ایران‌پدیا

امید اجتماعی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹۴: خط ۹۴:
با وجود این، نتایج پیمایش‌های علمی و داده‌محور در دهه‌های بعدی نشان می‌دهد که امید اجتماعی در ایران روندی نزولی داشته است. بر اساس نتایج «پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌ها» در سال ۱۳۹۷، بیش از نیمی از جوانان (۶۴.۱ درصد) معتقد بوده‌اند که وضعیت کلی کشور «رو به بدتر شدن» است. در همین پیمایش، «نگرانی نسبت به آینده» در میان صد مسئله اول ایرانیان، در رتبهٔ هفتم قرار گرفت.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص74.]</ref>  
با وجود این، نتایج پیمایش‌های علمی و داده‌محور در دهه‌های بعدی نشان می‌دهد که امید اجتماعی در ایران روندی نزولی داشته است. بر اساس نتایج «پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌ها» در سال ۱۳۹۷، بیش از نیمی از جوانان (۶۴.۱ درصد) معتقد بوده‌اند که وضعیت کلی کشور «رو به بدتر شدن» است. در همین پیمایش، «نگرانی نسبت به آینده» در میان صد مسئله اول ایرانیان، در رتبهٔ هفتم قرار گرفت.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص74.]</ref>  


=== '''عوامل و موانع تأثیرگذار بر امید اجتماعی''' <ref group="دیدگاه">چقدر از این عوامل و موانع مختص ایران است؟ در واقع این موارد عمدتا مکمل بحث عوامل هستند؛ یا ذیل یکی از آن شاخه ها و یا شاخه مستقلی مثل دینداری. موانع هم می‌تواند از بحث عوامل جدا شود.</ref> ===
=== '''عوامل و موانع تأثیرگذار بر امید اجتماعی''' <ref group="دیدگاه">چقدر از این عوامل و موانع مختص ایران است؟ در واقع این موارد عمدتا مکمل بحث عوامل هستند؛ یا ذیل یکی از آن شاخه ها و یا شاخه مستقلی مثل دینداری. موانع هم می‌تواند از بحث عوامل جدا شود.
 
پاسخ: این بخش از مقاله از مقاله خانم طالبی که درباره امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی هست استفاده شده. به نظر میرسه پیرامون امید اجتماعی در ایران و عوامل اون اشاره شده باشه.
 
ضمن اینکه در اینجا به نفض عوامل در ایران پرداخته شده و با قسمتی که عوامل رو بررسی میکنه متفاوت هست. </ref> ===
عوامل متعددی در تضعیف یا تقویت امید اجتماعی در ایران نقش دارند که می‌توان آن‌ها را در دسته‌های زیر بررسی کرد:
عوامل متعددی در تضعیف یا تقویت امید اجتماعی در ایران نقش دارند که می‌توان آن‌ها را در دسته‌های زیر بررسی کرد:


خط ۱۰۰: خط ۱۰۴:
احساس ناامنی اقتصادی و روانی، فقر اقتصادی، بیگانگی اجتماعی و کاهش اعتماد سازمانی و عمومی از مهم‌ترین عوامل کاهش امید به آینده هستند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص80.]</ref> در مقابل، داشتن امنیت اقتصادی و روانی مناسب برای تحقق انتظارات، به‌ویژه برای افراد تحصیل‌کرده، می‌تواند امید را افزایش دهد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص79.]</ref>
احساس ناامنی اقتصادی و روانی، فقر اقتصادی، بیگانگی اجتماعی و کاهش اعتماد سازمانی و عمومی از مهم‌ترین عوامل کاهش امید به آینده هستند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص80.]</ref> در مقابل، داشتن امنیت اقتصادی و روانی مناسب برای تحقق انتظارات، به‌ویژه برای افراد تحصیل‌کرده، می‌تواند امید را افزایش دهد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص79.]</ref>


==== '''نقش الگوهای حکمرانی''' <ref group="دیدگاه">مطالب لینک زیر برای تکمیل این بخش مفید است
==== '''نقش الگوهای حکمرانی''' ====
 
بر اساس پژوهش‌ها، حکمرانی جامع از طریق چهار مؤلفه اصلی به بازآفرینی امید اجتماعی کمک می‌کند:
https://www.mehrnews.com/news/6161833/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%81%D9%82%D8%B7-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D9%85-%D9%87%D8%B3%D8%AA</ref> ====
یکی از عوامل کلیدی در ارتقای امید اجتماعی، نوع حکمرانی است. الگوی «حکمرانی جامع» با تکیه بر شفافیت، پاسخگویی، رعایت عدالت، و مبارزه با فساد می‌تواند زمینه‌ساز همبستگی و امید اجتماعی باشد. بر اساس پژوهش‌ها، حکمرانی جامع از طریق چهار مؤلفه اصلی به بازآفرینی امید اجتماعی کمک می‌کند:


