سودآور جهان است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> سودآوری نقش محوری در توسعه مدگرایی مردانه داشته است و امروزه؛ ارزش صنعت مد مردانه میلیاردها دلار برآورد می‌شود.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.]</ref>  
===تبلیغات رسانه‌ای===
از منظر محققین؛ مردانگی در تعریف سنتی دلالت صریح بر قدرت داشت؛ اما در دنیای مدگرایی و مدلینگ، بدن عضلانی، کمال مطلوب اندام مردانه شمرده شده و به‌عنوان عنصر زیبا‌شناختی و ابژه جنسی بازنمایی می‌شود. اسطوره ‌مردانگی که رسانه‌ها بازنمایی می‌کنند کسی است که برای آخرین ابزارهای الکترونیک، محصولات زیبایی و مد، پول خرج می‌کند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص88-86.]</ref>  تبلیغات رسانه‌ای، مردان زن‌نما را نیز تیپ ایده‌آل مردانه نشان داده و مردان را به ‌الگوگیری از این مدل‌ها تشویق می‌کند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref>


===فشارهای اجتماعی===  
== عوامل مدگرایی مردانه ==
زیمل، نسبت مدگرایی مردانه و زنانه را مرتبط با فرصت‌های زنان و مردان در تحرک اجتماعی تعیین می‌کند، به عقیده وی؛ مردان زمینه‌های بیشتری برای تحرک اجتماعی داشته و کمتر نیازمند مد هستند؛<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/1594363139-10280-7-3.pdf موذن سلطان‌آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.]</ref> اما برمبنای پژوهش‌های دیگر؛ استایل ظاهری برای احراز موقعیت‌های اجتماعی برای مردان نیز مهم است و آنها به‌دلیل تحرک اجتماعی و اشتغال در کارهای فنی و اداری بیش‌ از زنان خانه‌دار گرایش به مد دارند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.]</ref> برخی مردان برای جلب مقبولیت‌‌اجتماعی، اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، به مصرف مد پرداخته<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و استفاده از کالاهای تجملی و مدل جدید را نشانه ارتقای منزلت اجتماعی می‌دانند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص184.]</ref>
بر مبنای پژوهش‌ها؛ مدگرایی مردانه عمدتاً ریشه در الگوگیری از سبک‌زندگی غربی دارد؛<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> خاستگاه اصلی آن فردگرایی بوده<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/مردانگی-و-کرم-ضدآفتاب-نگاه-یک-جامعه-شناس-ب٠علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران]</ref><ref group="دیدگاه">آیا این مطلب درست است؟ یعنی فردگرایی عامل مدگرایی است؟ این حرف با جمله بعدی خود شما نیز نقض می‌شود.


==پیامدهای مدگرایی مردانه==
منبع را دیدم، در منبع شما فردگرایی نه خاستگاه اصلی و حتی خاستگاه مدگرایی شمرده نشده است؛ بلکه صرفاً یکی از عوامل برای اینکه از برچسب و قضاوتها نترسیدن ذکر شده است.</ref> و مردان برای بیشتر دیده شدن و متمایز شدن، به مدهایی روی می‌آورند که هویت متمایز او را بازتاب دهند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> برخی؛ توجه فزاینده به بدن مردانه و مدگرایی مردان را متأثر از سودگرایی، تبلیغات و الزامات اجتماعی معاصر تحلیل کرده‌اند:
برخی دیدگاه‌ها، مدگرایی افراطی مردانه را دارای پیامدهای برای فرد، خانواده و جامعه می‌دانند:  


<big>'''1- پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''</big>
=== سودآوری ===
برمبنای گزارش‌ها؛ صنعت مد از بازارهای سودآور جهان است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> سودآوری نقش محوری در توسعه مدگرایی مردانه داشته است و امروزه؛ ارزش صنعت مد مردانه میلیاردها دلار برآورد می‌شود.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.]</ref>


