ابرابزار |
|||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
در برخی تحقیقات، زمینهٔ شکلگیری مجلس خبرگان رهبری در چارچوب استقرار اصل [[ولایت فقیه]] در [[نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران]] تبیین شده است؛ اصلی که با الهام از دیدگاه [[سید روحالله خمینی]] و [[فقه سیاسی شیعه]]، رهبری [[جامعه]] در [[عصر غیبت]] را بر عهده فقیهی عادل، باتقوا، آگاه به زمان، مدیر و مدبر میگذارد. طراحی این مجلس در واقع پاسخ حقوقی و نهادی به این نیاز مهم بوده است که چه نهادی و با چه سازوکاری باید تعیین رهبری و تداوم آن را تضمین کند. برای این منظور، نهادی تخصصی پیشبینی شد تا وظیفهٔ تشخیص صلاحیتهای رهبری و تضمین اجرای درست این اصل را بر عهده گیرد. در این چارچوب مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نهادی مرکب از فقهای منتخب مردم معرفی شد. خبرگان رهبری در این دیدگاه، حلقهٔ اتصال مبانی فقهی ولایت فقیه با ساختار حقوقی [[نظام سیاسی جمهوری اسلامی]] ایران محسوب میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/138711 ملکافضلی، «جایگاه حقوقی و نقش مجلس خبرگان در جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص 123-124.]</ref> | در برخی تحقیقات، زمینهٔ شکلگیری مجلس خبرگان رهبری در چارچوب استقرار اصل [[ولایت فقیه]] در [[نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران]] تبیین شده است؛ اصلی که با الهام از دیدگاه [[سید روحالله خمینی]] و [[فقه سیاسی شیعه]]، رهبری [[جامعه]] در [[عصر غیبت]] را بر عهده فقیهی عادل، باتقوا، آگاه به زمان، مدیر و مدبر میگذارد. طراحی این مجلس در واقع پاسخ حقوقی و نهادی به این نیاز مهم بوده است که چه نهادی و با چه سازوکاری باید تعیین رهبری و تداوم آن را تضمین کند. برای این منظور، نهادی تخصصی پیشبینی شد تا وظیفهٔ تشخیص صلاحیتهای رهبری و تضمین اجرای درست این اصل را بر عهده گیرد. در این چارچوب مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نهادی مرکب از فقهای منتخب مردم معرفی شد. خبرگان رهبری در این دیدگاه، حلقهٔ اتصال مبانی فقهی ولایت فقیه با ساختار حقوقی [[نظام سیاسی جمهوری اسلامی]] ایران محسوب میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/138711 ملکافضلی، «جایگاه حقوقی و نقش مجلس خبرگان در جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص 123-124.]</ref> | ||
مجلس خبرگان رهبری پس از پیشبینی در قانون اساسی ۱۳۵۸ش و تدوین قانون نخستین دوره آن توسط فقهای شورای نگهبان در سال ۱۳۵۹ش، پس از دورهای تأخیر و طی مراحل اداری و مکاتبات رسمی میان وزارت کشور، شورای نگهبان و رهبر انقلاب، به مرحله فعالیت رسید. در پی اعلام آمادگی وزارت کشور و موافقت سیدروحالله خمینی در مهر ۱۳۶۱ش، مقدمات انتخابات فراهم شد و ثبتنام داوطلبان از آبان همان سال انجام شد. نخستین انتخابات این مجلس، با شرایط مقرر در قانون از جمله شرط اجتهاد برای نامزدها، در ۱۹ آذر ۱۳۶۱ش و همزمان با ادامه جنگ ایران | مجلس خبرگان رهبری پس از پیشبینی در قانون اساسی ۱۳۵۸ش و تدوین قانون نخستین دوره آن توسط فقهای شورای نگهبان در سال ۱۳۵۹ش، پس از دورهای تأخیر و طی مراحل اداری و مکاتبات رسمی میان وزارت کشور، شورای نگهبان و رهبر انقلاب، به مرحله فعالیت رسید. در پی اعلام آمادگی وزارت کشور و موافقت سیدروحالله خمینی در مهر ۱۳۶۱ش، مقدمات انتخابات فراهم شد و ثبتنام داوطلبان از [[آبان]] همان سال انجام شد. نخستین انتخابات این مجلس، با شرایط مقرر در قانون از جمله شرط اجتهاد برای نامزدها، در [[۱۹ آذر]] ۱۳۶۱ش و همزمان با ادامه [[جنگ عراق با ایران]] و ناآرامیهای داخلی برگزار شد<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n21457/سرویس_های_اطلاع_رسانی/امام_خمینی_و_انقلاب_اسلامی/روزنگار_برگزاری_انتخابات_نخستین_دوره_مجلس_خبرگان_رهبری «روزنگار/ برگزاری انتخابات نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری»، پرتال امام خمینی.]</ref> و اولین دوره آن در [[۲۳ تیر]] ۱۳۶۲ش با پیام امام خمینی آغاز به کار کرد.<ref>[https://www.cafetarikh.com/vand2o2f6yt0j.a2y.html «۲۳ تیر: آغاز به کار نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری (1362 ش)»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | ||
== اهمیت == | == اهمیت == | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
== انتخابات == | == انتخابات == | ||
بر اساس اصل ۱۰۸ قانون اساسی، قانون مربوط به تعداد، شرایط و | بر اساس اصل ۱۰۸ قانون اساسی، قانون مربوط به تعداد، شرایط و شیوۀ انتخاب خبرگان و آییننامه داخلی نخستین دوره مجلس خبرگان باید توسط فقهای اولین شورای نگهبان تدوین و با تأیید رهبر انقلاب تصویب میشد. پس از آن، هرگونه اصلاح یا تغییر در این قوانین و دیگر مقررات مرتبط با وظایف خبرگان، در صلاحیت خود مجلس خبرگان قرار دارد. آخرین اصلاحات این قانون در هفت فصل، ۳۱ماده و ۲۳ تبصره در دوازدهمین اجلاسیه رسمی مجلس خبرگان رهبری (دوره پنجم)، در تاریخ [[۵ مهر]] ۱۴۰۲ به تصویب رسیده است.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/5922/قانون-انتخابات-مجلس-خبرگان-رهبری «قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | ||
=== توزیع کرسیهای نمایندگی === | === توزیع کرسیهای نمایندگی === | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۶۳: | ||
|- | |- | ||
|۷ | |۷ | ||
|استانهای [[ایلام]]، [[بوشهر]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[خراسان جنوبی]]، [[خراسان شمالی]]، [[زنجان]]، [[سمنان]]، [[قم]]، | |استانهای [[ایلام]]، [[بوشهر]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[خراسان جنوبی]]، [[خراسان شمالی]]، [[زنجان]]، [[سمنان]]، [[قم]]، [[کهگیلویه و بویراحمد]]، [[هرمزگان]] و [[یزد]] هر کدام ۱ نماینده.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/5922/قانون-انتخابات-مجلس-خبرگان-رهبری «قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | ||
|} | |} | ||