* '''مخالف به مثابه فرصت:''' بهره‌گیری از بازخورد نیروهای مخالف و داشتن ذهنیت تحلیل‌گر و منعطف.
* '''مخالف به مثابه فرصت:''' بهره‌گیری از بازخورد نیروهای مخالف و داشتن ذهنیت تحلیل‌گر و منعطف.
خط ۱۱۰: خط ۱۱۲:
* '''پویایی مستمر:''' توزیع مساوی خدمات دولتی، تحقق عدالت اجتماعی، رفع تبعیض و بهبود مستمر عملکرد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/6722044e9bb0b-10806-1403-20.pdf مکوندی، «بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، 1400ش، ص28.]</ref>
* '''پویایی مستمر:''' توزیع مساوی خدمات دولتی، تحقق عدالت اجتماعی، رفع تبعیض و بهبود مستمر عملکرد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/6722044e9bb0b-10806-1403-20.pdf مکوندی، «بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، 1400ش، ص28.]</ref>


==== '''نقش دین و باورهای اعتقادی''' <ref group="دیدگاه">انتظار فرج
==== '''نقش دین و باورهای اعتقادی''' ====
 
https://www.shabestan.news/news/1790384/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86
 
https://www.mehrnews.com/news/4896280/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA
 
</ref> ====
دین به‌عنوان یک عامل محافظتی، نقشی بسیار حیاتی و چندبعدی در احیا و بسط امید اجتماعی در ایران دارد. افراد دین‌دار به‌طور کلی از سلامت روانی و اجتماعی بیشتری برخوردارند و امید پایدارتری را تجربه می‌کنند. نقش دین در تقویت امید اجتماعی از طریق سازوکارهای زیر عمل می‌کند:
دین به‌عنوان یک عامل محافظتی، نقشی بسیار حیاتی و چندبعدی در احیا و بسط امید اجتماعی در ایران دارد. افراد دین‌دار به‌طور کلی از سلامت روانی و اجتماعی بیشتری برخوردارند و امید پایدارتری را تجربه می‌کنند. نقش دین در تقویت امید اجتماعی از طریق سازوکارهای زیر عمل می‌کند:


خط ۱۲۳: خط ۱۱۹:
* '''همبستگی و مناسک جمعی:''' شرکت در مراسم و مناسک دینی باعث انسجام جمعی، احساس دلگرمی، و تقویت سرمایه و همبستگی اجتماعی می‌شود.
* '''همبستگی و مناسک جمعی:''' شرکت در مراسم و مناسک دینی باعث انسجام جمعی، احساس دلگرمی، و تقویت سرمایه و همبستگی اجتماعی می‌شود.
* '''کنش‌های خیرخواهانه:''' آموزه‌های دینی مبنی بر احسان، نیکوکاری، نذر و دستگیری از دیگران، روحیه امیدواری را در فرد و جامعه ارتقا می‌دهند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص89-90.]</ref>
* '''کنش‌های خیرخواهانه:''' آموزه‌های دینی مبنی بر احسان، نیکوکاری، نذر و دستگیری از دیگران، روحیه امیدواری را در فرد و جامعه ارتقا می‌دهند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/66f7fbe693714-10804-1403-46.pdf طالبی اردکانی، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص89-90.]</ref>
== امید و امیدآفرینی در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای<ref group="دیدگاه">علت تفکیک از بدنه اصلی مقاله چیست؟ اگر مقاله مبتنی بر نظریات افراد بود این تفکیک موجه بود ولی الآن موجه نیست. نظرات ایشان را در بدنه مقاله اشراب کنید و در جای مناسب خود قرار دهید. در متن مقاله هم نیازی نیست نامی از ایشان بیاید؛ باعث سوگیری میشود.</ref> ==
در اندیشه سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، امید به آینده پیشران اصلی حرکت جامعه و محرک بنیادین پیشرفت است. در تقابل با دکترین دشمن که بر خاموش کردن نور امید متمرکز است، وی بر ایجاد روحیه امیدِ مبتنی بر سنت‌های الهی تأکید دارد. در بیانیه «گام دوم انقلاب»، امید به عنوان «کلید اساسی همه قفل‌ها»<ref>[https://journals.sndu.ac.ir/article_2864_1c03122a8d92dfc0ccdd1d164f7f0286.pdf محمدی مقدم، «کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، 1402ش، ص305.]</ref> و ایجاد آن به عنوان «نخستین و ریشه‌ای‌ترین جهاد» معرفی شده است.<ref>[https://journals.sndu.ac.ir/article_2864_1c03122a8d92dfc0ccdd1d164f7f0286.pdf محمدی مقدم، «کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، 1402ش، ص308.]</ref>
الگوی امیدآفرینی در کلام وی دارای ساختار و مؤلفه‌های زیر است:
* '''مبانی و ارکان:''' امید حقیقی ریشه در آموزه‌های دینی و ترسیم افق روشن دارد. ارکان این مفهوم شامل مواردی چون صبر و استقامت، اعتماد به وعده‌های الهی، تلاش خستگی‌ناپذیر و شناخت دشمنان است.<ref>[https://rjir.basu.ac.ir/article_4915_9890b0dd222e3d3c26ca1707d20d0fd9.pdf مولایی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، 1401ش، ص119]</ref> پژوهش‌های انجام‌شده بر روی بیانیه گام دوم نشان می‌دهد که ارتقای این ارکان در سطح جامعه نیازمند پیاده‌سازی راهبردهایی نظیر «اعتمادآفرینی»، «توسعه تفاهم اجتماعی» و تقویت «دینداری» است.<ref>[https://journals.sndu.ac.ir/article_2864_1c03122a8d92dfc0ccdd1d164f7f0286.pdf محمدی مقدم، «کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، 1402ش، ص305.]</ref>
* '''محرک‌ها و موانع:''' عواملی چون استحکام درونی، قوی شدن و عزم راسخ، امید را تقویت می‌کنند. علاوه بر این، بسترهای کلانی نظیر «تأمین امنیت، توسعه سیاسی، ثروت‌آفرینی و عدالت‌گستری» نقش محرک‌های ساختاری امیدآفرینی را ایفا می‌کنند.<ref>[https://journals.sndu.ac.ir/article_2864_1c03122a8d92dfc0ccdd1d164f7f0286.pdf محمدی مقدم، «کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، 1402ش، ص305.]</ref> در مقابل، استعمار، استکبار، نفوذ و عدم شناخت نقشه دشمن، از اصلی‌ترین موانع این مسیر به شمار می‌روند.<ref>[https://rjir.basu.ac.ir/article_4915_9890b0dd222e3d3c26ca1707d20d0fd9.pdf مولایی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، 1401ش، ص133]</ref>
* '''اهداف و پیامدها:''' هدف نهایی از جهاد امیدآفرینی، ایجاد بازدارندگی، پیشرفت روزافزون و زمینه‌سازی برای تمدن نوین اسلامی است. پیامد قطعی این مسیر، تضمین استقلال، آزادی، شکست دشمن و دستیابی به اقتدار ملی عنوان شده است.<ref>[https://rjir.basu.ac.ir/article_4915_9890b0dd222e3d3c26ca1707d20d0fd9.pdf مولایی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، 1401ش، ص133]</ref>


==پانویس==
==پانویس==
خط ۱۵۱: خط ۱۳۷:
* عبداللهی، محمدصادق، «امید هست و تمام نمی‌شود»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* عبداللهی، محمدصادق، «امید هست و تمام نمی‌شود»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* عظیمی، علیرضا و دیگران، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، دوفصلنامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره ۲۳، پاییز و زمستان ۱۴۰۲ش.
* عظیمی، علیرضا و دیگران، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، دوفصلنامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره ۲۳، پاییز و زمستان ۱۴۰۲ش.
* محمدی مقدم، یوسف، کاوند، ندا،«کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، فصلنامه علمی مطالعات مديريت راهبردی دفاع ملی، شماره ۲۵، بهار ۱۴۰۲ش.
* مکوندی، فوائد، بهزادی، عبدالکریم،«بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، فصلنامه تعالی علوم انسانی، شماره ۲، تابستان ۱۴۰۰ش.
* مکوندی، فوائد، بهزادی، عبدالکریم،«بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، فصلنامه تعالی علوم انسانی، شماره ۲، تابستان ۱۴۰۰ش.
* مولایی، مرتضی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، فصلنامه علمی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، شماره ۴۳، تابستان ۱۴۰۱ش.
* «هنر؛ صدای امید در میانه جنگ»، وب‌سایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «هنر؛ صدای امید در میانه جنگ»، وب‌سایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/امید_اجتماعی»