| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
=== دیدگاه درباره تعدد زوجات در اسلام === | === دیدگاه درباره تعدد زوجات در اسلام === | ||
مارگوت بدران، مسئلۀ تعدد زوجات در اسلام را بهعنوان چالشی برای جایگاه و حقوق زن در خانواده و جامعۀ اسلامی تحلیل میکند. از دید وی، مشروعیت چندهمسری در اسلام منجر به تثبیت سلطۀ مردانه و نابرابری جنسیتی شده و حق و کرامت ذاتی زن را زیر سؤال میبرد. بدران با اشاره به سیاست تکهمسری در کشورهای غربی، آن را موجب برابری حقوق زن و مرد و احترام به جایگاه زن میداند، در حالی که تعدد زوجات در جوامع اسلامی را عاملی برای تحقیر و تنزل موقعیت زنان معرفی میکند.<ref>حسننیا و بستاکچی، «نقد دیدگاه مارگوت بدران درباره تعدد زوجات»، 1401ش، ص234. </ref> | مارگوت بدران، مسئلۀ [[تعدد زوجات در اسلام]] را بهعنوان چالشی برای جایگاه و حقوق زن در خانواده و [[جامعه اسلامی|جامعۀ اسلامی]] تحلیل میکند. از دید وی، مشروعیت چندهمسری در اسلام منجر به تثبیت سلطۀ مردانه و نابرابری جنسیتی شده و حق و کرامت ذاتی زن را زیر سؤال میبرد. بدران با اشاره به سیاست [[تکهمسری]] در کشورهای غربی، آن را موجب برابری [[حقوق زن]] و [[حقوق مرد]] و احترام به جایگاه زن میداند، در حالی که تعدد زوجات در جوامع اسلامی را عاملی برای تحقیر و تنزل موقعیت زنان معرفی میکند.<ref>حسننیا و بستاکچی، «نقد دیدگاه مارگوت بدران درباره تعدد زوجات»، 1401ش، ص234. </ref> | ||
== دیدگاههای منتقدان == | == دیدگاههای منتقدان == | ||
=== انتقاد به دیدگاه فمینیسم اسلامی === | === انتقاد به دیدگاه فمینیسم اسلامی === | ||
منتقدان در رد مفهومی گرایش فمینسیم اسلامی | منتقدان در رد مفهومی گرایش فمینسیم اسلامی بدران، معتقدند که فمینیسم اسلامی بهدلیل تضاد مبنایی با اصول عقلانی و شرعی، فاقد حجیت است و آنچه بدران مطرح میکند، بیش از آنکه استنباط دینی باشد، نوعی [[تفسیر به رأی|تفسیر بهرأی]] برای انطباق اسلام با الگوهای لیبرال غربی است. به باور این گروه، تفاوت در نقشهای [[زن]] و [[مرد]] در اسلام نه بهمعنای تبعیض، بلکه بهمثابه نقشهای تکمیلی است که جایگاه رفیعی برای زن در سرنوشت خانواده و اجتماع قائل شده و [[قوامیت مرد]] را نیز نه بهمعنای برتری، بلکه بهمعنای مسئولیت همهجانبه در نظام خانواده تعبیر میکنند.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | ||
محققان نقدهای دیگری نیز بر دیدگاههای مارگوت بدران نوشتهاند که برخی از آنها عبارت است از: | محققان نقدهای دیگری نیز بر دیدگاههای مارگوت بدران نوشتهاند که برخی از آنها عبارت است از: | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
* تقلیلدادن جایگاه حمایتی و مصونیتی حجاب به یک محدودیت تحمیلی و غیرقرآنی.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | * تقلیلدادن جایگاه حمایتی و مصونیتی حجاب به یک محدودیت تحمیلی و غیرقرآنی.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | ||
=== انتقاد به دیدگاه | === انتقاد به دیدگاه بدران دربارۀ تعدد زوجات === | ||
در نقد دیدگاه بدران دربارۀ تعدد | در نقد دیدگاه بدران دربارۀ [[تعدد زوجات]]، محققان با استناد به مبانی اسلامی استدلال میکنند که [[چندهمسری در اسلام]]، برخلاف تصویر ارائهشده، نه تنها بهمعنای هوسرانی یا تحقیر زنان نیست، بلکه در چارچوب مقررات محدود و مشروط مانند عدالت بین همسران طراحی شده است. از نگاه این منتقدان، این نظام در مقایسه با روابط نامشروع و معشوقهگرایی در جوامع غربی که فاقد ضوابط شرعی و اجتماعی است، رویکردی واقعبینانه و مسئولیتمحور در قبال نیازهای اجتماعی محسوب میشود.<ref>حسننیا و بستاکچی، «نقد دیدگاه مارگوت بدران درباره تعدد زوجات»، 1401ش، ص248.</ref> | ||
براساس این نقد، تعدد زوجات در اسلام کارکردهای اجتماعی مشخصی دارد، از جمله: حمایت از زنان بیسرپرست (مانند بیوهها)، کاهش آسیبهای ناشی از روابط خارج از چارچوب خانوادگی و افزایش نسل مشروع در چارچوب قانونی. در این تحلیل، تکهمسری بهعنوان اصل اولیه در اسلام پذیرفته شده و تعدد زوجات راهحلی استثنایی و مشروط برای شرایط ویژۀ اجتماعی مانند عدم توانایی همسر اول یا ناتوانی در تأمین نیازهای عاطفی و جنسی، در نظر گرفته میشود. این دیدگاه همچنین تأکید میکند که سوءاستفاده از این حکم بهمعنای نادرستی ذات آن نیست، بلکه پیامد اجرای ناصحیح توسط افراد است.<ref>حسننیا و بستاکچی، «نقد دیدگاه مارگوت بدران درباره تعدد زوجات»، 1401ش، ص248.</ref> | براساس این نقد، تعدد زوجات در اسلام کارکردهای اجتماعی مشخصی دارد، از جمله: حمایت از [[زنان بیسرپرست]] (مانند بیوهها)، کاهش آسیبهای ناشی از روابط خارج از چارچوب خانوادگی و افزایش نسل مشروع در چارچوب قانونی. در این تحلیل، تکهمسری بهعنوان اصل اولیه در اسلام پذیرفته شده و تعدد زوجات راهحلی استثنایی و مشروط برای شرایط ویژۀ اجتماعی مانند عدم توانایی همسر اول یا ناتوانی در تأمین نیازهای عاطفی و جنسی، در نظر گرفته میشود. این دیدگاه همچنین تأکید میکند که سوءاستفاده از این حکم بهمعنای نادرستی ذات آن نیست، بلکه پیامد اجرای ناصحیح توسط افراد است.<ref>حسننیا و بستاکچی، «نقد دیدگاه مارگوت بدران درباره تعدد زوجات»، 1401ش، ص248.</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