* کاهش منزلت مرد در سطح مصرف کننده کالاهای مد روز.<ref> [https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref>
=== تبلیغات رسانه‌ای ===
از منظر محققین؛ مردانگی در تعریف سنتی دلالت صریح بر قدرت داشت؛ اما در دنیای مدگرایی و مدلینگ، بدن عضلانی، کمال مطلوب اندام مردانه شمرده شده و به‌عنوان عنصر زیباشناختی و ابژه جنسی بازنمایی می‌شود. اسطوره مردانگی که رسانه‌ها بازنمایی می‌کنند کسی است که برای آخرین ابزارهای الکترونیک، محصولات زیبایی و مد، پول خرج می‌کند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص88-86.]</ref> تبلیغات رسانه‌ای، مردان زن‌نما را نیز تیپ ایده‌آل مردانه نشان داده و مردان را به الگوگیری از این مدل‌ها تشویق می‌کند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref>
 
=== فشارهای اجتماعی ===
زیمل، نسبت مدگرایی مردانه و زنانه را مرتبط با فرصت‌های زنان و مردان در تحرک اجتماعی تعیین می‌کند، به عقیده وی؛ مردان زمینه‌های بیشتری برای تحرک اجتماعی داشته و کمتر نیازمند مد هستند؛<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1594363139-10280-7-3.pdf مؤذن سلطان‌آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.]</ref> اما برمبنای پژوهش‌های دیگر؛ استایل ظاهری برای احراز موقعیت‌های اجتماعی برای مردان نیز مهم است و آنها به‌دلیل تحرک اجتماعی و اشتغال در کارهای فنی و اداری بیش از زنان خانه‌دار گرایش به مد دارند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.]</ref> برخی مردان برای جلب مقبولیت‌اجتماعی، اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، به مصرف مد پرداخته<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و استفاده از کالاهای تجملی و مدل جدید را نشانه ارتقای منزلت اجتماعی می‌دانند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص184.]</ref>
 
== پیامدهای مدگرایی مردانه ==
برخی دیدگاه‌ها، مدگرایی افراطی مردانه را دارای پیامدهای برای فرد، خانواده و جامعه می‌دانند:
 
{{درشت|'''۱- پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''}}
* کاهش منزلت مرد در سطح مصرف‌کننده کالاهای مد روز.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.]</ref>
* رفت‌وآمد غیرهدفمند پسران جوان در مراکز فروش کالاهای لوکس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>
* رفت‌وآمد غیرهدفمند پسران جوان در مراکز فروش کالاهای لوکس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>
* بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری برخی زنان با مردان زن‌نما.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.]</ref>
* بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری برخی زنان با مردان زن‌نما.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.]</ref>


<big>'''2- پیامدهای روان‌شناختی'''</big>
{{درشت|'''۲- پیامدهای روان‌شناختی'''}}
 
* عدم انطباق هویت برساخته با هویت مردانگی.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.]</ref>
* عدم انطباق هویت برساخته با هویت مردانگی.<ref> [https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.]</ref>
* اضطراب مردان برای تأمین نیازهای خود و خانواده.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص139.]</ref>
* اضطراب مردان برای تأمین نیازهای خود و خانواده.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص139.]</ref>
* اعتیاد به خرید و مصرف مدهای جدید.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>
* اعتیاد به خرید و مصرف مدهای جدید.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>


