سید علی خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

سلطۀ سیاسی بیگانگان؛ از دیدگاه تحلیلگران، حکومت پهلوی به‌دلیل سلطنت موروثی و ساختار دیکتاتوری امنیتی، وابستگی کامل به قدرت‌های خارجی به‌ویژه آمریکا و انگلیس داشت و کشور در مجامع جهانی فاقد استقلال رأی و شخصیت بود. این سلطۀ خارجی، هرگونه تلاش برای حاکمیت ملی و مردمسالاری را به‌طور نظامند سرکوب می‌کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

محرومیت اقتصادی و شکاف عمیق طبقاتی؛ بر اساس تحلیل‌های موجود، اقتصاد کشور در آن دوره به‌طور کامل وابسته و مصرف‌محور بود و حتی نیازمندی‌های پایه‌ای از خارج وارد می‌شد. ده‌ها هزار روستا از امکانات اولیه محروم بودند، ثروت ملی توسط حاکمان و بیگانگان غارت می‌شد و شکاف طبقاتی در بالاترین درجه خود قرار داشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

عقب‌ماندگی علمی و ابتذال فرهنگی؛ تحلیلگران بر این باورند که از لحاظ علمی، کشور  به‌طور تقرینی فاقد تولید دانش جدید بود و دانشگاه‌ها تنها یک‌دهم وضعیت پس از پیروزی انقلاب اسلامی دانشجو داشتند. از لحاظ فرهنگی، تبلیغات رسمی به سمت ترویج فحشا و هرزگی و بی‌هویتی جوانان هدایت می‌شد و فضای غفلت و ابتذال بر جامعه حاکم بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

سرکوب سیاسی؛ از نگاه پژوهشگران، دولت پهلوی یک دیکتاتوری امنیتی سخت و سیاه به شمار می‌رفت به گونه‌ای که حتی خواندن یک اعلامیۀ انتقادی در فضاهای عمومی ممکن نبود. مبارزان سیاسی در زندان‌ها شکنجه می‌شدند و هیچ فضایی برای نقد، اصلاح یا اعتراض مسالمت‌آمیز وجود نداشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

بی‌توجهی ساختاری به بحران‌ها و مناطق محروم؛ به اعتقاد تحلیلگران، در حوادثی مانند زلزلۀ فردوس، نهادهای دولتی کمک‌های ناچیزی ارائه می‌دادند و شهرها و روستاهای محروم به‌ویژه در سیستان و بلوچستان و بوشهر به‌طور مصنوعی در محرومیت نگه داشته می‌شدند. این بی‌توجهی، بخشی از الگوی حکمرانی مبتنی بر تبعیض بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

'''شروع فعالیت سیاسی:''' سید علی خامنه‌ای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دهه ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینه‌ای که تا حدی متأثر از زمینه مذهبی و سیاسی خانواده او بود. نخستین محرک جدی فعالیت‌های او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در مشهد بود که به گفته وی نقش مهمی در جهت‌گیری سیاسی‌اش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب قم، به‌ویژه [[سید مصطفی خمینی]]، با اندیشه‌های سید روح‌الله خمینی آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵-۹۴.</ref>

'''همراهی با مبارزات''' '''علیه رژیم پهلوی:''' خامنه‌ای از آغاز مبارزات علیه [[لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی]] در سال ۱۳۴۱ش به حرکت اعتراضی پیوست و پیش از [[قیام ۱۵ خرداد]] 1342ش، از نخستین افرادی بود که در تکثیر و توزیع اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی نقش داشت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۹.</ref> او به همراه برادرش [[سید محمد خامنه‌ای]]، پیام [[سید محمدهادی میلانی]] درباره واکنش مردم مشهد را به سید روح‌الله خمینی رساند.<ref>جلالی، مشهد در بامداد نهضت امام‌خمینی، ۱۳۷۸ش، ص۱۴۸.</ref> در سال ۱۳۴۲ش نیز مأمور انتقال پیام‌های محرمانه سید روح‌الله خمینی درباره سیاست‌ها و خط‌مشی مبارزات، به علما و هیئت‌های مذهبی شد.<ref>عبایی خراسانی، مصاحبه، ۱۳۸۸ش، ص۱۳–۱۴.</ref> سخنرانی‌های او درباره واقعه مدرسه فیضیه و نقد اسرائیل موجب بازداشتش در سال ۱۳۴۲ش شد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> پس از آزادی و ملاقات با سید محمدهادی میلانی، برای سازمان‌دهی دوباره فعالیت‌های سیاسی به قم بازگشت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۷-۱۵۶.</ref> و با ارسال تلگراف‌ها و نامه‌هایی به سید محمود طالقانی، مهدی بازرگان، یدالله سحابی<ref>طالقانی، یاران امام به روایت اسناد ساواک، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۴۶۸.</ref> و حسنعلی منصور نخست‌وزیر وقت<ref>مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، سیر مبارزات امام‌خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۳۹۲.</ref> در حمایت از سید روح‌الله خمینی و انجام سخنرانی‌هایی در شهرهای مختلف، بار دیگر بازداشت شد و مدتی را در زندان قزل‌قلعه گذراند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۹.]</ref>

