ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران؛'''}} مجموعهای از اقدامات خشونتآمیز سازمانیافته توسط گروههای مختلف تروریستی علیه شخصیتهای سیاسی، مذهبی و شهروندان عادی کشور از ۱۳۵۷ش تا ۱۳۶۱ش. | {{درشت|'''ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران؛'''}} مجموعهای از اقدامات خشونتآمیز سازمانیافته توسط گروههای مختلف تروریستی علیه شخصیتهای سیاسی، مذهبی و شهروندان عادی کشور از ۱۳۵۷ش تا ۱۳۶۱ش. | ||
ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران، اقدامات خشونتآمیز توسط گروههای مخالف مسلح از جمله گروه | ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران، اقدامات خشونتآمیز توسط گروههای مخالف مسلح از جمله [[گروه فرقان]]، [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، [[حزب دموکرات کردستان]] و حزب [[کومله]] بود که با حمایت سرویسهای اطلاعاتی خارجی انجام میگرفت. این حملات که اوج آن در ۱۳۶۰ش با [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]] و دفتر نخستوزیری و ترور جمعی از مسئولان عالیرتبه و امامان جمعه رخ داد، دهها روحانی و شخصیت شاخص و هزاران شهروند عادی را هدف قرار داد. تحلیلگران معتقدند که برخلاف انتظار عاملان، این ترورها نه تنها سبب تضعیف نظام نشد، بلکه با افشای مرزبندیهای سیاسی و تقویت [[انسجام اجتماعی]]، زمینه را برای تحکیم نهادهای انقلابی، شکلگیری کابینههای یکدست و تثبیت جایگاه رهبری فراهم کرد. پژوهشگران بازتاب این رویدادها در تقویم رسمی مانند [[روز قوه قضائیه|روزهای قوۀ قضائیه]]، [[روز مبارزه با تروریسم|مبارزه با تروریسم]] و [[روز وحدت حوزه و دانشگاه|وحدت حوزه و دانشگاه]]، نشر دهها عنوان کتاب و مستند و شکلگیری مفاهیمی همچون شهید محراب، را نشاندهندهٔ تأثیر پایدار این دوره بر حافظه جمعی و فرهنگ سیاسی ایران توصیف میکنند. تجربهٔ عبور از بحرانهای این دهه، با تکیه بر نقش رهبری، روحیهٔ ایثارگری و ظرفیتهای داخلی، به الگویی برای مدیریت بحرانهای بعدی از جمله جنگهای روانی، اقتصادی و رسانهای در دهههای اخیر تبدیل شده است. | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷ش گروهها و سازمانهای مخالف مسلح با حمایت و تحریک قدرتهای خارجی ازجمله آمریکا، فعالیتهای تروریستی خود را علیه نظام | پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] در [[22 بهمن]] ۱۳۵۷ش گروهها و سازمانهای مخالف مسلح با حمایت و تحریک قدرتهای خارجی ازجمله آمریکا، فعالیتهای تروریستی خود را علیه نظام جمهوری اسلامی آغاز کردند. بر پایهٔ گزارش برخی منابع تاریخی، موج ترورها و اقدامات مسلحانه در سالهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی در چند مرحله قابل بررسی است: | ||
'''مرحله نخست:''' این مرحله از ماههای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ش آغاز شد و با ناآرامیها در برخی مناطق کشور و نیز ترور شماری از شخصیتهای سیاسی و مذهبی در ۱۳۵۸ش همراه بود. در این دوره، گروه فرقان مسئولیت چندین ترور از جمله ترور برخی چهرههای شناختهشده انقلابی را بر عهده گرفت.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n132136/ترورهای_اوایل_پیروزی_انقلاب_اسلامی عزتی، «ترورهای اوایل پیروزی انقلاب اسلامی»، پرتال امامخمینی.]