==اسلام و مدگرایی مردانه==
== اسلام و مدگرایی مردانه ==
بر مبنای پژوهش‌های اسلامی؛ مدگرایی مردانه با ارجاع به مطلوبیت آراستگی مردان،<ref>پاینده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص‏226.</ref> اجتناب از اسراف،<ref>سوره سباء، آیه 34.</ref> حفظ عفت و حریم،<ref>سوره نور، آیه 31.</ref> تناسب با ارزش‌های اعتقادی و هویت مردانگی، ارزش‌گذاری می‌شود.<ref>م[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf وسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.]</ref> بر همین مبنا؛ در اسلام ضمن تأیید مدگرایی مردانه مطابق با معیارهای دینی، بر اجتناب مردان از پوشیدن لباس‌های شهرت تأکید شده‌ است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/113965/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86! «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> برخی کارشناسان؛ به‌منظور تقویت فرهنگ آراستگی و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی مردانه در جامعه اسلامی ایران، معتقد به سیاست‌گذاری‌، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد مردانه، متناسب با منزلت مردانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.<ref> [https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref>
بر مبنای پژوهش‌های اسلامی؛ مدگرایی مردانه با ارجاع به مطلوبیت آراستگی مردان،<ref>پاینده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص‏226.</ref> اجتناب از اسراف،<ref>سوره سباء، آیه 34.</ref> حفظ عفت و حریم،<ref>سوره نور، آیه 31.</ref> تناسب با ارزش‌های اعتقادی و هویت مردانگی، ارزش‌گذاری می‌شود.<ref>م[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf وسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.]</ref> بر همین مبنا؛ در اسلام ضمن تأیید مدگرایی مردانه مطابق با معیارهای دینی، بر اجتناب مردان از پوشیدن لباس‌های شهرت تأکید شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/113965/حجاب_مردان! «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> برخی کارشناسان؛ به‌منظور تقویت فرهنگ آراستگی و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی مردانه در جامعه اسلامی ایران، معتقد به سیاست‌گذاری، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد مردانه، متناسب با منزلت مردانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref>


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


==منابع==
== منابع ==
* قرآن کریم
* قرآن کریم
* پاينده‏، ابوالقاسم، نهج الفصاحة مجموعه كلمات قصار حضرت رسول، تهران،‏ دنياى دانش، ‏1382ش.
* پاینده‏، ابوالقاسم، نهج الفصاحة مجموعه کلمات قصار حضرت رسول، تهران، ‏ دنیای دانش، ‏۱۳۸۲ش.
* «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: 20 آبان 1404ش.
* «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
* «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 10 مرداد 1397ش.
* «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
* خراسانی، صالح، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا، تاریخ بازدید مطلب: 28 آبان 1404ش.
* خراسانی، صالح، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۴ش.
* رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره پاییز 1395ش.
* رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵ش.
* «60 مدل موی جدید پسرانه»، وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: 24 آبان 1404ش.
* «۶۰ مدل موی جدید پسرانه»، وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: ۲۴ آبان ۱۴۰۴ش.
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره 33، آذر 1398ش.
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره ۳۳، آذر ۱۳۹۸ش.
* علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 1 آبان 1404ش.
* علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش.
* «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: 17 مرداد 1395ش.
* «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ش.
* کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره11، زمستان 1390ش.
* کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره۱۱، زمستان ۱۳۹۰ش.
* گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره 13، بهار و تابستان 1398ش.
* گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۱۳، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
* مقصودی‌پور، محمدرضا، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده، تاریخ درج مطلب: 19اردیبهشت 1400ش.
* مقصودی‌پور، محمدرضا، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده، تاریخ درج مطلب: ۱۹اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
* موذن سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره پاییز و زمستان 1395ش.
* مؤذن سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.
* موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره پاییز و زمستان 1403ش.
* موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره ۵، پاییز و زمستان ۱۴۰۳ش.
* نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره4، زمستان 1397ش.
* نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰ و ۷۰ شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره۴، زمستان ۱۳۹۷ش.

نسخهٔ ۱۱ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۴۳

مدگرایی مردانه؛ چگونگی و میزان استفاده مردان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.

مدگرایی به‌معنای آراستگی و مصرف متظاهرانه مد از تمایلات عمدتاً زنانه و کمتر مردانه شمرده می‌شود. در گذشته، مردان کمتر به خودآرایی پرداخته و منزلت مردانه با معیارهای غیر از اندام مردانه سنجیده می‌شد؛ اما امروزه مدگرایی مردانه به‌مثابه پدیدهٔ چند لایه از موضوعات مهم سبک‌زندگی در جهان معاصر به‌شمار می‌آید. پژوهش‌ها مدگرایی مردانه را عمدتاً مرتبط با هویت مردانه، تحولات فرهنگی، اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده و دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در نظام‌های ارزشی مختلفُ تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.[دیدگاه ۱]

