بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== چارچوب نظری == | == چارچوب نظری == | ||
«خدای سال ۶۰ همان خدای امسال | «خدای سال ۶۰ همان خدای امسال است»، عبارتی است که آیتالله خامنهای بهعنوان چارچوبی دینی ـ تاریخی بهعنوان یک سنت الهی برای امکانسنجی عبور جمهوری اسلامی ایران از بحرانهای کنونی و اساسی ارائه داده است.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/4339189/خدای-دورانها-روایتی-از-دیدار-با-وقت-شناسترین-مسئول-جمهوری-اسلامی-ایران «خدای دورانها؛ روایتی از دیدار با وقتشناسترین مسئول جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری میزان.]</ref> بر اساس این دیدگاه، پایداری جمهوری اسلامی ایران در برابر بحرانهای شدید آن دوره، از جمله [[جنگ عراق با ایران]]، ناامنی داخلی و [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]]، صرفاً حاصل محاسبات سیاسی و مادی نیست، بلکه متکی بر [[سنّتهای الهی]] دانسته میشود.<ref>[https://iqna.ir/00H4Hh «چگونگی مواجهه با سنتهای الهی؛ رمز پیروزیها و شکستها»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> در این رویکرد، ناکامی مکرر برآوردهای سیاسی و امنیتی دشمنان، از تحولات پیش از [[پیروزی انقلاب اسلامی]] تا جنگ عراق با ایران، [[عملیات طبس]]، پروژههای بیثباتسازی و [[ترورهای دهۀ شصت ایران]]، بهعنوان شواهد ناتوانی محاسبات صرفاً مادی در برابر سنّتهای الهی ارزیابی میشود.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/244777/حکایت-خدای-سال-60-و-خدای-آن-طرف-اروند-یادداشت-روز «حکایت خدای سال 60 و خدای آن طرف اروند (یادداشت روز)»، روزنامه کیهان.]</ref> | ||
سنتهای الهی در متون اسلامی، بهویژه قرآن، به مجموعه قوانین و روشهای ثابت الهی در اداره جهان و جامعه انسانی گفته میشود. این سنتها بیانگر رابطه منظم میان رفتار انسانها و پیامدهای آن در تاریخ و جامعهاند. از مهمترین ویژگیهای آنها میتوان به ثبات و تغییرناپذیری، عمومیت و شمول برای همه انسانها و اقوام، و قانونمندی حوادث تاریخی اشاره کرد؛ به این معنا که سرنوشت جوامع بر اساس این قوانین الهی شکل میگیرد و هیچ قوم یا ملتی از آن مستثنا نیست.<ref>[https://iqna.ir/00H4Hh «چگونگی مواجهه با سنتهای الهی؛ رمز پیروزیها و شکستها»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> | |||
یکی از سنتهای مورد اشاره در این دیدگاه، سنت نصرت است که تضمین میکند هرکس دین خدا و ارزشهای الهی را یاری کند، نصرت قطعی خداوند شامل حال او خواهد شد. همچنین سنت استقامت و سنت شکر نعمت بیانگر این منطق هستند که پایداری در راه حق و استفاده درست از مواهب الهی، منجر به هدایت، گشایش و افزونی نعمت میشود. مطابق این دیدگاه، همانگونه که در سال ۱۳۶۰ش با انطباق رفتار جمعی با این سنّتها، [[نظام اسلامی]] توانست از شرایط بحرانی عبور کند، در زمان حال نیز امکان تکرار آن وجود دارد؛ زیرا خدای سال ۶۰ همان خدای امروز است و سنّتهای الهی دگرگون نشدهاند.<ref>[https://ensafnews.com/354898/رهبری-خدای-سال-۶۰-همان-خدای-امسال-است/ «رهبری: خدای سال ۶۰ همان خدای امسال است»، پایگاه خبری و تحلیلی انصاف.]</ref> | |||
