بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
کمیکال بیشتر در جنوب مکزیک و بخشهایی از آمریکای جنوبی و مرکزی یافت میشود و ریشۀ آن را به سرخپوستان مازاتک میرسانند.<ref name=":0" /> جان ویلیام هافمن استاد شیمی دانشگاه کلمسون آمریکا در ۱۹۸۴م بهدنبال تحقیقاتی برای درمان بیماری ناتوانکنندۀ مغز و سیستم عصبی مرکزی، موفق شد بیش از ۴۵۰ نوع ترکیبات کانابینوئید مصنوعی کشف کند و بهعنوان کاشف کابینوئید مصنوعی اسم خود را بر آن بگذارد.<ref>[https://tolouedigar.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «تاریخچۀ کمیکال چیست؟ و سازنده آن کیست؟»، وبسایت طلوعی دیگر.]</ref> پس از کشف این کانابینوئیدهای مصنوعی، استفاده از آنها برای کاربرد تفریحی تغییر کاربری داد و بهعنوان مواد مخدر جایگزین ماریجوانای گیاهی در ۲۰۰۰م به بازار عرضه شد. در ۲۰۰۴م این کانابینوئید | کمیکال بیشتر در جنوب مکزیک و بخشهایی از آمریکای جنوبی و مرکزی یافت میشود و ریشۀ آن را به سرخپوستان مازاتک میرسانند.<ref name=":0">[https://behravanshim.com/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «مادۀ مخدر کمیکال چیست؟»، وبسایت بهروان شیم.]</ref> جان ویلیام هافمن استاد شیمی دانشگاه کلمسون آمریکا در ۱۹۸۴م بهدنبال تحقیقاتی برای درمان بیماری ناتوانکنندۀ مغز و سیستم عصبی مرکزی، موفق شد بیش از ۴۵۰ نوع ترکیبات کانابینوئید مصنوعی کشف کند و بهعنوان کاشف کابینوئید مصنوعی اسم خود را بر آن بگذارد.<ref>[https://tolouedigar.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «تاریخچۀ کمیکال چیست؟ و سازنده آن کیست؟»، وبسایت طلوعی دیگر.]</ref> پس از کشف این کانابینوئیدهای مصنوعی، استفاده از آنها برای کاربرد تفریحی تغییر کاربری داد و بهعنوان مواد مخدر جایگزین ماریجوانای گیاهی در ۲۰۰۰م به بازار عرضه شد. در ۲۰۰۴م این کانابینوئید بهشکل ادویه ابتدا در لندن وارد بازار شد و تا ۲۰۰۸م انواع مختلف آن در سراسر آمریکا بهصورت قانونی در فروشگاههای خردهفروشی بهعنوان داروی غیرقابل استفاده برای انسان، رایج شدند.<ref>[https://www.narconon.org/drug-abuse/synthetic-drugs-history.html The History of Synthetic Drugs (Spice, K2 and Bath Salts)”, Narconon" website.]</ref> از ۲۰۰۸م تا ۲۰۱۴م، ۱۴۲ ترکیب از این کانابیوئید صنعتی به مرکز نظارت مخدر اروپا گزارش شد و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری دریافت که نرخ مرگومیر ناشی از مصرف کمیکال در بازه زمانی ۲۰۱۴م تا ۲۰۱۵م سه برابر افزایش یافته است. این پیامدها موجب شد که سازمان غذا و داروی آمریکا دربارۀ خطرات مصرف کمیکال بر سلامتی افراد بهدلیل وجود سم موش برودیفاکوم، هشدار دهد.<ref>[https://tolouedigar.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «تاریخچۀ کمیکال چیست؟ و سازنده آن کیست؟»، وبسایت طلوعی دیگر.]</ref> | ||
== نحوه عملکرد کمیکال == | == نحوه عملکرد کمیکال == | ||