تعریف مدگرایی مردانه

مدگرایی مردانه زیر مجموعه مفاهم مد و مدگرایی است. مردان دو گونه نقش در صنعت مد ایفا می‌کنند؛ از یک طرف مصرف‌کننده مدهای جدید هستند و از سوی دیگر به‌عنوان مدلینگ به تبلیغ مدهای جدید می‌پردازند.[۱] مدهای مردانه کدهایی برای نمایش هویت مردانه هستند.[۲] مدهای مردانه گرایش‌ها و باورهای مردانه را بازتاب داده و انعکاسی از نوع رابطه اجتماعی مردان با زنان نیز است.[۳] این مفهوم دارای ابعاد و سطوح مختلف است که یکی از آنها زنانه‌پوشی مردان است؛[۴] اما مدل شدن مردان امر جدیدی است که مردانگی مردان را به‌مثابه سوژه جنسی مصرف‌کننده، بازنمایی کرده[۵] و در عین حال منعکس‌کننده تغییرات فزاینده در هنجارهای اجتماعی، فرهنگی و فناوری نیز به‌شمار می‌رود.[۶][دیدگاه ۲]

تاریخچه مدگرایی مردانه[دیدگاه ۳]

به گزارش منابع تاریخی،[دیدگاه ۴] در گذشته، لباس‌های مردانه عمدتاً کاربردی و برای محافظت از بدن طراحی می‌شدند. به‌تدریج؛ لباس به یک نشانگر مهمی برای موقعیت اجتماعی تبدیل شد.[۷] هولمز[دیدگاه ۵] با اشاره به نسبت مد و جنسیت معتقد است؛ در گذشته برخی از مدها برای مردان عیب شمرده شده، بازنمایی بدن اعتبار خود را از ارزش‌های جنسیتی و اجتماعی می‌گرفت. در سبک‌زندگی ایرانی اسلامی نیز؛ داش‌ها و مشهدی‌ها (مشتی‌ها)، بعضاً آیه قرآن و مدعیان پهلوانی، تصاویری از حیوانات تنومند مانند پلنگ و شیر را بر بدن خود خال‌کوبی می‌کردند؛[۸][دیدگاه ۶] اما امروزه با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، مردان به استفاده از مدهای زنانه تشویق می‌شوند[۹] و مد مردانه با طیف وسیعی از سبک‌های متناسب با سلایق مختلف رشد یافته است.[۱۰][دیدگاه ۷]

از منظر برخی؛ ورود مردان در حوزه مد و بازنمایی آنها به‌عنوان مصرف‌کننده مد، مرزهای جنسیتی را بیشتر تضعیف کرده است و نقطه عطفی در نزدیکی دنیای مردانه و زنانه به‌شمار می‌آید. بازتولید و بازنمایی مردان با جذابیت‌های ظاهری که محصولات مراقبت از پوست و مو مصرف کرده و در حوزه مدلینگ نیز فعالیت می‌کنند، مفهوم زنانه شدن مردانگی را برساخته است.[۱۱][دیدگاه ۸]

مدگرایی مردانه در ایران[دیدگاه ۹]

بر مبنای منابع تاریخی؛[دیدگاه ۱۰] در گذشته برای مردان ایرانی «نحوه بودن» موضوعیت جدی نداشت و «نحوه عملکرد» بازتابنده مردانگی به‌شمار می‌آمد؛ اما با ورود فرهنگ مدرن، برای مردان نیز نحوه بودن اهمیت یافته است؛ برخی مردان، مردانگی خود را نه در عملکرد که در صدد بازتعریف آن از طریق استایل و زیبایی اندام بوده[۱۲] و تمایل به مصرف مدهای غربی دارند. کارشناسان؛ توجه فزاینده به اندام مردانه، لباس‌های کوتاه، تنگ[۱۳] و تی‌شرت‌هایی با نوشته‌های خاص، چیدن ابروها و لاک زدن پسران را از نمادهای این گرایش می‌دانند.[۱۴] طبق آمارها؛ ۶۰ درصد مردان ایرانی به انجام عمل زیبایی بینی تمایل دارند.[۱۵] در برخی از وب‌سایت‌ها[دیدگاه ۱۱] شصت مدل موی مردانه برای ارضای سلیقه‌های مردان به‌عنوال ترندهای سال ۲۰۲۵م. تبلیغ می‌شوند.[۱۶][دیدگاه ۱۲] از منظر کارشناسان فرهنگی؛ رسانه‌های ایران هرچند الگویی مردسالاری را نقد می‌کنند؛ اما در تصویرسازی الگوی مردانگی متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی موفق نبوده‌اند.[۱۷]

