آبروی مؤمن: تفاوت میان نسخه‌ها

آبروی مؤمن به‌معنای حفظ [[کرامت]]، احترام و حیثیت فرد مؤمن، در [[دین]] [[اسلام]] از واجبات اخلاقی و دینی محسوب می‌شود. در چارچوب سبک زندگی اسلامی، همگان موظف هستند هم آبروی خود را حفظ کنند و هم از آبروی دیگران دفاع کرده و از هرگونه رفتار یا گفتاری که به حیثیت و کرامت دیگران لطمه بزند، پرهیز کنند. [[آبروی مؤمن]] از این منظر، علاوه‌بر حفظ کرامت فردی، نشان‌دهندهٔ تعهد اخلاقی و دینی هر فرد در قبال جامعه است. در فرهنگ اسلامی، بسیاری از ارزش‌های اخلاقی مانند [[مدارا]] و [[بردباری]] اجتماعی و نیز حرمت [[غیبت]] و [[عیب جویی|عیب‌جویی]]، بر مبنای حفظ آبروی مؤمن، وضع و صورت‌بندی شده است. حفظ آبروی مؤمن در فرهنگ اسلامی برتر از حرمت خانهٔ کعبه شمرده شده است.

آبرو به‌معنای اعتبار، عِرض، اَرج، شرف، [[ناموس]]، قَدر و مایهٔ سرفرازی،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/آبرو-2?q=آبرو دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ آبرو.]</ref> در فقه [[شیعه]]، ناظر به انسان‌های مؤمن، مورد توجه قرار گرفته است که مصداق آن، شیعیان دوازده‌امامی دانسته می‌شود.<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۲۳ق، ج۵، ص۳۳۸.</ref> در بسیاری از منابع دینی علاوه‌بر آبروی مؤمن، به‌طور کلی بر اهمیت حفظ حرمت و آبروی [[مسلمان]] تأکید شده است.<ref>شیخ صدوق، ثواب الأعمال، ۱۴۰۶ق، ص۱۴۵؛ دیلمی، إرشاد القلوب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۱۷</ref> در ادبیات و فرهنگ عمومیِ مسلمانان، دایرهٔ مفهومی آبروی مؤمن بازتر بوده و فراتر از دقت و ظرافت معنای فقهی، آبروداری و حفظ آبروی خود و دیگران به‌صورت همگانی مورد توجه قرار می‌گیرد.<ref>حسینی و دیگران، «وجهه در فرهنگ ایرانی: بررسی قوم‌نگارانه مفهوم آبرو»، 1396ش، ص121.</ref>

آبرو در فرهنگ ایرانی، منزلت و اعتباری است که هر فرد نزد دیگران دارد. این اعتبار و احترام با توجه به جایگاه دینی و اجتماعی فرد برمبنای رفتارهای او هنگام تعامل با دیگران ساخته می‌شود و معنی پیدا می‌کند. حفظ آبرو، کسب آبرو، قرض‌دادن آبرو، گروگذاشتن آبرو، به حراج گذاشتن آبرو و رفتن یا ریختن آبرو، از مفاهیمی است که با آنها بر حفظ تعادل [[زندگی]] اجتماعی و تداوم ارزش‌های دینی و اخلاقی و هنجارهای اجتماعی در فرهنگ ایرانی تأکید می‌شود.<ref>حسینی و دیگران، «وجهه در فرهنگ ایرانی: بررسی قوم‌نگارانه مفهوم آبرو»، 1396ش، ص147.</ref> در فرهنگ ایرانی، شخصیت هر فرد به نحوهٔ رفتار و [[تربیت اجتماعی]] او بستگی دارد و نشان می‌دهد او چه میزان برای خود احترام قایل است. این احترام، در چارچوب هنجارهای اجتماعی بازنمایی می‌شود.<ref>حسینی و دیگران، «وجهه در فرهنگ ایرانی: بررسی قوم‌نگارانه مفهوم آبرو»، 1396ش، ص127.</ref>

ملاک‌ها و اصولی که در مبانی و منابع مربوط به آبروی مؤمن وجود دارد، شامل تمام کنش‌های انسان در فضای مجازی نیز می‌شود. امروزه گفتن و نوشتن دربارهٔ دیگران و ریختن آبروی دیگران در فضای رسانه‌ها و محیط‌های مجازی رایج شده و سرمایهٔ اجتماعی را به چالش کشیده است.<ref>عیسی‌زاده، «حفظ حرمت و آبروی مسلمان از منظر قرآن و روایات»، 1401ش، ص59.</ref>

در سبک زندگی اسلامی-ایرانی بر حفظ آبروی مؤمن در حریم [[خانواده]] تأکید شده است. برای مثال حفظ آبروی همسر در خانوادهٔ اسلامی نه تنها تکلیف شرعی، بلکه مهم‌ترین اصل [[زندگی]] مشترک است. بر همین مبنا هرگونه تحقیر، توهین یا افشای عیوب همسر (حتی به‌صورت شوخی) حرام بوده و از مصادیق هتک حرمت مؤمن محسوب می‌شود.<ref>مکارم شیرازی، رساله آموزشی حقوق زن، 1400ش، ص87.</ref> [[روان‌شناسی|روانشناسان]] نیز تأکید می‌کنند احترام متقابل میان زن و شوهر، مهم‌ترین عامل پایداری [[ازدواج]]‌ها است.<ref>گاتمن، اصول هفت‌گانه برای پایداری ازدواج، 2015م، ص123.</ref>