کمیکال جزو گروه کانابیسها محسوب میشود و حاوی ترکیب روانگردان THC (تتراهیدروکانابینول) است که اثرات و عوارض قابل توجهی بر بدن و روان میگذارد. میزان این عوارض بستگی به درصد تیاچسی موجود و نحوۀ ترکیب ماده بستگی دارد؛ بهطوری که هرچه غلظت تیاچسی بالاتر باشد، شدت و خطر عوارض نیز افزایش مییابد. گاهی نیز برای تشدید اثر، مواد مخدر دیگر را با آن ترکیب میکنند.<ref | کمیکال جزو گروه کانابیسها محسوب میشود و حاوی ترکیب روانگردان THC (تتراهیدروکانابینول) است که اثرات و عوارض قابل توجهی بر بدن و روان میگذارد. میزان این عوارض بستگی به درصد تیاچسی موجود و نحوۀ ترکیب ماده بستگی دارد؛ بهطوری که هرچه غلظت تیاچسی بالاتر باشد، شدت و خطر عوارض نیز افزایش مییابد. گاهی نیز برای تشدید اثر، مواد مخدر دیگر را با آن ترکیب میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84460534/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «قدرت تخریب «کمیکال» چند برابر دیگر مواد مخدر است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== اعتیاد به کمیکال == | == اعتیاد به کمیکال == | ||
بر اساس اظهارات کارشناس پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی، کمیکال دارای قدرت اعتیادآوری بسیار بالایی است؛ بهطوری که در برخی موارد، تنها یک بار مصرف میتواند بهدلیل تأثیرات روانی شدید، منجر به وابستگی شود.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/84460534/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «قدرت تخریب «کمیکال» چند برابر دیگر مواد مخدر است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | بر اساس اظهارات کارشناس پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی، کمیکال دارای قدرت اعتیادآوری بسیار بالایی است؛ بهطوری که در برخی موارد، تنها یک بار مصرف میتواند بهدلیل تأثیرات روانی شدید، منجر به وابستگی شود.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/84460534/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «قدرت تخریب «کمیکال» چند برابر دیگر مواد مخدر است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== بازار مصرف == | == بازار مصرف == | ||
| خط ۲۲: | خط ۱۹: | ||
== زمینههای اجتماعی و فرهنگی == | == زمینههای اجتماعی و فرهنگی == | ||
براساس پژوهشهای انجام شده سه عامل عدم کنترل اجتماعی، یادگیری و ناکامی مهمترین زمینههای اجتماعی اعتیاد به مواد صنعتی از جمله کمیکال دانسته شده است. فقدان کنترل اجتماعی بهمعنای عدم نظارت اجتماعی مانند ضعف کنترل | براساس پژوهشهای انجام شده سه عامل عدم کنترل اجتماعی، یادگیری و ناکامی مهمترین زمینههای اجتماعی اعتیاد به مواد صنعتی از جمله کمیکال دانسته شده است. فقدان کنترل اجتماعی بهمعنای عدم نظارت اجتماعی مانند ضعف کنترل غیررسمی از سوی خانواده، نهادها، مدرسه و جامعۀ محلی است که هر چه پیوند میان اعضای خانواده و مدرسه ضعیف باشد و فرد تعهد و مسئولیتپذیری اجتماعی کمتری داشته باشد، بیشتر به اعتیاد کشیده میشود. یادگیری اجتماعی بیشتر از طریق ارتباط و معاشرت با بزهکاران و افراد دارای اعتیاد در میان دوستان، اعضای خانواده، مدرسه و محل سکونت اتفاق میافتد؛ اما ناکامی اجتماعی ناشی از شکست و عدم دستیابی به منزلتهای اجتماعی، شکست تحصیلی و عاطفی است که افراد احساس سرخوردگی کرده و برای فراموشی این احساس ناکامی به مواد مخدر پناه میبرند.<ref>[https://jlr.sdil.ac.ir/article_145214_28e31e9a4e7d3a79a1c8ed6601f90d8e.pdf احدی و همکاران، «عوامل اجتماعی مؤثر اعتیاد به مواد مخدر صنعتی (مطالعۀ موردی: شهر زنجان )»، ۱۴۰۱ش، ص۳۳۲-۳۳۷.]</ref> | ||