عوامل مدگرایی مردانه

بر مبنای پژوهش‌ها؛ مدگرایی مردانه عمدتاً ریشه در الگوگیری از سبک‌زندگی غربی دارد؛[۱۸] خاستگاه اصلی آن فردگرایی بوده[۱۹][دیدگاه ۱۳] و مردان برای بیشتر دیده شدن و متمایز شدن، به مدهایی روی می‌آورند که هویت متمایز او را بازتاب دهند.[۲۰] برخی؛ توجه فزاینده به بدن مردانه و مدگرایی مردان را متأثر از سودگرایی، تبلیغات و الزامات اجتماعی معاصر تحلیل کرده‌اند:

سودآوری

برمبنای گزارش‌ها؛ صنعت مد از بازارهای سودآور جهان است.[۲۱] سودآوری نقش محوری در توسعه مدگرایی مردانه داشته است و امروزه؛ ارزش صنعت مد مردانه میلیاردها دلار برآورد می‌شود.[۲۲]

تبلیغات رسانه‌ای

از منظر محققین؛ مردانگی در تعریف سنتی دلالت صریح بر قدرت داشت؛ اما در دنیای مدگرایی و مدلینگ، بدن عضلانی، کمال مطلوب اندام مردانه شمرده شده و به‌عنوان عنصر زیباشناختی و ابژه جنسی بازنمایی می‌شود. اسطوره مردانگی که رسانه‌ها بازنمایی می‌کنند کسی است که برای آخرین ابزارهای الکترونیک، محصولات زیبایی و مد، پول خرج می‌کند.[۲۳] تبلیغات رسانه‌ای، مردان زن‌نما را نیز تیپ ایده‌آل مردانه نشان داده و مردان را به الگوگیری از این مدل‌ها تشویق می‌کند.[۲۴]

فشارهای اجتماعی

زیمل، نسبت مدگرایی مردانه و زنانه را مرتبط با فرصت‌های زنان و مردان در تحرک اجتماعی تعیین می‌کند، به عقیده وی؛ مردان زمینه‌های بیشتری برای تحرک اجتماعی داشته و کمتر نیازمند مد هستند؛[۲۵] اما برمبنای پژوهش‌های دیگر؛ استایل ظاهری برای احراز موقعیت‌های اجتماعی برای مردان نیز مهم است و آنها به‌دلیل تحرک اجتماعی و اشتغال در کارهای فنی و اداری بیش از زنان خانه‌دار گرایش به مد دارند.[۲۶] برخی مردان برای جلب مقبولیت‌اجتماعی، اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، به مصرف مد پرداخته[۲۷] و استفاده از کالاهای تجملی و مدل جدید را نشانه ارتقای منزلت اجتماعی می‌دانند.[۲۸]

پیامدهای مدگرایی مردانه

برخی دیدگاه‌ها، مدگرایی افراطی مردانه را دارای پیامدهای برای فرد، خانواده و جامعه می‌دانند:

۱- پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:

  • کاهش منزلت مرد در سطح مصرف‌کننده کالاهای مد روز.[۲۹]
  • رفت‌وآمد غیرهدفمند پسران جوان در مراکز فروش کالاهای لوکس.[۳۰]
  • بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری برخی زنان با مردان زن‌نما.[۳۱]

۲- پیامدهای روان‌شناختی

  • عدم انطباق هویت برساخته با هویت مردانگی.[۳۲]
  • اضطراب مردان برای تأمین نیازهای خود و خانواده.[۳۳]
  • اعتیاد به خرید و مصرف مدهای جدید.[۳۴]

