ایجاد لینک داخلی
خط ۶: خط ۶:
«تقوا» یک اسم عربی است که از مصدر «وِقایَة» به معنای «محافظت و نگاه داشتن چیزی از زیان و آزار» اشتقاق یافته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/41892/1/881 . راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، 1412ق، ص881.]</ref> چون تقوا در [[قرآن]] به‌طور معمول نسبت به [[خدا]] به‌کار رفته است،<ref>. سوره انفال، آیه 29.</ref> دانشمندان اسلامی تقوای الهی را در تعریف تقوا لحاظ کرده‌اند. [[مرتضی مطهری]] تقوا را به‌عنوان یک اصطلاح قرآنی، یک حالت روحی و ملکهٔ اخلاقی می‌داند که هرگاه این ملکه در انسان پیدا شود، قدرتی پیدا می‌کند که می‌تواند از [[گناه]] پرهیز کند، اگرچه در معرض گناه قرار داشته باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/26/220 . مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج26، ص220.]</ref>
«تقوا» یک اسم عربی است که از مصدر «وِقایَة» به معنای «محافظت و نگاه داشتن چیزی از زیان و آزار» اشتقاق یافته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/41892/1/881 . راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، 1412ق، ص881.]</ref> چون تقوا در [[قرآن]] به‌طور معمول نسبت به [[خدا]] به‌کار رفته است،<ref>. سوره انفال، آیه 29.</ref> دانشمندان اسلامی تقوای الهی را در تعریف تقوا لحاظ کرده‌اند. [[مرتضی مطهری]] تقوا را به‌عنوان یک اصطلاح قرآنی، یک حالت روحی و ملکهٔ اخلاقی می‌داند که هرگاه این ملکه در انسان پیدا شود، قدرتی پیدا می‌کند که می‌تواند از [[گناه]] پرهیز کند، اگرچه در معرض گناه قرار داشته باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/26/220 . مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج26، ص220.]</ref>


با گردآوری مباحث دانشمندان اسلامی، سه دیدگاه دربارهٔ چیستی [[تقوای سیاسی]] به دست می‌آید:
با گردآوری مباحث دانشمندان اسلامی، سه دیدگاه دربارهٔ چیستی تقوای سیاسی به دست می‌آید:
* تقوای سیاسی به برخورداری کارگزاران حکومت از [[عدالت]] و ملکه تقوا گفته می‌شود.<ref>[https://lms.motahari.ir/book-page/154/مقدمه&#x20;ای&#x20;بر&#x20;حکومت&#x20;اسلامی?page=106 . مطهری، مقدمه‌ای بر حکومت اسلامی، 1402ش، ص106.]</ref>
* تقوای سیاسی به برخورداری کارگزاران حکومت از [[عدالت]] و ملکه تقوا گفته می‌شود.<ref>[https://lms.motahari.ir/book-page/154/مقدمه&#x20;ای&#x20;بر&#x20;حکومت&#x20;اسلامی?page=106 . مطهری، مقدمه‌ای بر حکومت اسلامی، 1402ش، ص106.]</ref>
* تقوا یعنی صیانت ذات و تقوای سیاسی به این معنا است که زمامدار و همه مقامات سیاسی باید دارای این تقوی هم باشند که هرگونه معلومات و تجارب و استعدادهای مربوط به توجیه حیات معقول مردم را داشته باشند و با کمال [[اخلاص]] آن را به‌کار گیرند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=حكمت%20اصول%20سياسی%20اسلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=2436&page=179&chkhashk=175139D073&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component . جعفری، حکمت اصول سیاسی اسلام، 1369ش، ص134.]</ref>
* تقوا یعنی صیانت ذات و تقوای سیاسی به این معنا است که زمامدار و همه مقامات سیاسی باید دارای این تقوی هم باشند که هرگونه معلومات و تجارب و استعدادهای مربوط به توجیه حیات معقول مردم را داشته باشند و با کمال [[اخلاص]] آن را به‌کار گیرند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=حكمت%20اصول%20سياسی%20اسلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=2436&page=179&chkhashk=175139D073&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component . جعفری، حکمت اصول سیاسی اسلام، 1369ش، ص134.]</ref>