کمرنگ شدن تعالیم دین در سبک زندگی افراد یکی از عوامل روی آوردن به انواع اعتیاد است. طبق تحقیقات انجام شده بین باورهای دینی و میزان ابتلا به اعتیاد رابطۀ معکوس وجود دارد.<ref>[https://news.dchq.ir/3/?p=82731 «باورهای دینی چه تأثیری در پیشگیری از اعتیاد دارد؟»، وبسایت ستاد مبارزه با مواد مخدر.]</ref> دین با | کمرنگ شدن تعالیم دین در سبک زندگی افراد یکی از عوامل روی آوردن به انواع اعتیاد است. طبق تحقیقات انجام شده بین باورهای دینی و میزان ابتلا به اعتیاد رابطۀ معکوس وجود دارد.<ref>[https://news.dchq.ir/3/?p=82731 «باورهای دینی چه تأثیری در پیشگیری از اعتیاد دارد؟»، وبسایت ستاد مبارزه با مواد مخدر.]</ref> دین با ارائۀ جهانبینی توحیدی فرد را در ارتباط با خداوند متعال و تحت حمایت او میداند؛ در حالیکه فقدان این باور شخص را در معرض بیپناهی و تنهایی قرار داده و زمینه را برای کشیدهشدن به اعتیاد و انحراف فراهم میسازد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20160601141206-9980-38.pdf ندیمی، «نقش مذهب و نهادهای مذهبی در پیشگیری از سوءمصرف مواد»، ۱۳۹۴ش، ص۸۴-۸۶.]</ref> | ||
== علائم مصرف == | == علائم مصرف == | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۶: | ||
== پیشگیری == | == پیشگیری == | ||
پیشگیری از اعتیاد به کمیکال در گام نخست بر آگاهیبخشی نسبت به ریشههای گرایش به مواد، تقویت عزتنفس و بهرهگیری از مشاورههای تخصصی استوار است.<ref>[https://pooyanclinic.ir/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DB%B3-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85/ «پیشگیری از اعتیاد با رعایت ۳ اصل مهم»، وبسایت کلینیک پویان.]</ref> یافتههای پژوهشی نشان میدهند که در کنار این مهارتهای فردی، معنویت، باورها و نهادهای دینی سدی استوار در برابر آسیبهای اجتماعی ایجاد میکنند. تعالیم اسلام راهنماییها و قواعد خاص اخلاقی مانند منع استفاده از الکل ارائه میدهد. التزام به جهانبینی و سبک زندگی اسلامی که | پیشگیری از اعتیاد به کمیکال در گام نخست بر آگاهیبخشی نسبت به ریشههای گرایش به مواد، تقویت عزتنفس و بهرهگیری از مشاورههای تخصصی استوار است.<ref>[https://pooyanclinic.ir/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DB%B3-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85/ «پیشگیری از اعتیاد با رعایت ۳ اصل مهم»، وبسایت کلینیک پویان.]</ref> یافتههای پژوهشی نشان میدهند که در کنار این مهارتهای فردی، معنویت، باورها و نهادهای دینی سدی استوار در برابر آسیبهای اجتماعی ایجاد میکنند. تعالیم اسلام راهنماییها و قواعد خاص اخلاقی مانند منع استفاده از الکل ارائه میدهد. التزام به جهانبینی و سبک زندگی اسلامی سبب میشود که فرد خود را مخلوق و بندۀ پروردگاری که همواره تحت حمایت او قرار دارد، بداند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20160601141206-9980-38.pdf ندیمی، «نقش مذهب و نهادهای مذهبی در پیشگیری از سوءمصرف مواد»، ۱۳۹۴ش، ص84-85.]</ref> ایمان به خدا و یاد او به فرد کمک میکند که در برابر فشارهای درونی و اجتماعی احساس اطمینان و آرامش داشته باشد.