== تفاسیر تعبیر آیتالله خامنهای == | == تفاسیر تعبیر آیتالله خامنهای == | ||
در دیدگاههای انتقادی مطرحشده، اظهارات آیتالله خامنهای در [[۷ تیر]] ۱۴۰۱ش<ref group="دیدگاه">این مطلب ظرفیت دارد که تحت عنوان مستقل بیاید و در آن به شرایط اجتماعی و زمان بیان این عبارت پرداخته شود تا مطلب فهمپذیرتر شود. </ref> دربارهٔ «یکی بودن خدای دههٔ ۱۳۶۰ش و امروز» بهعنوان ارجاعی به تجربههای سیاسی و امنیتی آن دوره در مدیریت حوادث داخلی تفسیر میشود و با اشاره به گزارشها و روایتهای تاریخی [[اعدامهای دههٔ 1360]]<nowiki/>ش شناخته میشود. این دیدگاهها با تأکید بر تغییرات اساسی در ترکیب اجتماعی، سطح آگاهی عمومی، گسترش ارتباطات و تحول اشکال کنش اعتراضی، استدلال میکنند که [[جامعه ایران معاصر|جامعهٔ ایران معاصر]] تفاوت معناداری با دههٔ | در دیدگاههای انتقادی مطرحشده، اظهارات آیتالله خامنهای در [[۷ تیر]] ۱۴۰۱ش<ref group="دیدگاه">این مطلب ظرفیت دارد که تحت عنوان مستقل بیاید و در آن به شرایط اجتماعی و زمان بیان این عبارت پرداخته شود تا مطلب فهمپذیرتر شود.</ref> دربارهٔ «یکی بودن خدای دههٔ ۱۳۶۰ش و امروز» بهعنوان ارجاعی به تجربههای سیاسی و امنیتی آن دوره در مدیریت حوادث داخلی تفسیر میشود و با اشاره به گزارشها و روایتهای تاریخی [[اعدامهای دههٔ 1360]]<nowiki/>ش شناخته میشود. این دیدگاهها با تأکید بر تغییرات اساسی در ترکیب اجتماعی، سطح آگاهی عمومی، گسترش ارتباطات و تحول اشکال کنش اعتراضی، استدلال میکنند که [[جامعه ایران معاصر|جامعهٔ ایران معاصر]] تفاوت معناداری با دههٔ 1360ش دارد. بر این اساس، امکان یا کارآمدی تکرار الگوهای آن دوره مورد تردید قرار میگیرد و بر وجود شکاف فزاینده میان ساختار قدرت و مطالبات اجتماعی تأکید میشود.<ref>[https://hekmatist.com/fa/entesharat/articles-all/220824m2 «مظفر محمدی: خدای دهه شصت، خدای امروز هم نیست»، وبسایت حزب کمونیست کارگری ایران.]</ref><ref>[https://iranfreedom.net/خدای-دهه-۶۰-خامنه-ای-چگونه-خدایی-است؟/ «خدای دهه ۶۰ خامنه ای چگونه خدایی است؟»، وبسایت ایران آزادی.]</ref> | ||
تحلیلگران معتقدند جوانان دههٔ 1360ش در فضایی رشد یافتند که انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق نقش تعیینکنندهای در سبک زندگی و هویت اجتماعی آنان داشت<ref>[https://noo.rs/U2FSr «جوان دیروز، جوان امروز»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> و ابزارهای رسانهای و جریانهای فکری متنوع نیز محدودتر بود. در مقابل، جوانان امروز در شرایطی رشد کردهاند که گسترش ارتباطات، فضای مجازی و تنوع جریانهای فرهنگی، آنان را در معرض چالشها و تهدیدهای فکری بیشتری قرار داده است.<ref>[https://irna.ir/xjdnYx «چه كسی بهتر است؛ جوان ديروزی يا جوان امروز»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> با این حال، گزارشها و شواهد اجتماعی نشان میدهد که توانایی، انگیزه و ایمان نسل جوان امروز کمتر از نسل دههٔ 1360ش نیست و حضور آنان در فعالیتهای دینی، فرهنگی و مناسبتهای انقلابی نشاندهنده تداوم این پایبندی است.