اسلام و مدگرایی مردانه

بر مبنای پژوهش‌های اسلامی؛ مدگرایی مردانه با ارجاع به مطلوبیت آراستگی مردان،[۳۵] اجتناب از اسراف،[۳۶] حفظ عفت و حریم،[۳۷] تناسب با ارزش‌های اعتقادی و هویت مردانگی، ارزش‌گذاری می‌شود.[۳۸] بر همین مبنا؛ در اسلام ضمن تأیید مدگرایی مردانه مطابق با معیارهای دینی، بر اجتناب مردان از پوشیدن لباس‌های شهرت تأکید شده است.[۳۹] برخی کارشناسان؛ به‌منظور تقویت فرهنگ آراستگی و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی مردانه در جامعه اسلامی ایران، معتقد به سیاست‌گذاری، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد مردانه، متناسب با منزلت مردانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.[۴۰]

پانویس

  1. کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.
  2. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.
  3. مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.
  4. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص22.
  5. عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.
  6. خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.
  7. خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.
  8. گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،226.
  9. گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 208.
  10. خراسانی، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا.
  11. عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص86.
  12. علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.
  13. گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،229- 228.
  14. «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
  15. نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.
  16. «60 مدل موی جدید پسرانه»، وب‌سایت فروشگاه شیکسون.
  17. عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.
  18. «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
  19. علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران
  20. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.
  21. کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  22. «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.
  23. عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص88-86.
  24. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.
  25. مؤذن سلطان‌آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.
  26. رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.
  27. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.
  28. نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص184.
  29. عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص78.
  30. کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  31. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.
  32. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.
  33. کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص139.
  34. کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  35. پاینده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص‏226.
  36. سوره سباء، آیه 34.
  37. سوره نور، آیه 31.
  38. موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.
  39. «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  40. «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
دیدگاه‌های ارزیابان
  1. بعد از اصلاحات، حتماً بازنویسی شود
  2. این مطالب نتونسته به شکل منسجم و روشن یک تعریف مشخص از مدگرایی مردانه ارائه دهد و برخی از آنها از اساس بی ارتباط به تعریف است.
  3. همه مطالب زیر را نمی‌توان به عنوان تاریخچه پذیرفت.
  4. منبع این مطلب شما که تاریخی نیست
  5. نیازی نیست نام برده شود
  6. این مطلب مربوط به ایران است آیا می‌توان گفت این بحث مدگرایی و تحولات آن است؟
  7. این جمله با جمله قبلی ناسازگار است
  8. این مطلب تاریخچه است؟
  9. این مطلب را در انتها بیاورید بهتر است
  10. منبع این مطلب شما که تاریخی نیست
  11. نیازی نیست
  12. در ایران؟
  13. آیا این مطلب درست است؟ یعنی فردگرایی عامل مدگرایی است؟ این حرف با جمله بعدی خود شما نیز نقض می‌شود. منبع را دیدم، در منبع شما فردگرایی نه خاستگاه اصلی و حتی خاستگاه مدگرایی شمرده نشده است؛ بلکه صرفاً یکی از عوامل برای اینکه از برچسب و قضاوتها نترسیدن ذکر شده است.

منابع

  • قرآن کریم
  • پاینده‏، ابوالقاسم، نهج الفصاحة مجموعه کلمات قصار حضرت رسول، تهران، ‏ دنیای دانش، ‏۱۳۸۲ش.
  • «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «حجاب مردان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
  • خراسانی، صالح، «مد و هویت مردانه»، وب‌سایت جامعه‌سرا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۴ش.
  • رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵ش.
  • «۶۰ مدل موی جدید پسرانه»، وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: ۲۴ آبان ۱۴۰۴ش.
  • عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره ۳۳، آذر ۱۳۹۸ش.
  • علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ش.
  • کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره۱۱، زمستان ۱۳۹۰ش.
  • گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۱۳، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
  • مقصودی‌پور، محمدرضا، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده، تاریخ درج مطلب: ۱۹اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
  • مؤذن سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.
  • موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره ۵، پاییز و زمستان ۱۴۰۳ش.
  • نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰ و ۷۰ شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره۴، زمستان ۱۳۹۷ش.