</ref> | '''مرحله نخست:''' این مرحله از ماههای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ش آغاز شد و با ناآرامیها در برخی مناطق کشور و نیز ترور شماری از شخصیتهای سیاسی و مذهبی در ۱۳۵۸ش همراه بود. در این دوره، گروه فرقان مسئولیت چندین ترور از جمله ترور برخی چهرههای شناختهشده انقلابی را بر عهده گرفت.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n132136/ترورهای_اوایل_پیروزی_انقلاب_اسلامی عزتی، «ترورهای اوایل پیروزی انقلاب اسلامی»، پرتال امامخمینی.]</ref> | ||
'''مرحله دوم:''' این مرحله همزمان با تشدید اختلافات سیاسی در ساختار قدرت و در دورهٔ ریاستجمهوری ابوالحسن بنیصدر شکل گرفت. به گزارش منابع، در این مقطع با افزایش تنش میان بنیصدر، نیروهای سیاسی حاکم و نیز برخی گروههای مخالف از جمله سازمان مجاهدین خلق، درگیریهای سیاسی و امنیتی گسترش یافت؛ روندی که با آغاز جنگ ایران | '''مرحله دوم:''' این مرحله همزمان با تشدید اختلافات سیاسی در ساختار قدرت و در دورهٔ ریاستجمهوری [[ابوالحسن بنیصدر]] شکل گرفت. به گزارش منابع، در این مقطع با افزایش تنش میان بنیصدر، نیروهای سیاسی حاکم و نیز برخی گروههای مخالف از جمله سازمان مجاهدین خلق، درگیریهای سیاسی و امنیتی گسترش یافت؛ روندی که با آغاز [[جنگ عراق با ایران]] در سال ۱۳۵۹ش نیز همزمان بود و به افزایش [[عملیات تروریستی|عملیاتهای تروریستی]] انجامید.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n132136/ترورهای_اوایل_پیروزی_انقلاب_اسلامی عزتی، «ترورهای اوایل پیروزی انقلاب اسلامی»، پرتال امامخمینی.]</ref> | ||
'''مرحله سوم:''' پس از عزل بنیصدر از ریاستجمهوری در تیر ۱۳۶۰ش، موج گستردهتری از ترورها علیه مسئولان جمهوری اسلامی رخ داد که بیشتر آنها به سازمان مجاهدین خلق نسبت داده شده است. در این دوره، رویدادهایی مانند انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و دفتر نخستوزیری و نیز ترور شماری از مقامهای قضایی، اجرایی و امامان جمعه گزارش شده است. به گفتهٔ برخی منابع، با شناسایی و برخورد با شبکههای مسلح و دستگیری یا کشتهشدن شماری از اعضای این گروهها در اواخر ۱۳۶۲ش، دامنه این اقدامات بهتدریج کاهش یافت.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n132136/ترورهای_اوایل_پیروزی_انقلاب_اسلامی عزتی، «ترورهای اوایل پیروزی انقلاب اسلامی»، پرتال امامخمینی.]</ref> | '''مرحله سوم:''' پس از عزل بنیصدر از ریاستجمهوری در تیر ۱۳۶۰ش، موج گستردهتری از ترورها علیه مسئولان جمهوری اسلامی رخ داد که بیشتر آنها به سازمان مجاهدین خلق نسبت داده شده است. در این دوره، رویدادهایی مانند انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و دفتر نخستوزیری و نیز ترور شماری از مقامهای قضایی، اجرایی و امامان جمعه گزارش شده است. به گفتهٔ برخی منابع، با شناسایی و برخورد با شبکههای مسلح و دستگیری یا کشتهشدن شماری از اعضای این گروهها در اواخر ۱۳۶۲ش، دامنه این اقدامات بهتدریج کاهش یافت.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n132136/ترورهای_اوایل_پیروزی_انقلاب_اسلامی عزتی، «ترورهای اوایل پیروزی انقلاب اسلامی»، پرتال امامخمینی.]</ref> | ||
