بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|رئیسعلی دلواری،}}''' رهبر مبارزان جنوب در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای انگلیس در زمان جنگ جهانی اول. | '''{{درشت|رئیسعلی دلواری،}}''' رهبر مبارزان جنوب در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای انگلیس در زمان جنگ جهانی اول. | ||
رئیسعلی | '''رئیسعلی دلواری''' از چهرههای جنبش مشروطهخواهی و رهبر مقاومت مسلحانهٔ نیروهای محلی جنوب ایران در برابر نیروهای اسعمار بریتانیا در جریان [[جنگ جهانی اول]] بود. در دورانی که حکومت مرکزی ایران با ضعف و بحران مواجه بود، وی با سازماندهی نیروهای مردمی و حمایت علمای مذهبی وقت، رهبری درگیریهای نظامی علیه حضور بریتانیا در منطقه را بر عهده گرفت. او سرانجام در ۳۴ سالگی، هنگام برنامهریزی برای شبیخون به نیروهای بریتانیایی، توسط یکی از افراد محلی به اسم غلامحسین تنگکی از پشت هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. پیکر او بنا به وصیتش در قبرستان [[وادیالسلام]] [[نجف]] به خاک سپرده شد. در تاریخ معاصر ایران، از رئیسعلی دلواری به عنوان نماد مقاومت در برابر نفوذ بیگانگان یاد میشود و سالروز کشته شدن وی در [[تقویم رسمی ایران]] با عنوان [[روز ملی مبارزه با استعمار]] به ثبت رسیده است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
* '''مبارزه با انگلیس:''' مبازرات رئیسعلی دلواری با انگلیسیها حدود هفتسال ادامه داشت. بعد از اشغال بوشهر در [[رمضان]] ۱۳۳۳ق، هدف انگلیسیها دلوار شد. رئیسعلی با گروه خود، مقابل اشغالگران ایستاد و آنها را که نزدیک به پنجهزار نفر بودند، عقب راند. اهداف اصلی نیروهای تنگستان حفاظت از مناطق بوشهر، دشتستان و تنگستان و پیشگیری از نفوذ بیگانگان به داخل ایران و [[دفاع از وطن]] بود.<ref>[https://farhangi.sums.ac.ir/page-CultureMain/fa/538/dorsaetoolsenews/65967-G0/tool_dorsaetoolsenews_sample_culturemain_block58174/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D9%88%D8%A7%D «زندگینامۀ رئیسعلی دلواری، قهرمان مبارزه با استعمار بریتانیا»، مدیریت امور فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی شیراز.]</ref> | * '''مبارزه با انگلیس:''' مبازرات رئیسعلی دلواری با انگلیسیها حدود هفتسال ادامه داشت. بعد از اشغال بوشهر در [[رمضان]] ۱۳۳۳ق، هدف انگلیسیها دلوار شد. رئیسعلی با گروه خود، مقابل اشغالگران ایستاد و آنها را که نزدیک به پنجهزار نفر بودند، عقب راند. اهداف اصلی نیروهای تنگستان حفاظت از مناطق بوشهر، دشتستان و تنگستان و پیشگیری از نفوذ بیگانگان به داخل ایران و [[دفاع از وطن]] بود.<ref>[https://farhangi.sums.ac.ir/page-CultureMain/fa/538/dorsaetoolsenews/65967-G0/tool_dorsaetoolsenews_sample_culturemain_block58174/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D9%88%D8%A7%D «زندگینامۀ رئیسعلی دلواری، قهرمان مبارزه با استعمار بریتانیا»، مدیریت امور فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی شیراز.]</ref> | ||
* '''دفاع از وطن:''' دولت مرکزی ایران در جنگ جهانی اول بسیار ضعیف بود و قادر به دفاع از بیطرفی خود نبود. از سوی دیگر، فرمانداران شهرهای جنوبی کشور بهخصوص بوشهر هم قدرت حفظ منافع ایران در مقابل انگلیس را نداشتند. در این بحبوحه، ایستادگی و رشادت رئیسعلی علیه [[استعمار انگلیس]] و شکستدادن کشتیهای جنگی آنها در [[جنگ دلوار]]، موجب امیدواری ایرانیان بود. وی با اخذ [[ | * '''دفاع از وطن:''' دولت مرکزی ایران در جنگ جهانی اول بسیار ضعیف بود و قادر به دفاع از بیطرفی خود نبود. از سوی دیگر، فرمانداران شهرهای جنوبی کشور بهخصوص بوشهر هم قدرت حفظ منافع ایران در مقابل انگلیس را نداشتند. در این بحبوحه، ایستادگی و رشادت رئیسعلی علیه [[استعمار انگلیس]] و شکستدادن کشتیهای جنگی آنها در [[جنگ دلوار]]، موجب امیدواری ایرانیان بود. وی با اخذ [[فتوای جهاد]] از مراجع تقلید، حملات استعمارگران را پاسخ میداد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84023936/درباره-رییسعلی-دلواری «دربارۀ رئیسعلی دلواری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