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_28_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B1%D8%B9%D8%AF سورۀ رعد، آیه 28.]</ref> این سبک زندگی با هرگونه وابستگی که به سلامت ذهن، روح و جسم آسیب برساند، در تضاد است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20160601141206-9980-38.pdf ندیمی، «نقش مذهب و نهادهای مذهبی در پیشگیری از سوءمصرف مواد»، ۱۳۹۴ش، ص86.]</ref> همچنین، اعمال عبادی همچون نماز کارکردی بازدارنده و تربیتی دارند که فرد را از افتادن در دام ناهنجاریها و منکرات حفظ میکنند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_45_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B9%D9%86%DA%A9%D8%A8%D9%88%D8%AA سورۀ عنکبوت، آیه 45.]</ref> | ||
== ترک اعتیاد == | == ترک اعتیاد == | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۴: | ||
=== درمان معنوی === | === درمان معنوی === | ||
نقش راهبردی معنویت و سبک زندگی دینی، باورها و مناسک مذهبی نظیر نماز، توکل و صبر، با ایجاد هدفمندی و کاهش استرس، سدی محکم در برابر اعتیاد میسازند. التزام به این ارزشها و حضور در گروههای دینی، شبکهای حمایتی ایجاد میکند که با اصلاح سبک زندگی و ایجاد تعهدات اخلاقی، سلامت | نقش راهبردی معنویت و سبک زندگی دینی، باورها و مناسک مذهبی نظیر نماز، توکل و صبر، با ایجاد هدفمندی و کاهش استرس، سدی محکم در برابر اعتیاد میسازند. التزام به این ارزشها و حضور در گروههای دینی، شبکهای حمایتی ایجاد میکند که با اصلاح سبک زندگی و ایجاد تعهدات اخلاقی، سلامت همهجانبۀ فرد را تضمین و میل به مصرف مواد را بهشدت کاهش میدهد.<ref>[https://esi.isu.ac.ir/article_74739_dfcfddbdfa16519f13d3a17dcdffa83c.pdf فیروزی ارنان و همکاران، «رابطه بين باورهای دینی و بحران هویت با گرایش به مصرف مواد مخدر»، ۱۳۹۸ش، ص۱۱۲]؛ [https://ensani.ir/file/download/article/20160601141206-9980-38.pdf ندیمی، «نقش مذهب و نهادهای مذهبی در پیشگیری از سوءمصرف مواد»، ۱۳۹۴، ص۸۷.]</ref> | ||
== مصرف کمیکال در ایران == | == مصرف کمیکال در ایران == | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۰: | ||
* «به «کمیکال» لب نزنیم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1400ش. | * «به «کمیکال» لب نزنیم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1400ش. | ||
* پاکنیا، عبدالکریم، پدیدۀ اعتیاد، قم، پاد اندیشه، ۱۳۹۳ش. | * پاکنیا، عبدالکریم، پدیدۀ اعتیاد، قم، پاد اندیشه، ۱۳۹۳ش. | ||
* «تاریخچۀ کمیکال چیست؟ و سازنده آن کیست؟»، وبسایت طلوعی دیگر، تاریخ درج مطلب: 13 اسفند 1401ش. | |||
* «رواج مصرف ماده مخدر کمکیال در کشور؛ مادهای که مغز مصرفکننده را دچار تغییر میکند»، وبسایت سرپوش، تاریخ درج مطلب: 20 شهریور 1402ش. | * «رواج مصرف ماده مخدر کمکیال در کشور؛ مادهای که مغز مصرفکننده را دچار تغییر میکند»، وبسایت سرپوش، تاریخ درج مطلب: 20 شهریور 1402ش. | ||
* «عوارض کمیکال از ناهماهنگی حرکتی تا احساس حالت سقوط»، پورتال جامع ستاد مبارزه با مواد مخدر، تاریخ درج مطلب: 21 مرداد 1402ش. | * «عوارض کمیکال از ناهماهنگی حرکتی تا احساس حالت سقوط»، پورتال جامع ستاد مبارزه با مواد مخدر، تاریخ درج مطلب: 21 مرداد 1402ش. | ||