<ref>[http://meraatnews.ir/short/er8mm «نسل جوان و دانشآموز پای کار انقلاب هستند»، خبرگزاری مرآت.]</ref> در عین حال، برخی خلأها مانند نیاز به تقویت برنامههای تربیتی و هویتی، ارتقای سواد رسانهای و ایجاد زمینههای بهتر برای درگیر شدن عمیقتر جوانان با مفاهیمی مانند ایمان، ایثار و مسئولیت اجتماعی از جمله مواردی است که برای تقویت این ظرفیت در نسل جدید قابل توجه دانسته میشود.<ref>[[Asriran.com/004RXR|«چرا جوانان امروز دیگر شبیه ما نیستند؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]]</ref> | |||
برخی بر این باورند که جمهوری اسلامی ایران در دههٔ ۱۳۶۰ نظامی نوپا با ساختارهای نهادی و قانونی در حال شکلگیری بود که همزمان با بحرانهایی مانند جنگ، ترور و ناامنیهای داخلی مواجه شد. با گذشت زمان، این نظام با تکیه بر تجربههای تاریخی، تثبیت نهادهای حکومتی و گسترش ظرفیتهای مدیریتی و اجتماعی، از مرحلهٔ شکلگیری عبور کرده و در مقایسه با دههٔ ۶۰ به ساختاری پایدارتر و منسجمتر تبدیل شده است.<ref>[[Khabaronline.ir/xmfN5|«خدای سال ۶۰، همان خدای امسال است /نهضت ادامه دارد»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]]</ref> | |||
این منابع با مقایسه شرایط دههٔ ۱۳۶۰ش و شرایط پیشآمده ناشی از [[جنگ رمضان]] و [[ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، استدلال میکنند که [[ایران]] امروز از نظر ساختاری، نهادی و ثبات سیاسی در موقعیتی مستحکمتر قرار دارد و همانگونه که در گذشته با اتکا به ایمان جمعی، قواعد حقوقی و سازوکارهای قانونی از مشکلات ناشی از بحران خلای رهبری عبور کرده است، در شرایط کنونی نیز میتواند با استمرار همان اصول، [[جنگ|جنگها]] و بحرانها را پشت سر گذاشته و از طریق روندهای پیشبینیشده، [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] را معرفی کند.<ref>[https://ensafnews.com/354898/رهبری-خدای-سال-۶۰-همان-خدای-امسال-است/ «ایران آماده بیعت با رهبر جدید انقلاب/ خدای ۱۴۰۴ همان خدای دهه ۶۰ است»، وبسایت افکار نیوز.]</ref> | این منابع با مقایسه شرایط دههٔ ۱۳۶۰ش و شرایط پیشآمده ناشی از [[جنگ رمضان]] و [[ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، استدلال میکنند که [[ایران]] امروز از نظر ساختاری، نهادی و ثبات سیاسی در موقعیتی مستحکمتر قرار دارد و همانگونه که در گذشته با اتکا به ایمان جمعی، قواعد حقوقی و سازوکارهای قانونی از مشکلات ناشی از بحران خلای رهبری عبور کرده است، در شرایط کنونی نیز میتواند با استمرار همان اصول، [[جنگ|جنگها]] و بحرانها را پشت سر گذاشته و از طریق روندهای پیشبینیشده، [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] را معرفی کند.<ref>[https://ensafnews.com/354898/رهبری-خدای-سال-۶۰-همان-خدای-امسال-است/ «ایران آماده بیعت با رهبر جدید انقلاب/ خدای ۱۴۰۴ همان خدای دهه ۶۰ است»، وبسایت افکار نیوز.]</ref> | ||