* '''ساماندهی قیام مردمی:''' در قیام تاریخی رئیسعلی دلواری، جوانان و زنان دلواری و مناطق همجوار، حضوری فعال داشتند؛ حتی برخی زنان با افسران و سربازان دشمن درگیر میشدند و آنها را از دلوار بیرون میکردند. تاجران و صنوف مختلف بوشهر نیز در حمایت از قیام رئیسعلی دلواری از هیچ کمکی دریغ نمیکردند.<ref>[https://irannewspaper.ir/sp-279/3/67085 رخفرد، «نقش علما و اعتقاد دینی در قیام رئیسعلی دلواری»، روزنامۀ ایران.]</ref> | * '''ساماندهی قیام مردمی:''' در قیام تاریخی رئیسعلی دلواری، جوانان و زنان دلواری و مناطق همجوار، حضوری فعال داشتند؛ حتی برخی زنان با افسران و سربازان دشمن درگیر میشدند و آنها را از دلوار بیرون میکردند. تاجران و صنوف مختلف بوشهر نیز در حمایت از قیام رئیسعلی دلواری از هیچ کمکی دریغ نمیکردند.<ref>[https://irannewspaper.ir/sp-279/3/67085 رخفرد، «نقش علما و اعتقاد دینی در قیام رئیسعلی دلواری»، روزنامۀ ایران.]</ref> | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
* '''پیروی از علمای دینی:''' رئیسعلی با تأسی به خوانش [[شیعه|شیعی]] از اصل [[تولی و تبری]]، در برابر علمای دین خاضع بود و در برابر انگلیس مقاومت میکرد. وی در همین چارچوب از علمایی که در مقابل انگلیس سکوت میکردند برائت میجست.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5576811/راز-ماندگاری-نام-شهید-رئیس-علی-دلواری-سردا «راز ماندگاری نام شهید رئیسعلی دلواری/ سرداری که تاریخساز شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | * '''پیروی از علمای دینی:''' رئیسعلی با تأسی به خوانش [[شیعه|شیعی]] از اصل [[تولی و تبری]]، در برابر علمای دین خاضع بود و در برابر انگلیس مقاومت میکرد. وی در همین چارچوب از علمایی که در مقابل انگلیس سکوت میکردند برائت میجست.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5576811/راز-ماندگاری-نام-شهید-رئیس-علی-دلواری-سردا «راز ماندگاری نام شهید رئیسعلی دلواری/ سرداری که تاریخساز شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* '''بسیج نیروهای مردمی:''' تکیه بر نیروی مردمی، موجب | * '''بسیج نیروهای مردمی:''' تکیه بر نیروی مردمی، موجب موفقیت و محبوبیت رئیسعلی شد تا آنجا که در گرمای [[مرداد]] ۱۲۹۴ش، مقابل چهار ناو جنگی انگلیس و پنجهزار نیروی پیاده، با تعدادی تفنگچی نیروهای انگلیس را چنان شکست داد که از آن به بزرگترین شکست انگلیس در جنگ جهانی اول یاد شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5576811/راز-ماندگاری-نام-شهید-رئیس-علی-دلواری-سردا «راز ماندگاری نام شهید رئیسعلی دلواری/ سرداری که تاریخساز شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* '''مقاومت در برابر | * '''مقاومت در برابر پیشنهادات انگلیسیها''': نیروهای انگلیس میخواست با پرداخت مبلغی هنگفت مانع قیام رئیسعلی دلواری شود. انگلیسیها به رئیسعلی پیشنهاد کردند که اگر از مبارزه صرفنظر کند، ۴۰ هزار پوند به او خواهند داد، اما رئیسعلی بخاطر حفظ استقلال ایران قبول نکرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84023936/درباره-رییسعلی-دلواری «دربارۀ رئیسعلی دلواری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== دیدگاهها دربارهٔ رئیسعلی دلواری == | == دیدگاهها دربارهٔ رئیسعلی دلواری == | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
== شهادت == | == شهادت == | ||
رئیسعلی دلواری در [[۱۲ شهریور]] ۱۲۹۴ش در منطقهٔ «تنگک صفر» زمانی که قصد شبیخون به نیروهای انگلیسی را داشت بهدست | رئیسعلی دلواری در [[۱۲ شهریور]] ۱۲۹۴ش در منطقهٔ «تنگک صفر» زمانی که قصد شبیخون به نیروهای انگلیسی را داشت بهدست فردی به اسم غلامحسین تنگکی که با نیروهای انگلیس همراه بوده، از پشت مورد هدف گلوله قرار گرفت و در ۳۴ سالگی شهید شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84023936/درباره-رییسعلی-دلواری «دربارۀ رئیسعلی دلواری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> پس از شهادت رئیسعلی، جسد او را به گورکسادات و سپس به دهکدهٔ ملگپ در دلوار بردند. روز بعد، او را در صحن [[امامزاده کلبند]] دفن کردند؛ اما ششماه بعد، پیکر او را طبق وصیتی که کرده بود به [[نجف]]، قبرستان [[وادیالسلام]] انتقال دادند. پس از نشر خبر شهادت او نه تنها مردم بوشهر و تنگستان، بلکه مردم در کل ایران به سوگواری پرداختند.<ref>یاحسینی، رئیسعلی دلواری، ۱۳۷۶ش، ص174-175.</ref> | ||
== یادبود و تصویرپردازی == | == یادبود و تصویرپردازی == | ||