'''تشکیلات و سازمان‌دهی مبارزات و فعالیت‌ها:''' خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، ازجمله عبدالرحیم ربانی شیرازی، سید محمد حسینی بهشتی، علی قدوسی، اکبر هاشمی رفسنجانی و محمدتقی مصباح یزدی در ایجاد یک تشکیلات سیاسی در حوزه علیمه نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%20%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%82%D9%84%D9%85%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگی‌ نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> از اواخر سال ۱۳۴۳ش، با بازگشت به مشهد، فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی و سازمان‌دهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سال‌های ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ یعنی مسجد کرامت، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سخت‌ترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستۀ اولیه بنیان جامعه روحانیت مبارز با رهبری سید روح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref>

'''دوران تبعید و فعالیت‌های پنهانی:''' با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱-۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی خامنه‌ای را در آذر ۱۳۵۶ش به مدت 3 سال به ایرانشهر تبعید کرد. فعالیت‌های گسترده او در میان مردم ایرانشهر باعث انتقال محل تبعیدش به جیرفت شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵-۶۰۲.</ref> با وجود محدودیت‌ها، سیدعلی خامنه‌ای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائۀ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون پیرامون حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹-۶۰۸.</ref> خامنه‌ای سپس برای ادامه مبارزات به‌صورت مخفیانه به کهنوج رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref>

'''سازمان‌دهی اعتراضات مردمی:''' سید علی خامنه‌ای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دوره اقامت سید روح‌الله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، حضور سید روح‌الله خمینی در پاریس را عاملی مؤثر در تقویت روحیه انقلابی مردم ارزیابی کرد و از بازگشت او به ایران حمایت نمود.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازمان‌دهی خامنه‌ای افزایش یافت و سخنرانی‌های او در تشویق تجمعات و اعتراض‌های مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> بنابر گزارش‌های ساواک، او از چهره‌های برجسته جریان انقلابی در خراسان معرفی شده است.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> او در تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷ش در اجتماعات بزرگ مشهد سخنرانی کرد و خطبه شب عاشورا را در حرم امام‌رضا به نام سید روح‌الله خمینی خواند. در هفته‌های پایانی حکومت پهلوی، در تهیه و خواندن اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی، حمایت از اعتصاب کارکنان شرکت نفت، تشریح رویدادهای خشونت‌آمیز حکومت و سازمان‌دهی تحصن بیمارستان امام‌ رضا نقش داشت. خامنه‌ای همچنین همراه گروهی از تظاهرکنندگان برای جلب همراهی کارکنان استانداری خراسان اقدام کرد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> رخدادی که در نهایت به یکشنبه خونین ۱۰ دی ۱۳۵۷ش و کشته‌شدن جمعی از معترضان انجامید.<ref>شمس‌آبادی، نقش علمای مشهد در انقلاب اسلامی، ۱۳۸۹ش، ص۳۲۵–۳۲۸.</ref>

'''عضویت در شورای انقلاب و کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی:''' با صدور فرمان سید روح‌الله خمینی از فرانسه، خامنه‌ای به عضویت شورای انقلاب اسلامی منصوب شد<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۵، ص۴۲۶–۴۲۸</ref> و به تهران رفت. او در مدرسه رفاه و در کنار افرادی چون سید محمد حسینی بهشتی، مرتضی مطهری و محمد مفتح، در سازمان‌دهی کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی نقش‌آفرین بود.<ref>خامنه‌ای، نرم‌افزار حدیث ولایت، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۴۰؛ قاسم‌پور، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، ۱۳۸۵ش، ص۹۲–۹۴.</ref> همچنین در تحصن دانشگاه تهران، انتشار اعلامیه‌ها و تهیه نشریه تحصن، در اعتراض به بسته‌شدن فرودگاه مهرآباد توسط شاپور بختیار، مشارکت داشت.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref>

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سیدعلی خامنه‌ای در مجموعه‌ای از مناصب سیاسی، نظامی و دینی حضور فعال داشت. مهم‌ترین مسئولیت‌های وی تا آغاز ریاست جمهوری‌اش به‌شرح زیر است:

|این جایگاه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تریبون‌های سیاسی و فکری جمهوری اسلامی شناخته می‌شد.