خط ۴۰: خط ۴۰:
== فواید تقوای سیاسی ==
== فواید تقوای سیاسی ==
=== زندگی سالم و حیات معقول ===
=== زندگی سالم و حیات معقول ===
از منظر [[مرتضی مطهری]]، اعتماد و اطمینان متقابل که با تقوای سیاسی به دست می‌آید، یکی از مشخصات زندگی سالم است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11052/1/491 . مطهری، یادداشت‌های استاد مطهری، 1378ش، ج1، ص491.]</ref> در این چارچوب، مؤسسات اجتماعی باید بر اساس تقوا شکل بگیرند، چراکه پیمان‌های اجتماعی و سیاسی تا جنبه تقدس به خود نگیرد، استحکام نمی‌یابد.<ref>. مطهری، یادداشت‌های استاد مطهری، 1378ش، ج17، ص241.</ref> نباید تصور کرد که تقوا از مختصات [[دین‌داری]] است، بلکه تقوا لازمهٔ [[انسانیت]] است. [[انسان]] اگر بخواهد از طرز زندگی حیوانی و جنگلی خارج شود ناچار است که تقوا داشته باشد و این همان چیزی است که امروزه تقوای اجتماعی و سیاسی اصطلاح کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/23/697 . مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج23، ص697.]</ref> از منظر [[محمدتقی جعفری]] نیز اگر تقوای سیاسی در یک جامعه وجود نداشته باشد، سایر نقاط اداره‌کننده جامعه یکدیگر را خنثی کرده و آن جامعه مانند آدم‌های چند شخصیتی خواهد بود، که بالاخره به جهت تنوع و تزاحم تصمیم‌گیرندگان، اختلال [[حیات معقول]] آن جامعه را از پای درخواهد آورد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=حكمت%20اصول%20سياسی%20اسلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=2436&page=176&chkhashk=32FC14343B&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component . جعفری، حکمت اصول سیاسی اسلام، 1369ش، ص135-136.]</ref>
از منظر مرتضی مطهری، اعتماد و اطمینان متقابل که با تقوای سیاسی به دست می‌آید، یکی از مشخصات زندگی سالم است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11052/1/491 . مطهری، یادداشت‌های استاد مطهری، 1378ش، ج1، ص491.]</ref> در این چارچوب، مؤسسات اجتماعی باید بر اساس تقوا شکل بگیرند، چراکه پیمان‌های اجتماعی و سیاسی تا جنبه تقدس به خود نگیرد، استحکام نمی‌یابد.<ref>. مطهری، یادداشت‌های استاد مطهری، 1378ش، ج17، ص241.</ref> نباید تصور کرد که تقوا از مختصات [[دین‌داری]] است، بلکه تقوا لازمهٔ [[انسانیت]] است. [[انسان]] اگر بخواهد از طرز زندگی حیوانی و جنگلی خارج شود ناچار است که تقوا داشته باشد و این همان چیزی است که امروزه تقوای اجتماعی و سیاسی اصطلاح کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/23/697 . مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج23، ص697.]</ref> از منظر [[محمدتقی جعفری]] نیز اگر تقوای سیاسی در یک جامعه وجود نداشته باشد، سایر نقاط اداره‌کننده جامعه یکدیگر را خنثی کرده و آن جامعه مانند آدم‌های چند شخصیتی خواهد بود، که بالاخره به جهت تنوع و تزاحم تصمیم‌گیرندگان، اختلال [[حیات معقول]] آن جامعه را از پای درخواهد آورد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=حكمت%20اصول%20سياسی%20اسلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=2436&page=176&chkhashk=32FC14343B&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component . جعفری، حکمت اصول سیاسی اسلام، 1369ش، ص135-136.]</ref>


=== مهار طغیان کارگزاران حکومت و مردم ===
=== مهار طغیان کارگزاران حکومت و مردم ===