بر پایه گزارش منابع تاریخی، این مسئولیت‌ها تا زمان انتخاب سیدعلی خامنه‌ای به‌عنوان رئیس‌جمهور در سال ۱۳۶۰ش ادامه یافت و در تثبیت ساختار سیاسی، نظامی و ایدئولوژیک جمهوری اسلامی ایران نقش مؤثری داشت.<ref>قطبی، در سایه خورشید، ۱۳۸۳ش، ص۶۶؛ شیرازی، پرتویی از خورشید، ۱۳۸۲ش، ص۱۵۸.</ref><ref>قطبی، در سایه خورشید، ۱۳۸۳ش، ص۶۶؛ شیرازی، پرتویی از خورشید، ۱۳۸۲ش، ص۱۵۸.</ref><ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/478658/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%B2%DB%B4%DB%B0-%D8%A8%D8%A7%D8%B1 «تصویر اولین حضور آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه تهران | ۲۴۰ بار اقامه نماز در ۴۰ سال»، وب‌سایت همشهری.]</ref> در همین دوره زمانی، در تاریخ [[۶ تیر]] ۱۳۶۰ش، سید علی خامنه‌ای هنگام ایراد سخنرانی در مسجد ابوذر هدف یک سوءقصد قرار گرفت. بر اثر این انفجار، ناحیه سینه، کتف و دست راست او آسیب‌های جدی دید.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2791/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86?CID=69 «ترور نافرجام آیت‌الله خامنه‌ای توسط منافقین»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

سید علی خامنه‌ای در دو دوره متوالی از سال 1360 تا 1368ش به‌عنوان رئیس جمهور انتخاب شد:

'''دوره اول (۱۳۶۰ - ۱۳۶۴ش):''' پس از ترور محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت حزب جمهوری اسلامی و شخصیت‌های سیاسی و همچنین موافقت سید روح‌الله خمینی (که پیش‌تر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود)، سید علی خامنه‌ای در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شد. وی در انتخابات ۱۰ مهر ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل 95درصد آرا) به پیروزی رسید. پس از تنفیذ حکم در ۱۷ مهر همان سال، وی در ۴ آبان میرحسین موسوی را به عنوان نخست‌وزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد که با کسب رأی اعتماد، کابینه اول تشکیل شد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-95-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وب‌سایت شورای نگهبان.]</ref>

'''دوره دوم (۱۳۶۴ - ۱۳۶۸ش):''' در انتخابات ۲۵ مرداد ۱۳۶۴ش، خامنه‌ای با کسب ۱۲٬۲۰۳٬۸۷۰ رأی (معادل 85.67درصد آرا) برای دومین بار به ریاست‌جمهوری برگزیده شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403032316109/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DB%B6%DB%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%81%DB%8C%D8%B0-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1 «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیس‌جمهور»، وب‌سایت ایسنا.]</ref> در آغاز این دوره، رئیس‌جمهور به دلیل اختلاف‌نظرهای پیشین با میرحسین موسوی، قصد داشت شخص دیگری را برای تشکیل کابینه به مجلس معرفی کند. با این حال، با توجه به نظر موافق سید روح‌الله خمینی بر ابقای نخست‌وزیر پیشین، شرایط حساس جنگ ایران و عراق و رایزنی‌های سیاسی، سید علی خامنه‌ای مجدداً موسوی را به مجلس معرفی کرد. در جریان اخذ رأی اعتماد، ۹۹ نماینده به نخست‌وزیری موسوی رأی منفی دادند که این رویداد بازتاب‌ها و بحث‌های سیاسی گسترده‌ای در پی داشت<ref>[https://www.irna.ir/news/80674248/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D9%83-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A-%D8%B1%D9%8A%D9%8A%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%83%D9%87-%D9%85%D8%B8%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA «بازخواني يك واقعه تاريخي / رييس جمهوري كه مظلوم بود و به مخالفت با ولايت متهم شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در نامه‌نگاری‌های بعدی میان رئیس‌جمهور و رهبر وقت جمهوری اسلامی پیرامون حدود اختیارات حکومت اسلامی و ولایت فقیه نیز نمود یافت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2793/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA_%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C «فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>